Question

Difficulty: HardKamu Giderlerinde 3E (Etkinlik, Etkililik, Tutumluluk)

Büyükşehir Belediyesi, şehir içi trafiği rahatlatmak ve karbon emisyonunu azaltmak amacıyla "Akıllı Kavşak Yönetim Sistemi" projesini hayata geçirmiştir. Projeye ilişkin Sayıştay tarafından hazırlanan performans denetim raporunda şu bulgulara yer verilmiştir:

I. Sistem için gerekli olan sensör ve donanımlar, teknik şartnamedeki kalite standartlarından taviz verilmeden, toplu alım iskontosu sayesinde planlanan bütçenin %10 altında bir maliyetle temin edilmiştir.
II. Kurulum aşamasında, mevcut personel ve ekipman kapasitesi en iyi şekilde kullanılarak aynı süre zarfında planlanandan %20 daha fazla kavşakta montaj işlemi tamamlanmıştır.
III. Proje bitiminden bir yıl sonra yapılan ölçümlerde, hedeflenen %15'lik iyileşmenin aksine ortalama bekleme sürelerinde yalnızca %2'lik bir azalma sağlanabilmiştir.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun temel ilkeleri bağlamında, bu projenin 3E (Etkinlik, Etkililik, Tutumluluk) analiziyle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

  1. A
    Kurulumun planlanandan daha fazla yapılması projenin etkililiğini kanıtlarken, donanımların düşük maliyetle temin edilmesi etkinlik ilkesinin bir sonucudur.
  2. B
    Şehir içi trafiğinde beklenen rahatlamanın sağlanamaması, sensör alımındaki bütçe tasarrufunun hizmet kalitesini düşürdüğünü ve dolayısıyla tutumluluk ilkesinin ihlal edildiğini gösterir.
  3. C
    Proje bütçesinden sağlanan %10'luk tasarruf uygulamanın etkililik düzeyini yansıtırken, hedeflenen faydaya ulaşılamaması projenin etkinliğini zedelemiştir.
  4. Sensörlerin uygun maliyetle alınması tutumluluğu, mevcut kaynakla daha fazla montaj yapılması etkinliği gösterirken; bekleme sürelerindeki yetersiz düşüş etkililik sorunu yaşandığını ifade eder.Answer
  5. E
    5018 sayılı Kanun uyarınca performans değerlendirmesinde yalnızca bütçe gerçekleşmeleri ve fiziki çıktılar esas alındığından, projenin nihai sonuçlarındaki sapma denetim kapsamı dışındadır.

Answer

Projede sensörlerin uygun maliyetle temin edilmesi tutumluluğu, aynı girdiyle daha fazla çıktı (montaj) elde edilmesi etkinliği temsil ederken; projenin asıl amacı olan trafik rahatlamasının sağlanamaması bir etkililik sorunudur.
Verilen senaryoda, I. öncülde girdilerin kaliteden ödün verilmeden ucuza mal edilmesi 'tutumluluk' ilkesini ifade eder. II. öncülde aynı kaynaklarla daha fazla montaj (çıktı) üretilmesi, girdi-çıktı optimizasyonu sağlandığı için 'etkinlik' ilkesini gösterir. III. öncülde ise projenin asıl amacı olan trafik rahatlamasının hedeflenen düzeyde gerçekleşmemesi, nihai sonuç bağlamında 'etkililik' sorunu yaşandığını kanıtlar. Doğru seçenek, bu üç durumu eksiksiz ve kavramsal çerçeveye uygun şekilde eşleştiren ifadedir.

Step-by-Step Solution

1
I. Numaralı Bulguyu İncele
Girdilerin (sensör ve donanım) hedeflenen kaliteden ödün verilmeden planlanandan daha ucuza mal edildiği tespit edilmiştir.
Bu durum, belirli bir kalite düzeyindeki girdiyi en düşük maliyetle elde etmeyi amaçlayan 'tutumluluk (economy)' ilkesinin başarıldığını gösterir.
2
II. Numaralı Bulguyu İncele
Aynı personel ve zaman (girdi) kullanılarak planlanandan daha fazla kavşakta montaj (çıktı) yapılmıştır.
Bu durum, girdi-çıktı ilişkisini optimize ederek belirli bir girdi ile en yüksek çıktıyı elde etmeyi amaçlayan 'etkinlik (efficiency)' ilkesinin sağlandığını ifade eder.
3
III. Numaralı Bulguyu İncele
Ortaya çıkan çıktıların (akıllı kavşaklar), projenin nihai toplumsal amacına (trafikte %15 iyileşme) yeterince hizmet etmediği ve hedefin gerisinde kalındığı görülmüştür.
Bu durum, planlanan hedeflere ve sonuçlara ulaşma derecesini ölçen 'etkililik (effectiveness)' ilkesi açısından projenin başarısız olduğunu kanıtlar.

Key Concept

Kamu Giderlerinde 3E İlkelerinin (Tutumluluk, Etkinlik, Etkililik) Vaka Üzerinden Analizi
Rate this question