Amilcare Puviani tarafından temelleri atılan 'Mali İllüzyon (Mali Aldanma)' yaklaşımı, daha sonra Kamu Tercihi Okulu temsilcileri James Buchanan ve Richard Wagner tarafından makroekonomik politika bağlamında yeniden ele alınmıştır. Buchanan ve Wagner, 'Açık Veren Demokrasi (Democracy in Deficit)' adlı çalışmalarında, modern demokrasilerde mali illüzyonun sadece geleneksel vergi tekniklerinden (stopaj, karmaşık tarife, dolaylı vergiler vb.) kaynaklanmadığını ileri sürmüşlerdir. Onlara göre, belirli bir iktisadi paradigmanın politika yapıcıların kısıtlarını ortadan kaldırması, mali illüzyonu makro düzeyde besleyerek kamu harcamalarında kronik ve rasyonel olmayan bir artışa yol açmıştır.
Buna göre, Buchanan ve Wagner'in analizinde mali illüzyonun kurumsallaşmasına zemin hazırlayarak kamu hacminin aşırı büyümesine neden olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- Geleneksel yıllık denk bütçe kuralının terk edilerek, Keynesyen iktisadın savunduğu telafi edici maliye politikalarının asimetrik (sadece açık verme yönünde) uygulanmasıAnswer
- BToplumsal krizler ve savaş dönemlerinde kamu harcamalarının aniden artması ve kriz sonrasında bireylerin bu yeni vergi yüküne alışarak tolerans göstermesi
- CEkonomik kalkınmaya bağlı olarak karmaşıklaşan toplumsal ilişkilerin, devletin hukuki ve koruyucu fonksiyonlarına yönelik talebi sürekli olarak artırması
- DKamu bürokrasisinin, kendi faydasını maksimize etmek amacıyla politikacılara eksik ve yanlı bilgi sunarak bütçe ödeneklerini optimum düzeyin üzerine çıkarması
- EEmek-yoğun nitelik taşıyan kamu hizmetlerinde teknolojik verimlilik artışının sağlanamamasına rağmen, kamu çalışanlarının ücretlerinin özel sektörle paralel artması