Fiyatlar genel düzeyindeki artış ivmesinin hızlandığı bir konjonktürde, karar alıcı merciler maliye politikasının vergi ayağını devreye sokmayı planlamaktadır. Bu süreçte hem yasama organı aracılığıyla alınacak önlemlerin hem de sistemin kendi içindeki dinamiklerinin fiyatlar üzerindeki yansımaları değerlendirilmektedir.
Buna göre, enflasyonla mücadelede vergi politikasının mekanizmaları dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- AKısa vadeli fiyat istikrarını sağlamak için yasama organı kararıyla vergi oranlarının düşürülmesi, mükelleflerin harcanabilir gelirini daraltarak enflasyonist baskıyı hafifleten en etkili iradi önlemdir.
- BMali sürüklenme mekanizması, enflasyonist süreçte bireylerin nominal gelirlerindeki artış nedeniyle daha düşük vergi dilimlerine geçmelerine ve sistemin kendiliğinden genişleyici bir tepki vermesine yol açar.
- İhtiyari (iradi) bir karar ile dolaysız vergilerin artırılması dolaylı vergilere kıyasla fiyat endekslerinde ani bir sıçrama yaratmadan talebi baskılarken; müterakki vergi tarifesinin nominal gelir artışlarıyla mükellefleri üst dilimlere taşıması (mali sürüklenme) sürece otomatik bir daraltıcı etkiyle katılır.Answer
- DSiyasi otoritenin bir yasa değişikliği yaparak katma değer vergisi oranlarını genel fiyat artışlarına paralel olarak yükseltmesi, ekonomideki otomatik istikrar sağlayıcıların enflasyonu önlemedeki en yaygın örneğidir.
- EArz yönlü iktisat yaklaşımı çerçevesinde, üretim hacmini teşvik ederek maliyet enflasyonunu kırmak amacıyla gelir ve kurumlar vergisi oranlarının iradi olarak yükseltilmesi temel politika kuralı olarak benimsenmiştir.
Answer
İhtiyari (iradi) bir karar ile dolaysız vergilerin artırılması dolaylı vergilere kıyasla fiyat endekslerinde ani bir sıçrama yaratmadan talebi baskılarken; müterakki vergi tarifesinin nominal gelir artışlarıyla mükellefleri üst dilimlere taşıması (mali sürüklenme) sürece otomatik bir daraltıcı etkiyle katılır.
Enflasyonist dönemlerde doğru vergi politikası talebi daraltmayı hedefler. Dolaylı vergilerin (KDV, ÖTV) artırılması fiyat etiketlerine anında yansıyacağı için fiyatlar genel düzeyini doğrudan yukarı çeker ve kısa vadede enflasyon verisini bozar. Bu nedenle, iradi önlem olarak dolaysız vergilerin (gelir vergisi) artırılması daha güvenlidir. Öte yandan, enflasyon nedeniyle nominal gelirleri artan mükelleflerin, reel gelirleri artmasa bile artan oranlı tarifede üst dilimlere geçerek daha fazla vergi ödemesine 'mali sürüklenme' denir. Bu mekanizma, hükümetin hiçbir karar almasına gerek bırakmadan sistemin ekonomiden kendiliğinden alım gücü çekmesini sağladığı için güçlü bir 'otomatik istikrar sağlayıcı' işlevi görür. Doğru yargı bu iki olguyu eksiksiz bir şekilde sentezlemektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Enflasyonla Mücadelede Otomatik ve İradi Vergi Politikaları