İl Özel İdaresi

155 questions

Question 21Question

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre; il özel idaresini stratejik plana uygun olarak yönetmek, bütçeyi hazırlamak ve il özel idaresinin tüzel kişiliğini temsil etmekle görevli olan yürütme organı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Vali

Answer

Vali, il özel idaresinin tüzel kişiliğinin temsilcisi ve yürütme organıdır.
53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 3030. maddesi uyarınca Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Aynı kanunun 2929. maddesi; stratejik planın, bütçenin ve faaliyet raporunun hazırlanması ile uygulanmasını Valinin görevleri arasında sayarak onu idarenin yürütme organı olarak konumlandırır.

Step-by-Step Solution

1
53025302 sayılı Kanun'un ilgili maddelerini incele.
Kanun'un 2929. ve 3030. maddeleri organların görevlerini belirler.
Yürütme yetkisinin ve temsil gücünün kime verildiğini yasal olarak teyit etmek gerekir.
2
Yürütme ve temsil yetkisini eşleştir.
Vali, 'il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir' ifadesine ulaşılır.
İl Genel Meclisi karar, İl Encümeni ise danışma/karar organıdır; yürütme görevi Valiye aittir.

Key Concept

İl özel idaresinin yürütme organı ve temsilcisi Validir.
Question 22Question

İl özel idaresinin en üst karar organı olan il genel meclisinin toplantı periyotları, çalışma süresi ve başkanlık yapısına ilişkin 53025302 sayılı Kanun hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl genel meclisi, bütçe görüşmelerinin yapıldığı Kasım ayı toplantısında en fazla 2020 iş günü, diğer aylardaki olağan toplantılarında ise en fazla 55 iş günü süreyle toplanır.

Answer

İl genel meclisinin toplantı süresi bütçe döneminde (Kasım) en fazla 2020 iş günü, diğer dönemlerde ise en fazla 55 iş günüdür.
Doğru olan seçenek, meclis toplantı sürelerinin bütçe ayı olan Kasım'da 2020 iş günü, diğer aylarda ise 55 iş günü olduğunu belirten ifadedir. Bu ayrım bütçe görüşmelerinin teknik yoğunluğundan kaynaklanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Meclisin toplantı periyotlarını analiz et.
İl genel meclisi her ayın ilk haftasında toplanır.
Kanuni zorunluluk gereği meclisin aylık çalışma düzeni bu şekilde belirlenmiştir.
2
Kasım ayı ile diğer ayların süre farkını karşılaştır.
Kasım ayı bütçe ayı olduğu için 2020 iş günü, diğer aylar 55 iş günü sınırına tabidir.
Bütçe hazırlığı daha kapsamlı bir çalışma gerektirdiğinden süre daha uzun tutulmuştur.
3
Başkanlık yapısını değerlendir.
Vali başkan değil, yürütmedir; başkan meclis üyeleri arasından seçilir.
Yerinden yönetim ilkesinin güçlendirilmesi amacıyla meclis başkanlığı özerkleştirilmiştir.

Key Concept

İl Genel Meclisi Çalışma Esasları

Practice More

İl Encümeni'nin yapısını ve valinin oradaki başkanlık rolünü inceleyerek meclis ile arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 23Question

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin başı ve yürütme organı olan valinin "tüzel kişiliği temsil etme" ve "idarenin hak ve menfaatlerini koruma" görevi kapsamında, aşağıdakilerden hangisini yapma yetkisi bulunmamaktadır?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresine ait taşınmazların bir başka kamu kurumuna tahsis edilmesine karar vermek

Answer

İl özel idaresine ait taşınmazların bir başka kamu kurumuna tahsis edilmesine karar vermek, valinin değil İl Genel Meclisinin görevleri arasındadır.
Doğru cevap olan seçenek, İl Genel Meclisinin görevleri arasında yer alan bir yetkiyi içermektedir. 53025302 sayılı Kanun'un 1010. maddesinin (g) bendi uyarınca, taşınmaz mal alımına, satımına, takasına ve tahsisine karar verme yetkisi meclise aittir. Vali ise bu kararları uygulayan ve taşınmazları bu kararlar doğrultusunda yöneten yürütme makamıdır.

Step-by-Step Solution

1
53025302 sayılı Kanun'un 3030. maddesini analiz et.
Valinin görevleri arasında idareyi temsil etmek, sözleşme yapmak, şartsız bağış kabul etmek ve taşınmazları yönetmek yer aldığı görülür.
Yürütme organının sınırlarını ve temsil yetkisini belirlemek için gereklidir.
2
53025302 sayılı Kanun'un 1010. maddesini (İl Genel Meclisi görevleri) incele.
Taşınmazların tahsisi, satışı veya tahsis şeklinin değiştirilmesi kararlarının meclise ait olduğu tespit edilir.
Mülkiyet üzerindeki tasarruf yetkisi ile günlük yönetim yetkisi arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
3
Valinin "taşınmazları yönetme" yetkisi ile meclisin "tahsis kararı verme" yetkisini karşılaştır.
Vali, mevcut taşınmazların idaresinden sorumludur ancak bu taşınmazların hukuki statüsünü (tahsis gibi) değiştiremez.
Yönetim (administrative management) ve tasarruf (disposal) yetkilerinin ayrımını yapmak soruyu çözer.

