Question

Difficulty: MediumKamu Giderlerinin Sosyal Etkileri

Kamu harcamalarının sosyal etkileri literatüründe, kamu hizmetlerinden sağlanan faydanın toplumun üst gelir gruplarında yoğunlaşması ve bu hizmetlerin finansmanının görece daha geniş halk kitleleri tarafından karşılanması durumunda harcamaların "regresif" (azalan oranlı) bir sosyal etki yarattığı kabul edilir.

Buna göre, aşağıdaki uygulamalardan hangisi kamu harcamalarının sosyal etkileri açısından regresif bir nitelik taşımaktadır?

  1. Üst gelir gruplarının daha yoğun faydalandığı uzmanlaşmış kamu hizmetlerinin finansmanının, toplumun geneline yayılan dolaylı vergilerle karşılanmasıAnswer
  2. B
    Temel eğitim harcamalarının zorunlu ve parasız hale getirilerek düşük gelirli ailelerin erişimine açılması
  3. C
    Sosyal güvenlik sistemine aktarılan devlet katkılarının düşük emekli aylıklarını asgari geçim düzeyinde tutması
  4. D
    Kamu yatırım harcamalarının geri kalmış bölgelerde istihdam yaratacak altyapı projelerine yönlendirilmesi
  5. E
    Dar gelirli ailelere yönelik yapılan şartlı nakit transferlerinin çocukların eğitimine devam etmesi şartına bağlanması

Answer

Üst gelir gruplarının daha yoğun faydalandığı uzmanlaşmış kamu hizmetlerinin finansmanının, toplumun geneline yayılan dolaylı vergilerle karşılanması
Doğru yanıt olan uzmanlaşmış kamu hizmetlerinin finansman modeli, regresif bir etki yaratmaktadır. Çünkü dolaylı vergiler (KDV, ÖTV gibi) gelir düzeyine bakılmaksızın herkesten alınırken, sağlanan yüksek nitelikli hizmetlerden (örneğin lüks bölgelerdeki prestijli kamu yatırımları veya sadece üst gelir grubunun erişebildiği uzmanlaşmış sağlık/eğitim hizmetleri) ağırlıklı olarak üst gelir grupları yararlanmaktadır. Bu durum toplumda 'tersine transfer' etkisi yaratarak gelir adaletsizliğini artırır.

Step-by-Step Solution

1
Sosyal etki türlerini analiz etme
Harcamalar, gelir dağılımını iyileştiriyorsa progresif; bozuyorsa regresif etkilidir.
Soruda istenen regresif etkiyi tanımlamak için harcamanın kimden kime kaynak aktardığı belirlenmelidir.
2
Finansman ve fayda dengesini inceleme
Geniş kitlelerden (dolaylı vergiler yoluyla) alınan vergilerin dar bir gruba (üst gelir grubu) hizmet olarak dönmesi tespit edildi.
Tersine transfer (reverse transfer) mekanizması, kamu harcamalarının sosyal açıdan istenmeyen regresif etkisinin temel kaynağıdır.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Diğer seçeneklerin tamamı düşük gelirli grupların lehine (progresif) iken, ilgili seçeneğin üst gelir grubu lehine olduğu saptandı.
Eğitim, sağlık ve transfer harcamaları genellikle progresif iken, finansman modelindeki çarpıklıklar regresif etki doğurabilir.

Key Concept

Kamu Harcamalarının Regresif Sosyal Etkisi ve Tersine Transfer
Estimated Time:1m 30s
Rate this question