Mahalli İdarelerin Mali Yapısı

130 questions

En son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamı (yeniden değerleme oranıyla artırılmış) $500$ milyon TL olan bir büyükşehir belediyesinin, mevcut faiz dâhil iç ve dış borç stok tutarı $680$ milyon TL'dir. Bu belediye, ulaşım altyapısını geliştirmek amacıyla yurt içinden tahvil ihracı yoluyla $60$ milyon TL tutarında yeni bir borçlanma yapmayı planlamaktadır.

$5393$ sayılı Belediye Kanunu’nun $68$ . maddesinde yer alan borçlanma esasları dikkate alındığında, bu belediyenin planladığı borçlanma süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Borçlanma miktarı bütçe gelirlerinin

\%10

'unu aştığı ve toplam borç stoku yasal sınır olan

750

milyon TL'nin altında kaldığı için; belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluk kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı ile borçlanma yapılabilir.

Mevcut borç stoku bütçe gelirleri toplamı olan

500

milyon TL'yi aştığı için, büyükşehir belediyesi statüsünde olsa dahi kanun gereği bu belediyenin yeni bir borçlanma yapması kesinlikle mümkün değildir.

Yurt içinden yapılacak tahvil ihracı dış borçlanma usullerine tabi olduğundan, belediye meclisi kararının ardından Hazine ve Maliye Bakanlığının izni ve Cumhurbaşkanı kararı alınması zorunludur.

Borçlanma tutarı bütçe gelirlerinin

\%10

sınırını aştığı için belediye meclisi kararı yeterli olmayıp, İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Danıştay’dan izin alınması gerekmektedir.

Toplam borç stoku

750

milyon TL'yi aşmadığı sürece, bir mali yıl içindeki borçlanma tutarı ne olursa olsun sadece belediye meclisinin basit çoğunlukla alacağı karar borçlanma için yeterlidir.

Show answer & explanation

Answer: Borçlanma miktarı bütçe gelirlerinin $\%10$ 'unu aştığı ve toplam borç stoku yasal sınır olan $750$ milyon TL'nin altında kaldığı için; belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluk kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı ile borçlanma yapılabilir.

Answer

Büyükşehir belediyesi için toplam borç stok sınırı bütçe gelirlerinin

1,5

katı olan

750

milyon TL'dir; planlanan yeni borçla (

740

milyon TL) bu sınır aşılmamaktadır. Ancak yeni borçlanma tutarı yıllık bütçe gelirinin

\%10

'unu (

50

milyon TL) aştığı için belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluk kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı gerekmektedir.

Doğru seçenek, büyükşehir belediyeleri için geçerli olan

1,5

katlık stok sınırını doğru hesaplamakta ve yıllık borçlanma tutarı

\%10

eşiğini geçtiği için gerekli olan 'meclis salt çoğunluğu + Bakanlık onayı' prosedürünü mevzuata uygun şekilde belirtmektedir.

Step-by-Step Solution

Belediye türüne göre borç stok sınırını hesapla.

500 \text{ Milyon TL} \times 1,5 = 750 \text{ Milyon TL}

Büyükşehir belediyelerinde borç stok sınırı, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla artırılmış tutarının

1,5

katıdır.

Planlanan borçlanma sonrası toplam borç stokunu kontrol et.

680 \text{ (Mevcut)} + 60 \text{ (Yeni)} = 740 \text{ Milyon TL}

740 < 750

olduğu için toplam borçlanma kapasitesi henüz dolmamıştır.

Yıllık borçlanma artış oranını belirle.

60 / 500 = \%12

Bir mali yıl içinde yapılacak borçlanmanın bütçe gelirlerine oranı, gereken onay makamını ve karar yeter sayısını belirler.

Hukuki prosedürü tespit et.

Meclis Üye Tam Sayısı Salt Çoğunluğu + Bakanlık Onayı

5393

Sayılı Kanun madde

68/d

uyarınca

\%10

sınırı aşıldığında bu prosedür zorunludur.

Key Concept

Mahalli İdarelerde Borçlanma Limitleri ve Onay Süreçleri

Question 42Question →

$2464$ sayılı Belediye Gelirleri Kanunu hükümleri uyarınca, belediyelerin kendi yetki alanları içerisinde tahakkuk ve tahsil ettikleri öz gelirler arasında "vergi" statüsünde yer alan kalem aşağıdakilerden hangisidir?

Çevre Temizlik Vergisi

Merkezi yönetim vergi gelirlerinden ayrılan paylar

İşgal Harcı

Salma uygulaması

İller Bankası tarafından yapılan yardımlar

Show answer & explanation

Answer: Çevre Temizlik Vergisi

Answer

Çevre Temizlik Vergisi, belediyelerin doğrudan tahsil ettiği öz gelirler içinde bir vergi kalemidir.

Çevre Temizlik Vergisi, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan binaların kullanımı nedeniyle belediyeler tarafından doğrudan tahsil edilen,

2464

sayılı Kanun'da açıkça vergi olarak nitelendirilen bir öz gelirdir.

Step-by-Step Solution

Kanuni dayanağın belirlenmesi

2464

sayılı Belediye Gelirleri Kanunu incelenir.

Belediye gelirlerinin türünü ve hukuki statüsünü belirlemek için ilgili mevzuat temel alınmalıdır.

Gelir türlerinin ayrıştırılması

Vergi, resim, harç ve paylar birbirinden ayırt edilir.

Her bir gelirin hukuki dayanağı ve tahsil usulü farklıdır; özellikle vergi ve harç ayrımı kritiktir.

Doğru kalemin seçilmesi

Çevre Temizlik Vergisi'nin vergi kategorisinde olduğu teyit edilir.

Mevzuatta vergi başlığı altında düzenlenen öz gelirlerin belirlenmesi hedeflenir.

Key Concept

Belediye Öz Gelirleri (Vergi ve Harç Ayrımı)

Practice More

Emlak Vergisi ve Çevre Temizlik Vergisi arasındaki kanuni dayanak farkını (

1319

2464

) inceleyiniz.

Estimated Time:45s

Question 43Question →

Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde yer alan ilçe belediyeleri, $2464$ sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında çeşitli vergiler tahsil etmektedir. $5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir belediyesinin gelirleri" başlıklı $23$ . maddesi uyarınca, ilçe belediyelerinin tahsil ettikleri bu vergi hasılatının belirli bir kısmının ( $\%10$ ) büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılması öngörülmüştür. Ancak kanun koyucu, bu vergi gelirleri arasından bazılarını söz konusu paylaşım mekanizmasının dışında tutmuştur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ilçe belediyesi tarafından tahsil edilen ve büyükşehir belediyesine verilecek $\%10$ 'luk payın hesaplanmasında matraha dahil edilmeyen vergi kalemlerinden biridir?

Haberleşme Vergisi

Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi

Yangın Sigortası Vergisi

Eğlence Vergisi

Çevre Temizlik Vergisi

Show answer & explanation

Answer: Eğlence Vergisi

Answer

Eğlence Vergisi, 5216 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesine ayrılan %10'luk payın istisnaları arasında yer alır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 23. maddesinin (ç) bendine göre; ilçe belediyelerinin 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca tahsil ettikleri vergi hasılatından %10'u büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılır. Ancak madde metninde açıkça 'İlan ve Reklam Vergisi ile Eğlence Vergisi hariç' denilerek bu iki vergi paylaşım matrahından çıkarılmıştır. Dolayısıyla bu seçenek doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 23. maddesinin incelenmesi.

İlçe belediyelerinin 2464 sayılı Kanun uyarınca tahsil ettikleri vergi hasılatından %10 pay ayrılacağı kuralı tespit edilir.

Paylaşım kuralının hukuki dayanağını belirlemek için gereklidir.