Key Concept

İl Özel İdaresi Organları Arasındaki Yetki Paylaşımı

Hints

1
Valinin görevlerini 'yürütme ve temsil' olarak, İl Genel Meclisinin görevlerini ise 'karar alma' olarak sınıflandırın.
2
Taşınmazlar üzerindeki idari yönetim (vali) ile taşınmazın başka bir kuruma verilmesi (meclis) arasındaki farka odaklanın.
3
Şartsız bağışları valinin, şartlı bağışları ise meclisin kabul ettiğini hatırlayın; benzer bir ayrım taşınmaz işlemleri için de geçerlidir.

Practice More

İl Encümeninin kamulaştırma kararı alma yetkisi ile valinin bu kararı uygulama süreci arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 24Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu çerçevesinde, il özel idaresinin karar organı olan il genel meclisinin görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresi bütçesini ve kesin hesabını kabul etmek

Answer

İl genel meclisinin temel görevlerinden biri, il özel idaresinin bütçesini ve kesin hesabını kabul etmektir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 10. maddesinin (b) bendinde 'Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek' il genel meclisinin görevleri arasında açıkça sayılmıştır. Meclis, il özel idaresinin en üst karar organı olarak mali kaynakların kullanımına onay verir.

Step-by-Step Solution

1
Organ ayrımı yapılması
İl genel meclisi karar organı, vali yürütme organı, il encümeni ise hem karar hem de danışma organıdır.
Görevlerin hangi organa ait olduğunu belirlemek için hukuki statülerin bilinmesi gerekir.
2
5302 Sayılı Kanun'un 10. maddesinin incelenmesi
Meclisin stratejik plan, bütçe onayı, borçlanma ve şartlı bağış kabulü gibi geniş yetkileri olduğu görülür.
Bütçe ve kesin hesap onayı, mahalli idarelerde karar organının en temel demokratik denetim yetkisidir.
3
Seçeneklerin elenmesi
Şartsız bağış kabulü, ceza verme ve kamulaştırma gibi operasyonel kararların encümene; temsil yetkisinin ise valiye ait olduğu teyit edilir.
Karar organı ile yürütme/encümen görevlerinin karıştırılmaması gerekir.

Key Concept

İl Genel Meclisinin Karar Yetkileri

Hints

1
İl genel meclisi, yerel düzeydeki 'yasama benzeri' karar organıdır; bütçe gibi temel belgeleri onaylama yetkisine sahiptir.
2
Bağışlar konusunda bir ayrım vardır: Meclis 'koşullu' (şartlı) olanlarla, encümen ise 'koşulsuz' (şartsız) olanlarla ilgilenir.

Practice More

İl encümeninin görevlerini inceleyerek meclis ile arasındaki 'şartlı/şartsız bağış' ve 'bütçe inceleme/onay' farklarını not ediniz.
Estimated Time:50s
Question 25Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve 6360 sayılı Kanun hükümleri ile Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın yerinden yönetim ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde, il özel idarelerinin kuruluşu ve hukuki statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresi kanunla kurulur ve ilin kurulmasına dair kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte, ayrıca bir işleme gerek kalmaksızın kamu tüzel kişiliği kazanır.

Answer

İl özel idaresinin kanunla kurulduğu ve ilin kurulmasına dair kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte kamu tüzel kişiliği kazandığını belirten ifade doğrudur.
İl özel idaresi, 5302 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca açıkça kanunla kurulur. Tüzel kişilik kazanması için valilik onayı veya ek bir idari işleme gerek yoktur; ilin kurulmasına dair kanunun yürürlüğe girmesi hukuki varlık için yeterlidir. Bu birim, Anayasa'nın 127. maddesinde tanımlanan, il halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan kamu tüzel kişisidir.

Step-by-Step Solution

1
İl özel idaresinin hukuki dayanağını tespit etme
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu madde 4.
Kuruluş ve tüzel kişilik kazanma usulü bu kanunda açıkça düzenlenmiştir.
2
Tüzel kişilik kazanma anını belirleme
İlin kurulmasıyla (ilgili kanunun yürürlüğe girmesiyle) eş zamanlıdır.
İl özel idaresi, ilin mülki sınırlarını temel alan bir yerinden yönetim birimi olduğu için il mülki idaresi ile hukuken paralel oluşur.
3
Büyükşehirlerdeki durumu analiz etme
6360 sayılı Kanun ile büyükşehir olan illerde il özel idareleri kaldırılmıştır.
Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) kurulmuş ancak bu birim bir yerel yönetim değil, merkezi yönetimin bir parçasıdır.

