Adam Smith, *Ulusların Zenginliği* adlı eserinde vergileme ilkelerini açıklarken, bu ilkelerin birbirleriyle çatıştığı durumlarda hangisinin feda edilmesinin toplum ve iktisadi düzen için daha büyük bir maliyet yaratacağına dair hiyerarşik bir değerlendirme yapmıştır. Özellikle vergi idaresinin keyfî tutumlarının ve yolsuzluğun önlenmesi adına belirli bir ilkeye diğerlerinden daha fazla ağırlık vermiştir.
Buna göre Adam Smith'in vergileme ilkeleri arasındaki ilişkiye dair yaptığı değerlendirmeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi onun temel düşüncesini yansıtan doğru bir ifadedir?
- Belirlilik ilkesindeki çok küçük bir noksanlık veya belirsizlik, adalet (eşitlik) ilkesindeki oldukça büyük bir eşitsizlikten çok daha ağır bir mali ve toplumsal kötülüktür.Answer
- BVergilemede adalet ilkesi mutlak bir önceliğe sahip olup, belirlilik ve uygunluk ilkeleri ancak tam adalet sağlandıktan sonra gözetilmesi gereken tali unsurlardır.
- Cİktisadilik ilkesi uyarınca, vergi hasılatını maksimize etmek için idareye geniş bir takdir yetkisi tanınmalı ve vergi miktarları her yıl piyasa koşullarına göre yeniden belirlenmelidir.
- DUygunluk ilkesi gereği vergi ödeme zamanı mükellefin keyfine bırakılmalı, bu durum belirlilik ilkesinin yarattığı katılığı esnetmek için kullanılmalıdır.
- EAdalet ilkesi gereği uygulanan artan oranlı vergi tarifeleri, iktisadilik ilkesinin temelini oluşturarak Smith'in sistemindeki en yüksek verimliliği sağlar.
Answer
Belirlilik ilkesindeki çok küçük bir noksanlık veya belirsizlik, adalet (eşitlik) ilkesindeki oldukça büyük bir eşitsizlikten çok daha ağır bir mali ve toplumsal kötülüktür.
Adam Smith, vergilemede belirliliğin (certainty) önemini vurgularken, belirsizliğin vergi memurlarının keyfî ve baskıcı tutumlarına yol açacağını savunmuştur. Bu nedenle, vergi sisteminde bir miktar eşitsizlik (adaletsizlik) olmasını, verginin ne zaman ve ne kadar ödeneceğinin belirsiz olmasına tercih etmiştir. Metninde açıkça 'belirlilikteki küçük bir noksanlık, adaletteki büyük bir eşitsizlikten daha büyük bir kötülüktür' ifadesine yer vermiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Adam Smith'in Belirlilik İlkesinin Hiyerarşik Önceliği
Estimated Time:1m 30s