Paylaşım dışı tutulan istisnaların belirlenmesi.

İlgili madde metninde parantez içinde belirtilen 'İlan ve Reklam Vergisi ile Eğlence Vergisi hariç' hükmü bulunur.

Hangi vergilerin büyükşehre pay olarak verilmeyeceğini netleştirmek için gereklidir.

Seçeneklerdeki vergi türlerinin 2464 sayılı Kanun ve paylaşım kuralı açısından analizi.

Eğlence Vergisi'nin açıkça istisna tutulduğu, diğerlerinin ise paylaşım kapsamında olduğu görülür.

Doğru sonuca ulaşmak için seçeneklerin elenmesi aşamasıdır.

Key Concept

Büyükşehir belediye yapısında ilçe belediyesi öz gelirlerinin (2464 sayılı Kanun vergileri) kademeler arası mali paylaşımı ve istisnaları.

Practice More

Büyükşehirlerde emlak vergisi paylaşım oranlarını ve bu paylaşımın 5216 ile 1319 sayılı kanunlar arasındaki ilişkisini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 44Question →

Köy tüzel kişiliğinin ortak ihtiyaçlarını ve giderlerini karşılamak amacıyla köy ihtiyar meclisi tarafından hane reislerinin maddi durumları gözetilerek belirlenen, köy sakinlerinin ödemekle yükümlü olduğu parasal katkı aşağıdakilerden hangisidir?

İmece

Salma

Emlak Vergisi

Harç

Resim

Show answer & explanation

Answer: Salma

Answer

Köy bütçesindeki giderleri karşılamak için hane reislerinin ödeme gücüne göre belirlenen parasal yükümlülük salmadır.

Köy Kanunu uyarınca, köyün ortak giderlerini karşılamak amacıyla köy ihtiyar meclisi tarafından hane reislerinin ödeme gücüne göre belirlenen zorunlu parasal katkıya salma denir.

Step-by-Step Solution

Yükümlülüğün kapsamını belirleyin.

Söz konusu yükümlülük bir mahalli idare birimi olan köy tüzel kişiliğine aittir.

Soruda köy tüzel kişiliğinin ortak giderlerinden bahsedilmektedir.

Yükümlülüğün niteliğini analiz edin.

Yükümlülük bedeni çalışma değil, parasal (nakdi) bir katkıdır.

İmece bedeni çalışmayı, salma ise parasal ödemeyi ifade eder.

Karar organını ve belirleme kriterini saptayın.

Köy ihtiyar meclisi, hane halkının mali durumuna göre bu bedeli belirler.

442 sayılı Köy Kanunu'na göre salma miktarı herkesin ödeme gücüne göre köy ihtiyar meclisince kararlaştırılır.

Key Concept

Köy İdaresi Gelirleri: Salma ve İmece Ayrımı

Hints

Yükümlülüğün 'parasal' mı yoksa 'bedeni çalışma' mı olduğuna odaklanın.

Practice More

İmece uygulamasının hangi tür köy işlerinde (zorunlu/isteğe bağlı) kullanılabileceğini inceleyin.

Estimated Time:45s

Question 45Question →

442 sayılı Köy Kanunu kapsamında, köyün ortak ihtiyaçlarını gidermek ve zorunlu giderlerini karşılamak amacıyla başvurulan "salma" gelirinin mahiyeti ve belirlenme usulü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Salma, her haneden mülk ve gelir durumuna bakılmaksızın yıllık olarak eşit miktarda tahsil edilen zorunlu bir vergidir.

Salma miktarını belirleme ve hangi hanenin ne kadar ödeme yapacağını kararlaştırma yetkisi Köy Derneği'ne aittir.

Köy işlerinde köylülerin bizzat bedenen çalışarak emek sarf etmesine "salma" adı verilir ve bu usulde hiçbir şekilde nakdi ödeme kabul edilmez.

Salma, köyün ortak giderleri için Köy İhtiyar Meclisi tarafından hanelerin mali durumuna (hali ve vakti) göre belirlenen parasal bir katkıdır.

Salma yoluyla elde edilen gelirler, merkezi yönetimin doğrudan denetimi altındaki Köylere Hizmet Götürme Birlikleri bütçesine aktarılır.

Show answer & explanation

Answer: Salma, köyün ortak giderleri için Köy İhtiyar Meclisi tarafından hanelerin mali durumuna (hali ve vakti) göre belirlenen parasal bir katkıdır.

Answer

Salma, köyün ortak giderleri için Köy İhtiyar Meclisi tarafından hanelerin mali durumuna (hali ve vakti) göre belirlenen parasal bir katkıdır.

442 sayılı Köy Kanunu'na göre, köyün zorunlu harcamaları için köy halkından toplanan parasal katkıya salma denir. Bu katkının miktarını ve kimin ne kadar ödeyeceğini belirleme yetkisi Köy İhtiyar Meclisi'ne aittir ve temel kriter hanelerin ödeme gücü olan 'hali ve vakti' durumudur.

Step-by-Step Solution

Salma kavramının niteliğini tanımlama

Salma, köyün ortak işleri (yol, çeşme, okul onarımı vb.) için toplanan nakdi (parasal) bir mükellefiyettir.

İmece (bedeni çalışma) ile arasındaki temel farkı ayırt etmek için gereklidir.

Yetkili organı belirleme

442 sayılı Köy Kanunu uyarınca bu gelirin kimden ne kadar alınacağına Köy İhtiyar Meclisi karar verir.

Köy Derneği ile Köy İhtiyar Meclisi arasındaki görev ayrımını netleştirmek gerekir.

Belirleme kriterini analiz etme

Herkesin eşit ödemesi yerine, hanelerin ekonomik gücünü ifade eden "hali ve vakti yerinde olma" kriteri esas alınır.

Mali yükümlülüklerin adaletli dağılımı yasal bir zorunluluktur.

Key Concept

Köy Kanunu'na göre salma, İhtiyar Meclisi kararıyla hanelerin mali gücüne göre alınan bir köy öz geliridir.

Hints

Salma nakdi bir ödemeyi, imece ise bedeni çalışmayı ifade eder.

Practice More

Köy İhtiyar Meclisi'nin doğal üyeleri ve seçimle gelen üyeleri arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 46Question →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ve 6360 sayılı Kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; il özel idarelerinin mali yapısı, gelir kalemlerinin hukuki niteliği ve tahsil yetkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışında kalan yerlerde inşa edilecek yapılar için 2464 sayılı Kanun uyarınca alınması gereken bina inşaat harcı ve imarla ilgili harçlar, il özel idaresi tarafından tahakkuk ve tahsil edilerek idarenin öz gelirleri arasında muhasebeleştirilir.

6360 sayılı Kanun ile büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idareleri tüzel kişiliğini korumakla birlikte; emlak vergisi ve harç tahsil yetkileri, hizmet yerinden yönetim ilkesi gereği ilgili ilçe belediyelerine devredilmiştir.

İl özel idareleri, 5302 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye dayanarak kendi meclis kararlarıyla kırsal alanlarda 'İlan ve Reklam Vergisi' ile 'Çevre Temizlik Vergisi' ihdas edebilir ve bu vergilerin tarh ve tahakkuk süreçlerini yönetebilir.

Genel bütçe vergi gelirlerinden il özel idarelerine ayrılan paylar, 5302 sayılı Kanun'un 42. maddesinde 'öz gelir' olarak tanımlanmış olup; bu payların tahakkuk işlemleri ilgili il genel meclisinin bütçe kesin hesabını onayıyla tekemmül eder.

Büyükşehir belediyesi kurulan illerde, maden işletmelerinden alınan 'Devlet Hakkı' payının il özel idaresine ayrılan kısmı, idarenin tüzel kişiliği sona erdiği için doğrudan o ildeki büyükşehir belediyesinin yatırım bütçesine aktarılır.