Key Concept

İl Özel İdaresinin Kanuniliği ve Kamu Tüzel Kişiliği

Practice More

Büyükşehir belediyesi sınırları içindeki köylerin mahalle statüsüne geçişinin il özel idaresi üzerindeki etkilerini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 26Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre, il genel meclisinin kendisinden beklenen görevleri yerine getirmemesi veya siyasi konularla ilgilenmesi durumunda, meclisin feshine karar vermeye yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Danıştay

Answer

İl genel meclisinin feshine karar vermeye yetkili makam Danıştay'dır.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesine göre, il genel meclisinin kanunla verilen görevleri yapmaması veya siyasi nitelikte kararlar alması durumunda, İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından feshine karar verilir.

Step-by-Step Solution

1
Yasal dayanağı belirleme
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesi incelenir.
İl özel idaresi organlarının görev ve son bulma halleri bu kanunla düzenlenmiştir.
2
Yetkili makamları ayırt etme
İçişleri Bakanlığının bildirimi ve Danıştay'ın kararı olduğu görülür.
Süreci başlatan makam ile kararı veren makam arasındaki ayrım netleştirilmelidir.

Key Concept

İl genel meclisinin feshinde nihai kararın bir yargı organı olan Danıştay tarafından verilmesi idari vesayetin yargısal denetim boyutunu yansıtır.
Estimated Time:45s
Question 27Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca il encümeninin hukuki yapısı, oluşumu ve görev yetki alanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl encümeni; valinin başkanlığında, meclisin kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ile valinin birim amirleri arasından seçeceği üç üyeden oluşur ve kamulaştırma kararlarını alır.

Answer

Vali başkanlığındaki il encümeni; meclisin kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ile valinin birim amirleri arasından seçeceği üç üyeden oluşur ve kamulaştırma kararlarını alır.
5302 sayılı Kanun'un 25. maddesine göre il encümeni; valinin başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ile valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği üç üyeden (toplam 7 kişi) oluşur. Aynı kanunun 26. maddesinin (b) bendi, yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını alma ve uygulama yetkisini encümene vermiştir.

Step-by-Step Solution

1
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 25. maddesindeki encümen kuruluş esaslarını analiz etmek.
Encümenin valinin başkanlığında, toplam 7 kişiden (vali + 3 seçilmiş + 3 atanmış) oluştuğu belirlenir.
Kurulun karma yapısını ve üye sayılarını teyit etmek için gereklidir.
2
Kanunun 26. maddesinde düzenlenen görev ve yetkileri değerlendirmek.
Kamulaştırma, ceza verme ve bütçeyi inceleme gibi görevlerin encümen yetkisinde olduğu tespit edilir.
Meclis ile encümen arasındaki yetki paylaşımını doğru saptamak için gereklidir.

Key Concept

İl Encümeninin Karma Yapısı ve Karar Yetkileri

Practice More

Belediye encümeni ile il encümeni arasındaki üye sayısı ve oluşum farklarını karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 28Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il genel meclisinin yürütme organı üzerindeki denetim yetkisi ve kurumsal hesap verebilirliği kapsamında üstlendiği görevlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Vali tarafından sunulan yıllık faaliyet raporunu değerlendirmek ve raporun yeterli görülmemesi durumunda üye tam sayısının dörtte üç çoğunluğuyla yetersizlik kararı vermek

Answer

Vali tarafından sunulan yıllık faaliyet raporunu değerlendirerek, üye tam sayısının dörtte üç çoğunluğuyla yetersizlik kararı verme yetkisi il genel meclisinin denetim görevleri arasındadır.
İl genel meclisi, il özel idaresinin karar organı olmasının yanı sıra denetim organıdır. 5302 sayılı Kanun uyarınca vali, her yıl mart ayında bir önceki yıla ait faaliyet raporunu meclise sunar. Meclis bu raporu değerlendirir ve eğer üye tam sayısının dörtte üç çoğunluğuyla açıklamaları yetersiz bulursa 'yetersizlik' kararı verir. Bu durum, meclisin yürütme organı üzerindeki en güçlü denetim araçlarından biridir.

