Kamu tercihi teorisi kapsamında bürokrasinin ekonomik analizinde kullanılan modellerden William Niskanen ve Migue-Belanger yaklaşımları karşılaştırıldığında; bürokratın amaç fonksiyonu ve bu amacın üretim sürecindeki etkinsizlik türleri üzerindeki etkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi en kapsamlı ve doğru ifadedir?
- Niskanen modelinde bürokrat toplam bütçeyi maksimize ederek çıktı düzeyini bütçe kısıtı altında mümkün olan en üst seviyeye taşır ve bu durum temel olarak 'tahsis etkinsizliğine' yol açar; Migue-Belanger modelinde ise bürokrat bütçe ile minimum üretim maliyeti arasındaki farkı (takdirsel bütçe) maksimize etmeyi amaçlar ve bu farkın harcanması hem çıktı düzeyinde sapmaya hem de 'X-etkinsizliğine' neden olur.Answer
- BNiskanen modelinde bürokratın temel hedefi bütçe artığını maksimize ederek teknik etkinliği sağlamaktır; Migue-Belanger modelinde ise tek hedef toplam bütçeyi büyüterek çıktı miktarını maksimize etmektir.
- CHer iki modelde de bürokrat, siyasal otoritenin (sponsor) tüm maliyet bilgilerine sahip olduğu varsayımı altında, bütçeyi toplumsal refahı maksimize edecek çıktı düzeyinde belirler.
- DNiskanen modeli sadece üretimdeki teknik etkinsizliği (X-etkinsizliği) açıklarken; Migue-Belanger modeli sadece kamusal hizmetlerin miktarındaki aşırılığı (tahsis etkinsizliği) açıklar.
- ENiskanen modelinde bürokratın çıktı düzeyini 'Marjinal Fayda = Marjinal Maliyet' noktasında belirlemesi; Migue-Belanger modelinde ise çıktı düzeyini 'Toplam Fayda = Toplam Maliyet' noktasında belirlemesi esastır.
Answer
Niskanen modelinde bürokratın toplam bütçeyi maksimize ederek tahsis etkinsizliğine yol açması, Migue-Belanger modelinde ise takdirsel bütçeyi maksimize ederek X-etkinsizliğine yol açması doğru karşılaştırmadır.
Doğru ifade, her iki modelin temel motivasyon farkını ve bunun sonucunda ortaya çıkan etkinsizlik türlerini (tahsis etkinsizliği vs. X-etkinsizliği) tam olarak yansıtmaktadır. Niskanen'de bütçe miktarının kendisi fayda kaynağıyken, Migue-Belanger'de bütçenin harcanma biçimi (artık/takdirsel bütçe) ön plandadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bürokrasi Modelleri ve Etkinsizlik Türleri
Practice More
Orzechowski'nin bürokrasi modelinde girdi kullanımı (emek-sermaye yoğunluğu) üzerine olan analizlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s