Show answer & explanation

Answer: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışında kalan yerlerde inşa edilecek yapılar için 2464 sayılı Kanun uyarınca alınması gereken bina inşaat harcı ve imarla ilgili harçlar, il özel idaresi tarafından tahakkuk ve tahsil edilerek idarenin öz gelirleri arasında muhasebeleştirilir.

Answer

Belediye sınırları dışındaki alanlarda bina inşaat ve imar harçlarının il özel idaresi tarafından tahsil edilerek öz gelir kaydedilmesi hukuken doğrudur.

Doğru yanıt olan seçenek, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun ek maddeleri ile 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu arasındaki eşgüdümü ifade eder. İl özel idareleri, belediye teşkilatı bulunmayan (kırsal) alanlarda imar ve inşaat denetim yetkisine sahip oldukları için, bu yetkiye bağlı olarak bina inşaat harcı ve imar harçlarını tahsil ederler ve bu tutarlar idarenin kendi öz geliri olarak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

5302 sayılı Kanun'un 42. maddesinin analizi

İl özel idaresi gelirleri; paylar, öz gelirler (vergi, resim, harç), faiz/ceza gelirleri ve taşınmaz gelirleri olarak sınıflandırılır.

İdarenin hangi gelir kalemlerine sahip olduğunu belirlemek için temel kanuna bakılmalıdır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ile ilişkilendirme

2464 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi, belediye dışındaki alanlarda 'Bina İnşaat Harcı' ve imar harçlarının tahsil yetkisini il özel idarelerine bırakmıştır.

Mahalli idarelerin yetki alanlarındaki vergilendirme sınırlarını belirlemek gerekir.

6360 sayılı Kanun etkisinin değerlendirilmesi

Büyükşehir statüsündeki illerde il özel idareleri kaldırılmış, bu görev ve gelirlerin bir kısmı YİKOB'a, bir kısmı belediyelere geçmiştir.

Güncel idari yapıda il özel idaresinin varlık gösterdiği illeri ve sınırlarını teyit etmek gerekir.

Sentez ve Doğrulama

İl özel idaresinin bulunduğu (büyükşehir olmayan) illerde, kırsal alandaki inşaat faaliyetlerinden alınan harçlar idarenin yasal öz geliridir.

Hukuki normlar hiyerarşisi ve özel kanun hükümlerini birleştirerek sonuca ulaşılır.

Key Concept

İl Özel İdaresi Öz Gelirleri ve Vergilendirme Yetkisi

Question 47Question →

5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden il özel idarelerine ayrılan payın oranı yüzde kaçtır?

0,50

1,50

4,50

6,00

2,50

Show answer & explanation

Answer: 0,50

Answer

İl özel idarelerine ayrılan pay oranı %0,50'dir.

5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun'un 2. maddesine göre, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden il özel idarelerine %0,50 oranında pay verilmesi emredilmiştir.

Step-by-Step Solution

5779 sayılı Kanun'un mahalli idare paylarını düzenleyen maddesinin incelenmesi.

Kanun'un 2. maddesinde idare türlerine göre paylar net olarak belirtilmiştir.

Yasal oranların tespiti için doğrudan mevzuat hükmüne başvurulur.

İl özel idareleri için ayrılan spesifik payın diğer mahalli idare paylarından ayırt edilmesi.

İl özel idarelerine ayrılan payın %0,50 olduğu sonucuna ulaşılır.

Belediye (%1,50) ve büyükşehir (%4,50 ve %6,00) payları ile karıştırılmaması gerekir.

Key Concept

5779 Sayılı Kanun Kapsamında Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden İl Özel İdarelerine Ayrılan Pay Oranı

Alternative Method

Pay oranlarını bir tablo üzerinden ezberlemek, sınavda hız kazandıracaktır: İl Özel İdareleri (%0,50) < Belediyeler (%1,50) < Büyükşehir İlçe (%4,50) < Büyükşehir (%6,00).

Estimated Time:30s

Question 48Question →

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 60. maddesinde belediye bütçesinden yapılabilecek harcamalar 'tahdidi' (sınırlı) olarak sayılmıştır. Bu düzenleme dikkate alındığında, belediyelerin mali yapısı ve harcama yetkisi çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi kanunen bir 'gider kalemi' olarak kabul edilmemiştir?

Belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri

Mahalli idare birliklerine ödenen üyelik aidatları

Vergi, resim, harç ve katılma paylarından elde edilen gecikme zamları ve faizler

Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar

Belediyenin borçlandığı anapara ödemeleri ile bu borçlara ilişkin faiz ve sigorta giderleri

Show answer & explanation

Answer: Vergi, resim, harç ve katılma paylarından elde edilen gecikme zamları ve faizler

Answer

Vergi, resim, harç ve katılma paylarından elde edilen gecikme zamları ve faizler bir gider değil, belediyenin gelir kalemidir.

Doğru cevap olan seçenek, belediyenin gelirlerini düzenleyen 5393 sayılı Kanun'un 59. maddesinin (f) bendinde 'Faiz ve ceza gelirleri' başlığı altında yer almaktadır. Giderleri düzenleyen 60. maddede ise belediyenin kendi borçları için ödediği faizler gider olarak kabul edilirken, başkalarından tahsil edilen faiz ve gecikme zamları birer gelir kalemi olarak kabul edilmiştir.

Step-by-Step Solution

Kanuni dayanağın belirlenmesi

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 60. maddesi incelenmelidir.

Belediyelerin hangi kalemleri gider olarak kaydedebileceği bu maddede tahdidi olarak belirtilmiştir.

Gelir ve gider kavramlarının ayrıştırılması

Vergi ve benzeri kaynaklardan 'elde edilen' faizlerin niteliği saptanmalıdır.

Bütçeye giren paralar (gelir) ile bütçeden çıkan paralar (gider) arasındaki fark, sorunun çözüm anahtarıdır.

Madde 59 ve Madde 60 karşılaştırması

Gecikme zammı ve faizlerin gelirler (Madde 59/f) arasında olduğu görülür.

Belediye bütçesindeki borç faizi bir giderken, tahsil edilen vergi faizi bir gelirdir.

Key Concept

Belediye Giderlerinin Tahdidi Niteliği ve Gelir-Gider Ayrımı

Practice More

İl Özel İdaresi Kanunu'nun 43. maddesindeki gider kalemleri ile Belediye Kanunu arasındaki benzerlik ve farkları inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 49Question →

Köy idaresinin mahalli müşterek nitelikteki zorunlu görevlerini yerine getirebilmesi için öngörülen mali yükümlülüklerden biri olan 'salma' uygulamasıyla ilgili yetki ve uygulama esasları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu gelirin hukuki rejimini doğru tanımlar?

Miktarı hane halkının mali gücü gözetilerek Köy İhtiyar Meclisi tarafından belirlenen ve Muhtar tarafından tahsil edilen bir yükümlülüktür.

Köy sakinlerinin köy işlerinde bizzat çalışmasını ifade eden imece usulünün, nakdi bedele dönüştürülmüş halidir ve sadece isteğe bağlı işlerde kullanılır.

Köyün tüm seçmenlerinden oluşan Köy Derneği tarafından her yıl bütçe görüşmeleri sırasında hane başına maktu (eşit) bir miktar olarak kararlaştırılır.

Mahalli idareler arasındaki mali dengeyi sağlamak amacıyla mülki idare amiri tarafından onaylanan bir nispi vergi tarifesine tabidir.

Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında düzenlenen ve tahsilatı İller Bankası aracılığıyla gerçekleştirilen bir merkezi paydır.