Step-by-Step Solution

1
İl özel idaresi organlarının görev dağılımını analiz edin.
İl genel meclisi karar ve denetim organı, vali yürütme organı, il encümeni ise danışma ve uygulama organıdır.
Görevlerin hangi organa ait olduğunu belirlemek için hukuki statülerin bilinmesi gerekir.
2
5302 sayılı Kanun'un 10. maddesindeki meclis görevlerini inceleyin.
Meclisin bütçe, stratejik plan gibi kararların yanı sıra 'faaliyet raporunu değerlendirme' görevi olduğu görülür.
Hangi faaliyetlerin meclis denetiminde olduğunu belirlemek.
3
Faaliyet raporu değerlendirme sürecinin detaylarını ve sonuçlarını doğrulayın.
Kanun'un 22. maddesine göre, rapor 3/4 çoğunlukla yetersiz bulunursa süreç İçişleri Bakanlığına intikal eder.
Denetim yetkisinin özel şartlarını (nitelikli çoğunluk gibi) teyit etmek.

Key Concept

İl Genel Meclisinin Denetim Yetkisi ve Yetersizlik Kararı
Question 29Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre, vali tarafından hazırlanan il özel idaresi bütçe tasarısını inceleyerek kendi görüşüyle birlikte il genel meclisine sunmakla görevli olan organ aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İl Encümeni

Answer

İl özel idaresi bütçe tasarısını inceleyerek görüşüyle birlikte meclise sunan organ İl Encümenidir.
İl Özel İdaresi Kanunu'na göre bütçe süreci Vali (hazırlama) -> İl Encümeni (inceleme ve görüş bildirme) -> İl Genel Meclisi (onaylama) şeklinde ilerler. Dolayısıyla tasarıyı inceleyerek meclise sunma görevi İl Encümenine aittir.

Step-by-Step Solution

1
Bütçe hazırlık yetkisini belirle.
Bütçe tasarısı vali tarafından hazırlanır.
Yürütme organı olan vali bütçeyi hazırlamakla yükümlüdür.
2
Hazırlanan tasarının ilk inceleme makamını tespit et.
Tasarı eylül ayı başında İl Encümenine sunulur.
5302 sayılı Kanun'un 45. maddesi gereği encümen bütçeyi incelemekle görevlidir.
3
İnceleme sonrası sürecin yönünü belirle.
Encümen görüşüyle birlikte tasarıyı 1 Kasım'da İl Genel Meclisine sunar.
Meclis, bütçeyi karara bağlamadan önce encümenin teknik görüşünü değerlendirir.

Key Concept

İl Özel İdaresi Bütçe Hazırlık Süreci

Practice More

İl Genel Meclisinin bütçeyi karara bağlama süresi ve bütçenin kesinleşme usulü incelenmelidir.
Estimated Time:45s
Question 30Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresi hizmetlerinin yürütülmesinde valinin yardımcısı ve teşkilatın en üst amiri konumunda bulunan genel sekreterin atanmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Vali tarafından teklif edilir ve İçişleri Bakanı tarafından atanır.

Answer

İl özel idaresi genel sekreteri, vali tarafından teklif edilir ve İçişleri Bakanı tarafından atanır.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 36. maddesine göre genel sekreterlik kadrosuna atama yapılabilmesi için valinin teklifi ve İçişleri Bakanı'nın onayı/ataması gerekmektedir. Bu usul, il özel idaresinin merkezi yönetimle (vesayet ilişkisi kapsamında) olan bağını da yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İlgili mevzuat hükmünün tespit edilmesi
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 36. maddesi (Personel Atanması) incelenir.
Genel sekreterin hukuki statüsü ve atanma usulü bu maddede düzenlenmiştir.
2
Teklif ve atama makamlarının ayrıştırılması
Kanun metninde geçen 'Vali tarafından teklif edilen' ve 'İçişleri Bakanı tarafından atanan' ibareleri belirlenir.
KPSS sorularında genellikle teklif makamı ile onay/atama makamı arasındaki ayrım test edilir.
3
Seçeneklerin mevzuatla karşılaştırılması
Vali teklifi ve Bakan onayını içeren ifadenin doğruluğu teyit edilir.
Hatalı seçeneklerdeki (meclis seçimi, CB kararı vb.) çeldiriciler elenir.

Key Concept

İl Özel İdaresi Teşkilat Yapısı ve Atama Usulleri

Practice More

Genel sekreter yardımcıları ve birim müdürlerinin atanma usullerini inceleyerek genel sekreter atamasından farkını karşılaştırın.
Estimated Time:45s
Question 31Question

Bir il özel idaresi, stratejik planı doğrultusunda şu iki temel hedefi belirlemiştir:

I. İl genelinde tarımsal verimliliği artırmak ve çiftçilere teknik destek sağlamak.
II. Yerleşim yerlerinde çevre kirliliğini önlemek amacıyla katı atık toplama ve bertaraf tesisleri kurmak.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 'Görev ve Sorumluluklar' başlıklı 6. maddesi uyarınca, bu hedeflerin coğrafi uygulama alanları (yetki sınırı) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tarımsal destek hedefi il sınırlarının tamamında; katı atık hedefi ise münhasıran belediye sınırları dışında uygulanabilir.

