Question

Difficulty: HardOtomatik İstikrar Sağlayıcı Araçlar

Maliye teorisinde kurumlar vergisi, matrahı olan kurum kârlarının milli gelire kıyasla konjonktürel dalgalanmalara çok daha duyarlı (esnek) olması nedeniyle genel ekonomi için güçlü bir otomatik istikrar sağlayıcı olarak kabul edilir. Buna rağmen, kurumlar vergisindeki dalgalanmaların hanehalkının harcanabilir geliri ve dolayısıyla uyarılmış tüketimi üzerindeki doğrudan istikrar sağlayıcı etkisi, artan oranlı gelir vergisine kıyasla oldukça zayıftır.

Kurumlar vergisinin hanehalkı tüketimi üzerindeki otomatik istikrar sağlayıcı etkisinin sınırlı kalmasını açıklayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Şirketlerin konjonktürel daralma dönemlerinde kâr payı (temettü) dağıtımını aniden kısmak yerine, kurum bünyesinde bırakılan dağıtılmamış kârları (oto-finansman) azaltarak hanehalkı gelirlerini nispeten sabit tutmalarıAnswer
  2. B
    Hükümetlerin ekonomik durgunluk evrelerinde tüketimi canlandırmak amacıyla iradi kararlarla kurumlar vergisi oranlarında sıklıkla indirime gitmesi
  3. C
    Büyüme ve enflasyon dönemlerinde artan kurum kazançlarının mali sürüklenme yaratarak hanehalkının marjinal tüketim eğilimini kalıcı olarak düşürmesi
  4. D
    Kurumlar vergisi tahsilatında uygulanan yasal formül esnekliğinin, vergi yükünü hanehalkından ziyade doğrudan firmaların yatırım harcamaları üzerine kaydırması
  5. E
    Kurum kazançlarındaki değişimin doğrudan fonksiyonel gelir dağılımını etkilerken, hanehalkı harcamalarının yalnızca kişisel gelir dağılımındaki değişimlere duyarlı olması

Answer

Şirketlerin kâr payı dağıtımını kısmak yerine dağıtılmamış kârları azaltarak hanehalkı gelirlerini koruması, kurumlar vergisinin hanehalkı tüketimi üzerindeki istikrar sağlayıcı etkisini sınırlar.
Kurumlar vergisi matrahı konjonktüre çok duyarlıdır. Ancak resesyon dönemlerinde şirketler, ortaklarına ödedikleri kâr paylarını (temettüleri) aniden düşürmek istemezler. Bunun yerine şirket içinde tuttukları 'dağıtılmayan kârları' azaltarak temettü ödemelerini sabit tutmaya çalışırlar. Hanehalkının eline geçen temettü geliri fazla değişmediği için, kurumlar vergisindeki düşüşün hanehalkının harcanabilir geliri ve tüketimi üzerindeki destekleyici etkisi çok sınırlı kalır. Tüketimdeki dalgalanmayı asıl önleyen şey verginin kendisi değil, şirketlerin temettü düzleştirme politikasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kurumlar vergisinin esnekliğini analiz etme
Ekonomik daralma dönemlerinde kurum kârları, milli gelirden çok daha hızlı ve sert bir şekilde düşer. Bu nedenle tahsil edilen kurumlar vergisi de hızla azalarak kurumlar üzerinde güçlü bir tampon (istikrar) işlevi görür.
Otomatik istikrar sağlayıcıların temel mantığı, vergi hasılatının ekonomik konjonktüre duyarlı olmasıdır.
2
Kurum kazancı ile hanehalkı geliri arasındaki aktarım mekanizmasını kurma
Kurumların kârlarındaki değişimin hanehalkının harcanabilir gelirine yansıması, şirketlerin kâr payı (temettü) dağıtımı yoluyla gerçekleşir.
Hanehalkı tüketiminin (uyarılmış tüketim) stabilize edilebilmesi için harcanabilir gelirlerinin korunması gerekir.
3
Şirketlerin kâr dağıtım davranışlarını değerlendirme
Şirketler, hissedar güvenini korumak için 'temettü düzleştirme' (dividend smoothing) politikası izlerler. Kârlar düştüğünde temettüleri kısmak yerine, kurum içinde bırakılan dağıtılmayan kârları (oto-finansman) azaltırlar.
Bu rasyonel şirket davranışı, vergi matrahındaki aşırı dalgalanmanın hanehalkına yansımasını engeller.
4
Sonucu sentezleme
Temettüler sabit kaldığı için hanehalkı gelirleri krizden anında etkilenmez. Dolayısıyla, kurumlar vergisinin hızla düşmesi hanehalkının harcanabilir gelirini (ve tüketimini) doğrudan artırmaz; sadece şirketlerin oto-finansman kapasitesini korur.
Kurumlar vergisinin hanehalkı tüketiminden ziyade, şirket yatırımları ve bilançoları üzerinde otomatik istikrar sağlayıcı olduğu sonucuna varılır.

Key Concept

Kurumlar Vergisi ve Temettü Politikalarının Otomatik İstikrar İşlevi

Hints

1
Otomatik istikrar sağlayıcıların hanehalkı tüketimini etkileyebilmesi için, kurum kârlarındaki değişimin hanehalkı gelirlerine yansıması gerekir.
2
Hanehalkı kurum kârlarından 'temettü' (kâr payı) yoluyla gelir elde eder. Acaba şirketler kriz dönemlerinde temettü ödemelerini kârlarla aynı oranda kısarlar mı?

Practice More

Otomatik istikrar sağlayıcı araçların (artan oranlı gelir vergisi, işsizlik sigortası vb.) etki gecikmeleri ve çarpan mekanizması üzerindeki zayıflatıcı etkileri konularını tekrar gözden geçiriniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question