Show answer & explanation

Answer: Miktarı hane halkının mali gücü gözetilerek Köy İhtiyar Meclisi tarafından belirlenen ve Muhtar tarafından tahsil edilen bir yükümlülüktür.

Answer

Salma miktarı, her hanenin mali gücü (hali ve vakti) gözetilerek Köy İhtiyar Meclisi tarafından belirlenen ve Muhtar tarafından tahsil edilen bir yükümlülüktür.

Köy Kanunu'na göre salma; köyün zorunlu işlerini görmek ve giderlerini karşılamak amacıyla, köy ihtiyar meclisi tarafından her hanenin mali durumuna (hal ve vaktine) göre belirlenen nakdi bir yükümlülüktür ve muhtar tarafından toplanır.

Step-by-Step Solution

Salmanın hukuki niteliğini belirle.

Salma, köyün ortak ve zorunlu giderlerini karşılamak için başvurulan nakdi bir köy geliridir.

İmece (bedeni çalışma) ile arasındaki temel farkı anlamak için bu ayrım gereklidir.

Karar alma organını tespit et.

Salma salınmasına karar veren organ Köy İhtiyar Meclisi'dir.

Köy Derneği ile İhtiyar Meclisi arasındaki yetki ayrımını test etmek hedeflenir.

Miktar belirleme kriterini incele.

Miktar, hane halkının 'hal ve vaktine' (mali gücüne) göre belirlenir.

Yükümlülüğün adaletli ve orantılı olması yasal bir zorunluluktur.

Tahsilat makamını belirle.

Tahsilat muhtar tarafından yapılır.

Yürütme ve mali işlemlerden sorumlu makamın belirlenmesi sürecin tamamlanmasını sağlar.

Key Concept

Köy İdaresi Öz Gelirleri ve Salma Usulü

Practice More

İmece ve salmanın hangi durumlarda zorunlu, hangi durumlarda isteğe bağlı olduğunu inceleyiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 50Question →

5393 sayılı Belediye Kanunu hükümleri uyarınca, belediye bütçesinin uygulama sonuçlarını gösteren kesin hesabın hazırlanması, incelenmesi ve belediye meclisince karara bağlanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kesin hesap, belediye başkanı tarafından hazırlanarak Nisan ayı içinde encümene sunulur ve Mayıs ayı meclis toplantısında karara bağlanır.

Kesin hesap, Eylül ayı başında encümene sunulur ve Kasım ayı meclis toplantısında bütçe tasarısıyla beraber görüşülerek onaylanır.

Kesin hesap, belediye başkanı tarafından Mart ayı sonuna kadar hazırlanarak encümene sunulur ve Nisan ayı meclis toplantısında görüşülür.

Kesin hesap belediye meclisince hazırlanır, encümen tarafından incelenir ve kesinleşmesi için valilik makamına sunulur.

Kesin hesap, bütçe yılının bitimini takip eden ilk üç ay içinde doğrudan Sayıştay’a gönderilir ve meclis onayı aranmaz.

Show answer & explanation

Answer: Kesin hesap, belediye başkanı tarafından hazırlanarak Nisan ayı içinde encümene sunulur ve Mayıs ayı meclis toplantısında karara bağlanır.

Answer

Kesin hesabın belediye başkanı tarafından hazırlanıp Nisan ayında encümene sunulması ve Mayıs ayında meclisçe karara bağlanması ifadesi doğrudur.

5393 sayılı Kanun'un 40. maddesine göre kesin hesap, bütçe yılını takip eden Nisan ayı içinde belediye başkanı tarafından encümene sunulur. Encümen görüşüyle birlikte Mayıs ayı meclis toplantısında karara bağlanır. Bu süreç, belediyenin mali disiplini ve meclis denetimi açısından kritik bir takvime sahiptir.

Step-by-Step Solution

Kesin hesabın hazırlık aşamasını belirle.

Belediye başkanı bütçe yılının bitiminden sonra kesin hesabı hazırlar.

Yürütme organı bütçe uygulamalarından sorumludur.

Encümen inceleme tarihini kontrol et.

Nisan ayı içinde encümene sunulur.

Encümen, meclis öncesi teknik inceleme yapar.

Meclis onay tarihini doğrula.

Mayıs ayı toplantısında meclis gündemine alınır ve karara bağlanır.

Meclisin bütçe üzerindeki nihai karar yetkisi Mayıs ayı ile sınırlandırılmıştır.

Key Concept

Belediye Kesin Hesap Takvimi (Nisan-Mayıs Döngüsü)

Practice More

İl Özel İdaresi ve Belediye kesin hesap süreçlerindeki ay farklarını karşılaştırarak çalışmanız KPSS sorularında ayırt edici olacaktır.

Estimated Time:1m 15s

Question 51Question →

En son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamı yeniden değerleme oranıyla artırılmış hali $2.000$ milyon TL olan bir büyükşehir belediyesinin, hali hazırda faiz dahil toplam borç stoku $2.400$ milyon TL'dir. Bu belediye, yeni bir hizmet binası ve kentsel dönüşüm projesinin finansmanı için aynı mali yıl içerisinde faiz dahil $350$ milyon TL tutarında bir iç borçlanma yapmayı planlamaktadır.

$5393$ sayılı Belediye Kanunu hükümleri çerçevesinde, bu borçlanma sürecinin hukuken tamamlanabilmesi için aşağıdaki usullerden hangisinin izlenmesi zorunludur?

Borçlanma tutarı yıllık %10 sınırını (

200

milyon TL) aştığı için belediye meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı gerekir.

Toplam borç stoku büyükşehir belediyeleri için geçerli olan bütçe gelirlerinin bir katı (

2.000

milyon TL) sınırını aştığı için bu borçlanma işlemi hukuken yapılamaz.

Yıllık borçlanma miktarı

200

milyon TL'yi geçtiği için belediye meclis kararı üzerine İçişleri Bakanlığının uygun görüşü ve Cumhurbaşkanı onayı alınması şarttır.

İç borçlanma tutarı yıllık sınırın üzerinde kalsa dahi, toplam borç stoku

3.000

milyon TL'yi aşmadığı sürece sadece belediye meclisinin basit çoğunluk kararı yeterlidir.

Büyükşehir belediyelerinde borçlanma sınırı bütçe gelirlerinin iki katı (

4.000

milyon TL) olarak hesaplandığından, mülki idare amirinin onayı ile süreç tamamlanabilir.

Show answer & explanation

Answer: Borçlanma tutarı yıllık %10 sınırını ( $200$ milyon TL) aştığı için belediye meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı gerekir.

Answer

Borçlanma tutarı yıllık %10 sınırını aştığı için belediye meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı gerekmektedir.

Verilen senaryoda belediyenin bütçe geliri

2.000

milyon TL'dir. Büyükşehir belediyesi olduğu için toplam borç stok sınırı bu tutarın

1,5

katı olan

3.000

milyon TL'dir. Mevcut

2.400

milyon TL borca

350

milyon TL eklendiğinde toplam

2.750

milyon TL'ye ulaşılmakta ve stok sınırı aşılmamaktadır. Ancak, bir mali yıl içinde yapılacak borçlanma (

350

milyon TL), bütçe gelirlerinin %10'u olan

200

milyon TL'yi aştığı için

5393

sayılı Kanun'un 68/e maddesi gereğince 'meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı' ve 'Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı' zorunludur.

Step-by-Step Solution

Toplam borç stok sınırının hesaplanması

2.000 \times 1,5 = 3.000

milyon TL

5393

sayılı Kanun m. 68 uyarınca büyükşehir belediyelerinde borç stoku bütçe gelirlerinin

1,5

katını aşamaz.

Planlanan borçlanma sonrası toplam stokun kontrol edilmesi

2.400 + 350 = 2.750

milyon TL

Mevcut borç stokuna yeni borç eklendiğinde toplam miktarın yasal sınır (

3.000

Milyon TL) içinde olup olmadığı kontrol edilir.