Answer

Tarımsal destek hizmetlerinin il sınırlarının tamamında, katı atık hizmetlerinin ise sadece belediye sınırları dışında sunulabileceğini belirten seçenek doğrudur.
5302 sayılı Kanun'un 6. maddesi, il özel idaresinin görevlerini iki liste halinde sunar. Maddenin (a) fıkrasında sayılan sağlık, tarım, sanayi ve ticaret, il çevre düzeni planı gibi hizmetler 'il sınırları içinde' yani ilin tamamında sunulur. Maddenin (b) fıkrasında sayılan imar, yol, su, kanalizasyon, katı atık gibi hizmetler ise 'belediye sınırları dışındaki alanlarda' sunulur. Bu nedenle tarım projesi tüm ilde uygulanırken, katı atık projesi sadece belediye sınırı dışında kalan alanlarla sınırlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hizmet türlerini 5302 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre sınıflandırın.
Tarım hizmetleri 6/a bendinde, katı atık hizmetleri ise 6/b bendinde yer almaktadır.
Kanun, il özel idaresinin görevlerini coğrafi yetki bakımından ikiye ayırmıştır.
2
Hizmetlerin coğrafi yetki sınırlarını belirleyin.
6/a fıkrasındaki hizmetler 'il sınırları içinde', 6/b fıkrasındaki hizmetler ise 'belediye sınırları dışındaki alanlarda' sunulur.
Hizmetin mahalli müşterek niteliği ve diğer kurumlarla (belediye) görev çatışmasını önlemek için bu ayrım yapılmıştır.
3
Senaryodaki hedeflerle yetki sınırlarını eşleştirin.
Tarım hedefi (I) tüm ilde, Katı Atık hedefi (II) sadece belediye sınırları dışında uygulanmalıdır.
Yasal düzenleme bu hizmetlerin sunum alanını münhasıran bu şekilde belirlemiştir.

Key Concept

İl Özel İdaresinin Coğrafi Görev Alanı Ayrımı

Practice More

İl çevre düzeni planının yapılması yetkisinin, büyükşehir olan ve olmayan illerde hangi kurumlar arasında paylaşıldığını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 32Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

Answer

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 4. maddesi açıkça 'İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve tüzel kişiliğe sahiptir' hükmünü içerir. Bu, il özel idaresinin kuruluşunun idari bir işlemle (kararname veya karar gibi) değil, yasama işlemiyle (kanun) gerçekleştiğini ve kamu tüzel kişiliği statüsünde olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
İl özel idaresinin hukuki kaynağını belirleme
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 4. maddesi incelenir.
Kuruluş usulünü belirleyen temel mevzuat budur.
2
Kuruluş şeklini analiz etme
İl özel idaresinin ilin kurulmasına dair kanunla kurulduğu tespit edilir.
İl özel idaresi, merkezi idarenin taşra teşkilatı olan il ile paralel coğrafi sınırlara sahiptir ve varlığı ilin varlığına bağlıdır.
3
Hukuki kişiliğini teyit etme
Kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu belirlenir.
Anayasa madde 127 yerel yönetimlerin kamu tüzel kişisi olduğunu hükme bağlamıştır.

Key Concept

İl özel idaresinin kanuniliği ve tüzel kişiliği

Practice More

İl özel idaresinin kaldırıldığı illerdeki Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YIKOB) yapısını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 33Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca il özel idaresinin görev ve sorumluluk alanları incelendiğinde; hizmetlerin coğrafi kapsamı (mülki sınırlar ve belediye sınırları ayrımı) bakımından aşağıdakilerden hangisi yanlış bir eşleştirmedir?

Show answer & explanation

Answer: Belediye sınırları içerisinde yer alan ilk ve orta öğretim kurumlarının binalarının yapım, bakım ve onarım işleri: İl özel idaresinin yetki ve sorumluluğu dışındadır