Yıllık borçlanma limitinin (%10 sınırı) hesaplanması

2.000 \times 0,10 = 200

milyon TL

Yıl içinde yapılacak borçlanmaların meclis kararıyla yapılabilmesi için bütçe gelirlerinin %10'unu geçmemesi gerekir.

Onay makamının ve karar yeter sayısının belirlenmesi

Meclis salt çoğunluğu + Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı onayı

Planlanan

350

milyon TL, yıllık

200

milyon TL sınırını aştığı için Kanun'un 68/e maddesindeki özel onay prosedürü devreye girer.

Key Concept

Belediye Borçlanma Limitleri ve Onay Yetkileri

Question 52Question →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 42. maddesi ve ilgili mali mevzuat hükümleri çerçevesinde, il özel idaresinin gelir kalemleri ve mali yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İl özel idaresinin yetki alanında bulunan yerleşim yerlerindeki ticari işletmelerden alınan ilan ve reklam vergisi, idarenin doğrudan tahsil ettiği öz gelirler arasında yer alır.

6360 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idaresi tüzel kişiliği kaldırıldığından, bu illerde il özel idaresi bütçesine yönelik bir gelir tahakkuku söz konusu değildir.

İl özel idaresine ait taşınmazların kiralanması, satışı veya idarece işletilen tesislerin hasılatından elde edilen bedeller, kurumun öz gelirleri kapsamında bütçeye kaydedilir.

5779 sayılı Kanun hükümleri uyarınca genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylar, il özel idarelerinin en temel ve hacimli dış gelir kaynağını oluşturur.

İl özel idaresince tahsil edilen vergi, resim, harç ve katılma paylarının tahakkuk ve tahsil işlemleri; Vergi Usul Kanunu ve Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine tabidir.

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresinin yetki alanında bulunan yerleşim yerlerindeki ticari işletmelerden alınan ilan ve reklam vergisi, idarenin doğrudan tahsil ettiği öz gelirler arasında yer alır.

Answer

İl özel idaresinin yetki alanında bulunan ticari işletmelerden ilan ve reklam vergisi aldığına dair ifade yanlıştır; çünkü bu vergi belediyelere ait bir gelir kalemidir.

İlan ve reklam vergisi, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nda düzenlenen ve yalnızca belediyelere ait olan bir öz gelirdir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 42. maddesinde sayılan gelir kalemleri (öz gelirler, paylar, harçlar vb.) arasında ilan ve reklam vergisi bulunmamaktadır. İl özel idareleri, belediye vergilerini tahsil etme yetkisine sahip değildir.

Step-by-Step Solution

5302 sayılı Kanun'un 42. maddesinin incelenmesi

İl özel idaresi gelirleri arasında vergi, resim, harç, paylar ve öz gelirlerin olduğu saptandı.

İdarenin yasal gelir kaynaklarını belirlemek için temel kanuna bakılması gerekir.

Belediye ve İl Özel İdaresi vergilerinin karşılaştırılması

İlan ve reklam vergisinin 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'na tabi olduğu ve belediye sınırları/mücavir alanlarda toplandığı görüldü.

KPSS sınavında sıkça sorulan belediye-özel idare yetki karmaşasını netleştirmek için gereklidir.

6360 sayılı Kanun etkisinin analizi

Büyükşehirlerde il özel idarelerinin kaldırıldığı ve bu nedenle bütçe süreçlerinin sona erdiği teyit edildi.

Güncel mevzuattaki coğrafi kısıtlamaların gelir yapısına etkisini anlamak için kritiktir.

Key Concept

5302 Sayılı Kanun ve İl Özel İdaresi Gelir Kaynakları

Estimated Time:1m 15s

Question 53Question →

442 sayılı Köy Kanunu uyarınca, köy tüzel kişiliğinin mali kaynakları arasında yer alan "salma" gelirinin hukuki niteliği, belirlenme usulü ve yükümlülüğün hane halkına taksimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Köy ihtiyar meclisi tarafından; köyün mecburi işlerinin finansmanında bütçe imkanlarının yetersiz kalması durumunda başvurulan, hane reislerinin mülk ve gelir durumuna (mali gücüne) göre taksim edilen nakdi bir yükümlülüktür.

Köy derneğinin (seçmenler) salt çoğunlukla alacağı karara bağlı olarak, köy sınırları içindeki tüm taşınmaz sahiplerinden mülklerinin rayiç değerleri üzerinden yıllık olarak tahsil edilen bir mahalli vergidir.

Köy muhtarının tek başına belirlediği tarifeler çerçevesinde, sadece köyün isteğe bağlı (ihtiyari) hizmetlerinden yararlananlardan hane başına eşit miktarda alınan bir hizmet bedeli niteliğindedir.

Belediye Gelirleri Kanunu'nda düzenlenen 'Harcamalara Katılma Payı' esaslarına göre hesaplanan ve mülki idare amirinin (kaymakam/vali) doğrudan onayı ile kesinleşen maktu bir ödemedir.

Köy sakinlerinin bedeni çalışma yükümlülüğünü (imece) yerine getirmemeleri durumunda, mahalli mülki amir tarafından uygulanan ve hane halkının nüfus sayısına göre belirlenen bir idari para cezasıdır.

Show answer & explanation

Answer: Köy ihtiyar meclisi tarafından; köyün mecburi işlerinin finansmanında bütçe imkanlarının yetersiz kalması durumunda başvurulan, hane reislerinin mülk ve gelir durumuna (mali gücüne) göre taksim edilen nakdi bir yükümlülüktür.

Answer

Köy ihtiyar meclisi tarafından mecburi işler için hane reislerinin mali güçlerine göre belirlenen yükümlülük ifadesi doğrudur.

442 sayılı Köy Kanunu'nun 13, 14 ve özellikle 16. maddeleri uyarınca, köyün zorunlu (mecburi) işlerinin yerine getirilmesi için mevcut bütçenin yetersiz kaldığı durumlarda köy ihtiyar meclisi 'salma' adı altında bir gelir toplanmasına karar verir. Bu gelir, hane reislerinin mülk ve gelir durumları (kanuni tabiriyle mülk ve halleri) dikkate alınarak adil bir şekilde paylaştırılır.

Step-by-Step Solution

Yetkili organın tespiti

Köy ihtiyar meclisi

442 sayılı Köy Kanunu'na göre köyün mali yükümlülüklerini (salma) belirleme yetkisi karar organı olan ihtiyar meclisindedir.

Uygulama amacının analizi

Mecburi (zorunlu) köy işleri ve bütçe yetersizliği

Kanunun 16. maddesi, salmanın ancak köyün mecburi işlerine para yetişmemesi durumunda yapılabileceğini belirtir.

Dağıtım kriterinin belirlenmesi

Hane reislerinin mülk ve halleri (mali güç)

Salma, her haneye 'hal ve vaktine göre' (mali durumuna göre) taksim edilir; bu, yerel düzeyde bir ödeme gücü ilkesidir.

Hukuki niteliğin teyit edilmesi

Nakdi yerel yükümlülük

Salma parasal bir katkıdır (nakdidir), bedeni çalışma olan imeceden bu yönüyle ayrılır.

Key Concept

Köy Salması Belirlenme Usulü ve Kriterleri

Practice More

İmece ve salmanın hangi durumlarda zorunlu işler, hangi durumlarda isteğe bağlı işler için kullanılabileceğini Köy Kanunu madde 13-16 çerçevesinde tekrar inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 54Question →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, il özel idaresinin mali döngüsünü oluşturan bütçe süreci ve kesin hesap takvimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bütçe tasarısı eylül ayı başında vali tarafından encümene sunulur, kesin hesap ise mayıs ayı içinde encümene sunularak haziran ayı meclis toplantısında karara bağlanır.

Vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı, il encümeni tarafından incelendikten sonra en geç ekim ayı toplantısında il genel meclisi tarafından karara bağlanır.

Kesin hesaplar, mahalli idare birimlerinin mali özerkliği gereği doğrudan vali tarafından onaylanarak kesinleşir ve meclis denetimine tabi tutulamaz.

İl özel idaresi bütçe tasarısının encümen tarafından incelenerek meclise sunulması gereken son tarih, bütçe yılının ocak ayının ilk iş günüdür.

Bütçe ve kesin hesapların dış denetimi, İçişleri Bakanlığı mülkiye müfettişlerince yapılarak hazırlanan rapor il genel meclisince ibra edilir.

Show answer & explanation

Answer: Bütçe tasarısı eylül ayı başında vali tarafından encümene sunulur, kesin hesap ise mayıs ayı içinde encümene sunularak haziran ayı meclis toplantısında karara bağlanır.

Answer

Bütçe tasarısının eylül ayı başında encümene sunulduğu, kesin hesabın ise mayıs ayında encümene sunulup haziran ayında meclisçe karara bağlandığı seçenek doğrudur.

İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca bütçe süreci eylül başında başlar ve kasım ayında meclis kararıyla tamamlanır. Kesin hesap ise mayıs ayında encümene sunulup haziran ayında meclis tarafından karara bağlanarak mali döngü tamamlanmış olur.

Step-by-Step Solution

Bütçe hazırlık takvimini belirle.

5302 sayılı Kanun m.45 uyarınca bütçe tasarısı eylül ayı başında encümene sunulur.

Mali yıl başlamadan önce bütçenin hazırlanması ve incelenmesi için belirlenen yasal başlangıç süreci budur.

Bütçe onay sürecini doğrula.

Bütçe tasarısı meclis tarafından kasım ayı toplantısında karara bağlanır.

Karar organı olan meclisin bütçeyi kesinleştirmesi gereken yasal süredir.

Kesin hesap takvimini incele.

Kesin hesap mayıs ayında encümene sunulur ve haziran ayı meclis toplantısında karara bağlanır.

Geçmiş yılın mali sonuçlarının denetimi ve ibrası için kanunda öngörülen süreçtir.

Key Concept

Mahalli İdarelerde Mali Döngü ve Takvim

Question 55Question →

$5779$ sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden ayrılan payların mahalli idareler arasında dağıtılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İl özel idarelerine ayrılan

\%0,50

oranındaki payın;

\%50

’si illerin nüfusuna,

\%10

’u yüzölçümüne,

\%10

’u köy sayısına,

\%15

’i kırsal nüfusuna ve

\%15

’i illerin gelişmişlik endeksine göre dağıtılır.

Büyükşehir belediyesi sınırları dışındaki belediyelere ayrılan

\%1,50

oranındaki payın;

\%80

’i belediyelerin nüfusuna,

\%20

’si ise gelişmişlik endeksine göre dağıtılır.

Denkleştirme ödeneği olarak ayrılan payın;

\%65

’i nüfusu

10.000

’e kadar olan belediyelere eşit şekilde,

\%35

’i ise bu belediyelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi puanları esas alınarak dağıtılır.

Büyükşehir ilçe belediyeleri payı olarak ayrılan

\%4,50

oranındaki payın;

\%90

’ı ilgili belediyelerin nüfusuna,

\%10

’u ise yüzölçümüne göre dağıtılır.

Büyükşehir belediyelerine ayrılan

\%6

’lık payın;

\%60

’ı doğrudan ilgili belediyeye aktarılırken, kalan

\%40

’ı bir havuzda toplanarak bu havuzun

\%70

’i nüfusa,

\%30

’u yüzölçümüne göre paylaştırılır.

Show answer & explanation

Answer: Denkleştirme ödeneği olarak ayrılan payın; $\%65$ ’i nüfusu $10.000$ ’e kadar olan belediyelere eşit şekilde, $\%35$ ’i ise bu belediyelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi puanları esas alınarak dağıtılır.

Answer

Denkleştirme ödeneğinin %35'lik kısmının sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksine göre dağıtıldığını belirten ifade yanlıştır; kanuna göre bu kısım nüfus esasına göre dağıtılmaktadır.

Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü

5779

sayılı Kanun'un

8

. maddesi uyarınca denkleştirme ödeneğinin

\%35

’lik kısmı belediyelerin 'sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksine' göre değil, 'nüfusları oranında' dağıtılmaktadır. Gelişmişlik endeksi kriteri, büyükşehir belediyesi sınırları dışındaki belediyelerin

\%1,50

’lik genel payının dağıtımında kullanılan bir kriterdir.

Step-by-Step Solution

5779

sayılı Kanun kapsamındaki temel pay oranlarını hatırla.

Belediyeler için

\%1,50

, büyükşehir ilçe belediyeleri için

\%4,50

, büyükşehir belediyeleri için

\%6

ve il özel idareleri için

\%0,50

pay ayrılır.

Genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan payların temel oranlarını bilmek dağıtım kriterlerini analiz etmek için ön koşuldur.

Her bir idare türü için dağıtım kriterlerini (nüfus, yüzölçümü, gelişmişlik vb.) karşılaştır.

Büyükşehir dışındaki belediyelerde gelişmişlik endeksi

(\%20)

kullanılırken, büyükşehir ilçe belediyelerinde yüzölçümü

(\%10)

kullanılır. İl özel idarelerinde ise beş farklı değişken mevcuttur.

Yanlış olan seçeneği bulmak için her idarenin kendine özgü dağıtım değişkenlerini kontrol etmek gerekir.

Denkleştirme ödeneği için belirlenen özel şartları analiz et.

5779

sayılı Kanun madde

8

: Ödeneğin

\%65

’i eşit şekilde,

\%35

’i ise nüfusları oranında dağıtılır.

Denkleştirme ödeneğinin

\%35

'lik kısmının gelişmişlik endeksine göre dağıtıldığı bilgisi yaygın bir hatadır ve kanun metniyle çelişir.

Key Concept

5779

Sayılı Kanun Kapsamında Mahalli İdare Paylarının Dağıtım Kriterleri

Practice More

Mahalli idarelerin öz gelirleri (Emlak Vergisi vb.) ile genel bütçe payları arasındaki farkları ve bu payların hangi bakanlık/kurum aracılığıyla dağıtıldığını (İlbank) inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 56Question →

Genel bütçe vergi gelirlerinden mahalli idarelere aktarılacak kaynakları düzenleyen 5779 sayılı Kanun uyarınca, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden il özel idarelerine ayrılan pay yüzde kaçtır?

%1,50

%0,50

%4,50

%6,00

%2,50

Show answer & explanation

Answer: %0,50

Answer

5779 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden il özel idarelerine ayrılan pay %0,50'dir.

5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun'un 'Pay oranları' başlıklı 2. maddesinde, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden il özel idarelerine yüzde 0,50 oranında pay verileceği açıkça hükme bağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

5779 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yer alan pay oranları incelenir.

Kanun metninde il özel idareleri ve belediyeler için farklı oranlar belirlendiği görülür.

Genel bütçe vergi gelirlerinden aktarılacak kaynakların yasal dayanağı bu maddedir.

İl özel idareleri için spesifik olarak tanımlanan oran tespit edilir.

İl özel idareleri payının %0,50 olduğu sonucuna ulaşılır.

Kanun koyucu, il özel idarelerinin görev ve yetki alanına göre bu oranı sabit bir değer olarak belirlemiştir.