Answer

Belediye sınırları içerisinde yer alan ilk ve orta öğretim kurumlarının binalarının yapım, bakım ve onarım işlerinin il özel idaresinin görev alanı dışında olduğunu belirten seçenek yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, il özel idaresinin belediye sınırları içindeki okul binalarının yapım ve onarımından sorumlu olmadığını iddia etmektedir. Ancak 5302 sayılı Kanun'un 6. maddesinin (a) fıkrası, eğitim hizmetlerini 'il sınırları içinde' (yani belediye sınırlarını da kapsayacak şekilde) il özel idaresinin görevleri arasında saymıştır. Bu nedenle bu ifade hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
5302 sayılı Kanun'un 6. maddesindeki görev ayrımını analiz et.
Kanun, görevleri 'il sınırları içinde' ve 'belediye sınırları dışında' olarak ikiye ayırmıştır.
Hizmetlerin coğrafi yetki alanını belirlemek için yasal çerçeveyi anlamak gerekir.
2
Eğitim hizmetlerinin hangi kategoride olduğunu kontrol et.
İlk ve orta öğretimin bina yapım, bakım ve onarımı 6. maddenin (a) fıkrasında, yani 'il sınırları içinde' kategorisindedir.
Bu fıkradaki hizmetler için belediye sınırı bir kısıtlama teşkil etmez.
3
Altyapı ve ruhsatlandırma gibi diğer hizmetlerin sınırlarını teyit et.
Yol, su, kanalizasyon ve GSM ruhsatları sadece belediye sınırları dışında il özel idaresine aittir.
Belediye sınırları içinde bu görevler ilgili belediyelere aittir.
4
Hatalı nitelendirmeyi seç.
Eğitimin belediye içinde il özel idaresi görevi olmadığını söyleyen ifade yasal olarak hatalıdır.
İl özel idaresi, merkezi idarenin taşra birimi gibi çalışarak şehir merkezlerindeki okulların yatırım süreçlerini de yönetir.

Key Concept

İl Özel İdaresi Hizmet Sahası Ayrımı

Practice More

İl özel idaresi ile büyükşehir belediyesi arasındaki görev farklarını 6360 sayılı Kanun kapsamında inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 34Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’na göre, il özel idaresinin mali yapısı, gelir kaynakları ve bütçe hazırlama süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylar, il özel idaresinin 5302 sayılı Kanun'da tanımlanan 'öz gelirleri' kategorisi içinde yer alır.

Answer

Genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan payların 'öz gelir' kapsamında olduğu ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 42. maddesine göre 'Kanunlarla verilen paylar' ile 'Öz gelirler' farklı gelir kalemleridir. Öz gelirler; taşınır/taşınmaz mal gelirleri, hizmet ücretleri, faiz, ceza ve bağışlardan oluşurken, paylar merkezi yönetim bütçesinden aktarılan dış kaynaklardır.

Step-by-Step Solution

1
Gelir türlerini sınıflandır
Kanun'un 42. maddesine göre gelirler; paylar, öz gelirler (taşınmaz gelirleri, faiz, bağış vb.) ve vergi/harçlar olarak üç ana gruba ayrılır.
Öz gelirler ile merkezi idareden gelen paylar arasındaki hukuki ayrımı netleştirmek gerekir.
2
Bütçe takvimini kontrol et
Hazırlık validen eylül başında başlar, encümen incelemesi ekim sonuna kadar sürer ve meclis kararı kasım ayında kesinleşir.
Süreçteki aktörlerin ve tarihlerin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.
3
Meclis yetki sınırını belirle
İl genel meclisi bütçeyi değiştirerek kabul edebilir ancak bütçe denkliğini bozamaz.
Karar organının bütçe üzerindeki nihai yetki sınırını belirlemek için gereklidir.

Key Concept

İl Özel İdaresi Gelir Grupları ve Bütçe Takvimi
Estimated Time:1m 0s
Question 35Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nda düzenlenen görev ve yetki paylaşımı ile bu yetkilerin 6360 sayılı Kanun gibi temel idari düzenlemelerle olan etkileşimi dikkate alındığında; il özel idaresinin hizmet alanı ve hukuki statüsü hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Büyükşehir belediyesi kurulan illerde, kırsal yerleşim yerlerinin (köylerin) mahalle statüsüne geçmesi nedeniyle, il özel idaresinin tüzel kişiliği korunarak görev alanı sadece bu yeni mahallelerdeki tarımsal hizmetlerle sınırlandırılmıştır.

Answer

Büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idarelerinin tüzel kişiliğinin korunduğunu ve görev alanının sınırlandığını iddia eden ifade yanlıştır; çünkü bu illerde il özel idareleri tamamen kaldırılmıştır.
Büyükşehir belediyesi kurulan illerde (İstanbul ve Kocaeli hariç tüm büyükşehirlerde mülki sınır kuralı gereği) il özel idarelerinin tüzel kişiliği 6360 sayılı Kanun ile kaldırılmıştır. Dolayısıyla bu illerde il özel idaresinin 'kırsal mahallelerde görev yapmaya devam etmesi' hukuken mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

1
5302 sayılı Kanun'un 6. maddesindeki görev ayrımını analiz et.
Hizmetlerin 'il bütünü' (sağlık, eğitim vb.) ve 'belediye sınırı dışı' (yol, su vb.) olarak ikiye ayrıldığı görülür.
İl özel idaresinin yetki sınırlarını belirlemek için yasal dayanağı saptamak gerekir.
2
6360 sayılı Kanun'un büyükşehir sistemine etkisini değerlendir.
Büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idarelerinin tüzel kişiliğinin sona erdiği saptanır.
Güncel idari yapıda büyükşehirlerde il özel idaresi diye bir birimin bulunmadığı bilgisini teyit etmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri karşılaştır.
Büyükşehirlerde il özel idaresinin devam ettiğini savunan seçeneğin yasal gerçekle çeliştiği bulunur.
Yanlış olan hukuki statü bilgisini elemek için karşılaştırma yapılır.

Key Concept

İl Özel İdaresinin Görev Alanı ve Büyükşehirlerdeki Statüsü
Question 36Question

İl özel idaresi teşkilat yapısı içerisinde yer alan üst düzey yönetici kadrolarının atanma usulleriyle ilgili 5302 sayılı Kanun'da yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Genel sekreter, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile; genel sekreter yardımcıları ise genel sekreterin teklifi ve valinin onayı ile atanır.

Answer

Genel sekreterin atanmasında valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı gerekirken; genel sekreter yardımcılarının atanmasında genel sekreterin teklifi ve valinin onayı yeterlidir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 35. maddesine göre; genel sekreter, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır. Aynı maddeye göre genel sekreter yardımcıları ise genel sekreterin teklifi ve valinin onayı ile atanarak göreve başlar. Bu ikili ayrım, teşkilatın hiyerarşik yapısını ve merkezi idareyle olan ilişkisini yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 35. maddesindeki teşkilat ve atama hükümlerini incelemek.
Kanun, teşkilatın genel sekreterlik, daire başkanlıkları ve müdürlüklerden oluştuğunu belirtir.
Yasal dayanağı ve yetki paylaşımını belirlemek için gereklidir.
2
Genel Sekreter'in atanma usulünü analiz etmek.
Genel sekreterin atanması: Vali (Teklif) + İçişleri Bakanı (Onay).
Merkezi yönetimin yerel yönetim üzerindeki idari vesayet denetiminin bir parçasıdır.
3
Genel Sekreter Yardımcısı'nın atanma usulünü analiz etmek.
Genel sekreter yardımcısının atanması: Genel Sekreter (Teklif) + Vali (Onay).
Hiyerarşik alt kademelerin kurum içi işleyişle belirlenmesi kuralıdır.

Key Concept

İl özel idaresi teşkilatında üst düzey atama yetkilerinin Vali, İçişleri Bakanlığı ve Genel Sekreter arasındaki paylaşımı.
Estimated Time:1m 0s
Question 37Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

Answer

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 4. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, il özel idaresi ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve tüzel kişiliğe sahiptir. Bu, Anayasa'daki yerinden yönetim ve kanunilik ilkeleriyle de uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa ve ilgili kanun hükümlerini gözden geçir.
Anayasa'nın 127. maddesi yerel yönetimlerin kanunla kurulacağını belirtir.
Kuruluş usulünü belirlemek için yasal dayanağı bulmak gerekir.
2
5302 sayılı Kanun'un 4. maddesini analiz et.
İl özel idaresinin ilin kurulmasına dair kanunla kurulduğu ve tüzel kişiliğe sahip olduğu görülür.
Hukuki statüyü ve kuruluş şartını kesinleştirmek için özel kanun hükmüne bakılır.

Key Concept

İl özel idaresinin kanuni kuruluşu ve tüzel kişilik statüsü

Practice More

İl özel idaresinin kaldırıldığı illerde bu görevlerin hangi birimler (YİKOB vb.) tarafından üstlenildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 38Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu çerçevesinde, il özel idaresinin temel politikalarını belirlemek ve bütçeyi karara bağlamakla görevli olan karar organı 'il genel meclisidir'. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi il genel meclisinin görev ve yetkileri arasında yer almaktadır?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresinin stratejik plânı ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve kabul etmek

Answer

İl özel idaresinin stratejik plânı ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve kabul etmek
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 10. maddesine göre, il genel meclisi idarenin karar organıdır. Stratejik planın, yatırım ve çalışma programlarının görüşülerek kabul edilmesi bu organın asli ve devredilemez görevleri arasında sayılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
5302 sayılı Kanun'un 10. maddesinde yer alan 'İl Genel Meclisinin Görev ve Yetkileri' listesini inceleyin.
Meclisin il özel idaresinin en üst karar organı olduğu ve bütçe, stratejik plan gibi ana belgeleri onayladığı tespit edilir.
Doğru organ ve yetki eşleşmesini yapmak için yasal dayanağı belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki görevleri 'Karar', 'Yürütme' ve 'İnceleme/İdari Karar' fonksiyonlarına göre ayrıştırın.
Stratejik plan onayı 'Karar' (Meclis), temsil ve hazırlık 'Yürütme' (Vali), cezalar ve kamulaştırma ise 'İdari Karar' (Encümen) fonksiyonudur.
Organlar arasındaki güçler ayrılığını anlamak, KPSS kamu yönetimi sorularında çeldiricileri elemek için kritiktir.