Key Concept

5779 Sayılı Kanun Kapsamında Genel Bütçe Vergi Gelirleri Payları

Practice More

Büyükşehir belediyelerinde payların ilçe belediyeleri ile büyükşehir belediyesi arasındaki dağılım oranlarını (yüzde 4,50 ve yüzde 6,00) çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 57Question →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu uyarınca mahalli idarelerin borçlanma usul ve esasları dikkate alındığında; borçlanma sınırları, hesaplama yöntemleri ve onay makamlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Büyükşehir belediyeleri, bağlı kuruluşları ve sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketlerin toplam borç stoku, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının yeniden değerleme oranıyla artırılmış halinin

1,5

katını aşamaz; ancak dış borçlanmalarda

4749

sayılı Kanun hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanı izni gerekirken, yatırım projelerinin finansmanı için yapılacak tahvil ihraçlarında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı zorunludur.

Belediyelerin ve bağlı kuruluşlarının bir mali yıl içinde faiz dâhil yapacakları iç borçlanma tutarı, bütçe gelirlerinin

\%10

’unu aşması durumunda belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve İçişleri Bakanlığının onayı ile gerçekleştirilebilir.

Belediye şirketleri, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi özel hukuk tüzel kişileri olduklarından, borçlanmaları ve mevcut borç stokları belediye tüzel kişiliği için öngörülen yasal borç stoku limitlerinin hesaplanmasında hiçbir şekilde dikkate alınmaz.

Belediyelerin borç stoku limitinin hesaplanmasında esas alınan 'en son kesinleşmiş bütçe gelirleri', belediyenin yalnızca emlak vergisi ve harçlar gibi öz gelirlerini kapsar; merkezi yönetim vergi gelirlerinden ayrılan paylar bu hesaplamaya dâhil edilmez.

Yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için yurt içinden yapılacak tahvil ihraçlarında, borçlanma miktarı yıllık

\%10

barajının altında kalması kaydıyla herhangi bir merkezi makamın onayı aranmaksızın sadece belediye encümeni kararı yeterlidir.

Show answer & explanation

Answer: Büyükşehir belediyeleri, bağlı kuruluşları ve sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketlerin toplam borç stoku, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının yeniden değerleme oranıyla artırılmış halinin $1,5$ katını aşamaz; ancak dış borçlanmalarda $4749$ sayılı Kanun hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanı izni gerekirken, yatırım projelerinin finansmanı için yapılacak tahvil ihraçlarında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı zorunludur.

Answer

Büyükşehir belediyelerinde borç stoku limitinin

1,5

kat olması, dış borçlanmada Cumhurbaşkanı izni ve tahvil ihracında Bakanlık onayı aranması yasal olarak doğrudur.

Doğru ifade; büyükşehir belediyeleri için borç stoku limitinin bütçe gelirlerinin

1,5

katı olduğunu, dış borçlanmada Cumhurbaşkanı izninin şart olduğunu ve tahvil ihraçlarında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın onayının gerektiğini mevzuata tam uygun şekilde belirtmektedir.

Step-by-Step Solution

Kuruluş tipine göre borç stoku limitini belirle.

Büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları için limit, bütçe gelirlerinin

1,5

katıdır (Normal belediyeler için

1

kattır).

5393

sayılı Kanun 68/d maddesi bu ayrımı netleştirir.

Borçlanma türüne göre onay makamlarını tespit et.

Dış borçlanma için Cumhurbaşkanı izni (

4749

s. Kanun), tahvil ihracı için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı onayı gereklidir.

Yasal prosedürler farklı borçlanma araçları için farklı vesayet makamları öngörmüştür.

Limit hesaplamasına nelerin dâhil olduğunu kontrol et.

Bağlı kuruluşlar ve belediye şirketlerinin borçları stok hesabına dâhildir; bütçe gelirleri ise öz gelir ve payların toplamıdır.

Belediyenin mali riskinin konsolide bir şekilde takip edilmesi amaçlanmıştır.

Key Concept

Mahalli İdarelerde Borçlanma Hiyerarşisi ve Limitleri

Practice More

Belediyelerin borç stoku hesabına hangi kalemlerin (faiz, anapara vb.) dâhil edildiğini detaylıca inceleyin.

Estimated Time:2m 30s

Question 58Question →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 42. maddesinde düzenlenen gelir kalemleri ve mahalli idarelerin mali yetkileri göz önünde bulundurulduğunda; il özel idaresinin gelir yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İl özel idaresine ait taşınmazların kira, satış ve diğer yollarla işletilmesinden elde edilen gelirler bu idarenin öz gelirleri arasında kabul edilir.

6360 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idareleri kaldırıldığından, bu illerde il özel idaresi adına herhangi bir yerel vergi veya harç tahakkuku yapılmaz.

İl özel idareleri, belediye sınırları dışında kalan mücavir alanlarda 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu çerçevesinde ilan ve reklam vergisi tahsil etmeye yetkilidir.

Genel bütçe vergi gelirlerinden 5779 sayılı Kanun çerçevesinde ayrılan paylar, il özel idaresi bütçesinde yer alan merkezi yönetim kaynaklı bir gelirdir.

İl özel idaresinin vergi, resim ve harç dışındaki alacaklarının takip ve tahsilinde, özel hüküm bulunmayan hallerde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

Show answer & explanation

Answer: İl özel idareleri, belediye sınırları dışında kalan mücavir alanlarda 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu çerçevesinde ilan ve reklam vergisi tahsil etmeye yetkilidir.

Answer

İl özel idarelerinin 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında ilan ve reklam vergisi toplama yetkisi bulunmamaktadır.

İl özel idarelerinin gelirleri 5302 sayılı Kanun'un 42. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır. İlan ve reklam vergisi ise 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nda düzenlenmiş olup sadece belediyelerin yetki alanındaki bir vergi türüdür. İl özel idarelerinin belediye sınırları dışında dahi olsa bu vergiyi tahsil etme yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

5302 sayılı Kanun'un 42. maddesindeki gelir kalemlerini incele.

İl özel idaresi gelirlerinin; öz gelirler (taşınmaz, teşebbüs vb.) ve merkezi idare paylarından oluştuğu görülür.

İdarenin yasal yetki sınırlarını belirlemek için temel kanun maddesine bakılmalıdır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun kapsamını değerlendir.

Bu kanun kapsamında düzenlenen ilan ve reklam vergisi, eğlence vergisi gibi kalemlerin isminden de anlaşılacağı üzere sadece belediyelere ait olduğu tespit edilir.

Mahalli idareler arasındaki görev ve gelir ayrımını netleştirmek gerekir.

6360 sayılı Kanun'un il özel idareleri üzerindeki etkisini kontrol et.

Büyükşehirlerde bu idarenin tamamen kaldırıldığı teyit edilir.

Güncel hukuki statü değişikliklerinin gelir tahakkuku üzerindeki etkisini doğrulamak gerekir.

Key Concept

İl özel idaresi gelirlerinin sınırları ve belediye gelirlerinden farkı

Practice More

İl özel idaresi ile belediye arasındaki gelir ayrımını daha iyi anlamak için 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ile 5302 sayılı Kanun'un 42. maddesini karşılaştırmalı olarak inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 59Question →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca mahalli idarelerde yürütülen mali denetim sisteminin işleyişi, iç denetim raporlarının hiyerarşik akıbeti ve bu sürecin dış denetimle olan fonksiyonel ilişkisi değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İç denetçiler tarafından düzenlenen denetim raporları doğrudan üst yöneticiye sunulur; üst yönetici bu raporları değerlendirerek gereğini yapar ve iç denetim birimlerince hazırlanan yıllık iç denetim faaliyet raporu üst yönetici aracılığıyla İç Denetim Koordinasyon Kurulu’na gönderilirken, Sayıştay bu raporları dış denetim planlamasında risk analizi verisi olarak kullanır.