Key Concept

İl Genel Meclisinin Karar Organı Niteliği ve Görevleri
Estimated Time:1m 10s
Question 39Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre, il özel idaresinin kesin hesabının (mali yıl sonuçları) hazırlanması, incelenmesi ve karara bağlanma süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Vali tarafından hazırlanan kesin hesap, il encümeni tarafından incelenip görüşüyle birlikte en geç 15 Mayıs'a kadar il genel meclisine sunulur.

Answer

Vali tarafından hazırlanan kesin hesabın il encümeni incelemesinden geçerek en geç 15 Mayıs'a kadar meclise sunulması ifadesi doğrudur.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 48. maddesi uyarınca; kesin hesap vali tarafından hazırlanır ve Mart ayı sonuna kadar encümene sunulur. Encümen, kesin hesabı inceleyerek görüşüyle birlikte 15 Mayıs'a kadar meclise sunar. Meclis de bu hesabı Mayıs ayı toplantısında görüşerek karara bağlar. Dolayısıyla sürelerin ve organların sırasının doğru verildiği seçenek budur.

Step-by-Step Solution

1
Hazırlık aşamasının belirlenmesi
Kesin hesap Vali tarafından Mart ayı sonuna kadar hazırlanır.
Yürütme organı olan Vali, mali yılın sonuçlarını içeren raporu hazırlamakla yükümlüdür.
2
İnceleme makamının tespiti
Hazırlanan hesap İl Encümenine sunulur ve encümen görüşünü oluşturur.
İl Encümeni, mali konularda danışma ve inceleme organı olarak görev yapar.
3
Karar organına sunum ve sonuçlandırma
Encümen görüşüyle birlikte 15 Mayıs'a kadar Meclise sunulan hesap, Mayıs ayı toplantısında karara bağlanır.
İl Genel Meclisi, il özel idaresinin en üst karar organı olarak bütçe ve kesin hesabı onaylama yetkisine sahiptir.

Key Concept

İl Özel İdaresi Kesin Hesap Prosedürü

Practice More

İl özel idaresinde bütçe hazırlık sürecindeki encümen inceleme süresi (30 gün) ile kesin hesap sürecindeki tarih kısıtlarını (15 Mayıs) karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 40Question

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 66. maddesinde düzenlenen görev ve sorumluluklar kapsamında; "İl Çevre Düzeni Planı"nın hazırlanması ve yürürlüğe girmesine ilişkin usul ve esaslar göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi hukuksal açıdan doğru bir ifadedir?

Show answer & explanation

Answer: Büyükşehir belediyesi olmayan illerde; valinin koordinasyonunda, belediye ve il özel idaresi ile birlikte yapılır ve il genel meclisi tarafından onaylanır.

Answer

Büyükşehir belediyesi olmayan illerde il çevre düzeni planı; valinin koordinasyonunda, il özel idaresi ve belediye tarafından ortaklaşa hazırlanır ve il genel meclisinin onayıyla kesinleşir.
İl çevre düzeni planı, 53025302 sayılı Kanun'un 66. maddesine göre; büyükşehir belediyesi olmayan illerde valinin koordinasyonu altında, belediye ve il özel idaresinin katılımıyla hazırlanan ve il genel meclisince onaylanan bir belgedir.

Step-by-Step Solution

1
Yasal dayanağın tespit edilmesi
53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 66. maddesi incelenmelidir.
İl özel idaresinin görev ve sorumluluk alanları ile planlama yetkileri bu maddede düzenlenmiştir.
2
Planın kapsam ve hazırlık usulünün analizi
İl çevre düzeni planının valinin koordinasyonunda, büyükşehir dışındaki illerde belediye ve il özel idaresi ile "birlikte" yapılacağı tespit edilir.
Planın mülki sınırları kapsaması ve yerel yönetimler arası iş birliği gerektirmesi bu usulü zorunlu kılar.
3
Onay makamının belirlenmesi
Hazırlanan planın il genel meclisi tarafından onaylanarak yürürlüğe gireceği doğrulanır.
Kanun koyucu, planın kesinleşmesini yerel karar organının iradesine bırakmıştır.

Key Concept

İl Çevre Düzeni Planı'nın Hazırlanma ve Onay Usulü
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 2 / 8Next
İl Özel İdaresi Practice Questions — KPSS Kamu Yönetimi — Page 2 | Examkin