Mahalli idarelerde iç denetim raporları, idari vesayet denetimi kapsamında incelenmek üzere öncelikle valilik veya kaymakamlık makamına sunulur; bu makamların onayı olmaksızın raporların Sayıştay veya karar organları tarafından veri olarak kullanılması hukuken mümkün değildir.

Sayıştay tarafından yürütülen dış denetim süreci, mahalli idarelerin iç denetim sistemlerini hukuken ikame eder; dolayısıyla iç denetçiler tarafından düzenlenen mali raporlarda 'hata' bulunmadığı tespit edilen hesaplar, Sayıştay denetçileri tarafından tekrar incelemeye tabi tutulamaz.

Mahalli idarelerde görev yapan iç denetçiler, hazırladıkları mali uygunluk raporlarını doğrudan ilgili mahalli idarenin karar organına (Belediye Meclisi veya İl Genel Meclisi) sunmakla yükümlüdür; bu raporlar meclis tarafından onaylanmadıkça dış denetim süreci başlatılamaz.

Mahalli idarelerin özerk ve tüzel kişiliğe sahip yapısı gereği, iç denetim faaliyetleri merkezi yönetimdeki İç Denetim Koordinasyon Kurulu’nun düzenlemelerine tabi değildir ve dış denetim yetkisi sadece Danıştay'ın mali daireleri tarafından kullanılır.

Show answer & explanation

Answer: İç denetçiler tarafından düzenlenen denetim raporları doğrudan üst yöneticiye sunulur; üst yönetici bu raporları değerlendirerek gereğini yapar ve iç denetim birimlerince hazırlanan yıllık iç denetim faaliyet raporu üst yönetici aracılığıyla İç Denetim Koordinasyon Kurulu’na gönderilirken, Sayıştay bu raporları dış denetim planlamasında risk analizi verisi olarak kullanır.

Answer

İç denetçiler raporlarını üst yöneticiye sunar, yıllık özetler İç Denetim Koordinasyon Kurulu'na iletilir ve Sayıştay bu verileri dış denetimde risk analizi için kullanır.

Doğru ifade, 5018 sayılı Kanun'un getirdiği 'modern mali yönetim' anlayışını yansıtır. İç denetçi doğrudan üst yöneticiye rapor verir; bu, idari hiyerarşi ve hesap verebilirlik gereğidir. Yıllık sonuçların İç Denetim Koordinasyon Kurulu'na gönderilmesi merkezi standartların takibi içindir. Sayıştay'ın bu raporları risk analizinde kullanması ise iç denetim ile dış denetim arasındaki fonksiyonel iş birliğini (fakat hukuksal bağımsızlığı) gösterir.

Step-by-Step Solution

İç denetim raporlama hattının belirlenmesi

İç denetçiler, raporlarını doğrudan 'üst yönetici'ye (Belediye Başkanı/Vali) sunar.

5018 sayılı Kanun'un 64. maddesi uyarınca iç denetçi, üst yöneticiye bağlıdır ve ona rapor verir.

Merkezi koordinasyon sürecinin analizi

İç denetim faaliyet sonuçlarını içeren yıllık rapor, üst yönetici tarafından İç Denetim Koordinasyon Kurulu'na gönderilir.

Mali yönetimde birliğin sağlanması ve standartların izlenmesi için mahalli idareler de dahil tüm kamu idareleri bu raporlama zincirine tabidir.

İç denetim ile dış denetim (Sayıştay) arasındaki ilişkinin kurulması

Sayıştay, dış denetim yaparken idarenin iç denetim raporlarını inceler ve risk odaklı denetim planında kullanır.

Dış denetim, iç kontrol sisteminin etkinliğini ölçmek için iç denetim çıktılarını birer ikincil kanıt ve risk göstergesi olarak değerlendirir.

Key Concept

Mahalli İdarelerde İç ve Dış Denetimin Raporlama ve Koordinasyon Rejimi

Estimated Time:2m 0s

Question 60Question →

Belediyelerin mali kaynakları; $2464$ sayılı Kanun kapsamındaki öz gelirler ile $5779$ sayılı Kanun kapsamındaki merkezi idare payları olarak iki temel grupta toplanmaktadır. Bu doğrultuda, belediyelerce tahsil edilen "Harcamalara Katılma Payları" (Yol, Kanalizasyon ve Su Tesisleri Katılma Payları) ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Bu paylar, belediyelerce inşa, tamir ve genişletilmeye tabi tutulan yollar ile kanalizasyon ve su tesislerinden doğrudan faydalanan taşınmaz sahiplerinden alınan birer belediye öz geliridir.

Katılma paylarının toplamı, ilgili hizmetin gerçekleştirilmesi için belediye tarafından yapılan gerçek harcama maliyetlerini aşamaz ve ancak hizmetin tamamlanıp halkın istifadesine sunulmasından sonra tahakkuk ettirilir.

Harcamalara katılma payları,

5779

sayılı Kanun uyarınca genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylar kapsamında değerlendirildiğinden, bu payların tahsil edilip edilmemesi belediye meclisinin tamamen serbest takdirindedir.

Gayrimenkullerin el değiştirmesi halinde, önceki malik tarafından ödenmemiş olan katılma payı borçları taşınmazla ilgili bir yükümlülük olarak devam eder ve yeni malikten de tahsil edilebilir.

İbadethaneler ve bunların müştemilatı gibi kanunda açıkça belirtilen bazı taşınmaz grupları, sosyal ve kamusal amaçlar doğrultusunda bu payları ödeme yükümlülüğünden muaf tutulmuştur.

Show answer & explanation

Answer: Harcamalara katılma payları, $5779$ sayılı Kanun uyarınca genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylar kapsamında değerlendirildiğinden, bu payların tahsil edilip edilmemesi belediye meclisinin tamamen serbest takdirindedir.

Answer

Harcamalara katılma paylarının

5779

sayılı Kanun kapsamındaki merkezi idare payları arasında sayılması ve tahsilinin meclis takdirinde olduğunun belirtilmesi yanlıştır.

Harcamalara katılma payları (

2464

sayılı Kanun), belediyenin doğrudan sunduğu yol, su, kanalizasyon gibi altyapı hizmetleri karşılığında ilgili mülk sahiplerinden tahsil ettiği bir 'öz gelir' kalemidir. Oysa

5779

sayılı Kanun, merkezi yönetimin topladığı vergilerden yerel yönetimlere aktarılan transfer paylarını düzenler. Belediye meclisinin kanunla zorunlu kılınmış bir öz geliri, merkezi paymış gibi değerlendirip tahsilinden vazgeçme yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

Harcamalara Katılma Paylarının hukuki dayanağını belirle.

2464

sayılı Belediye Gelirleri Kanunu.

Bu paylar belediyenin kendi yerel hizmetleri karşılığında aldığı 'öz gelir' niteliğindeki kaynaklardır.

5779

sayılı Kanun'un kapsamını analiz et.

Genel bütçe vergi gelirlerinden belediyelere aktarılan payları düzenler.

Merkezi idarenin topladığı vergilerin bir kısmının yerel yönetimlere dağıtılmasını sağlar, doğrudan belediye hizmetine bağlı yerel bir harç veya pay değildir.

Tahsilat usulü ve meclis yetkisini değerlendir.

Kanunda belirtilen gelirlerin tahsili zorunludur; meclis kanunla belirlenmiş bir geliri 'aktarılan pay' zannederek tahsilinden keyfi olarak vazgeçemez.

Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerin ancak kanunla konulup kaldırılabileceği ilkesi gereğidir.

Key Concept

Belediye Öz Gelirleri (

2464

) vs. Genel Bütçe Payları (

5779

)

PreviousPage 3 / 7Next

Mahalli İdarelerin Mali Yapısı

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution