Question

Difficulty: MediumWagner'in Gelir Sınıflandırması

Kamu gelirlerinin teorik sınıflandırmasında Adolph Wagner; devletin gelir elde ederken büründüğü hukuki ve iktisadi kimliği esas almaktadır. Bu yaklaşıma göre devlet, bir özel hukuk kişisi gibi piyasa şartlarında gelir elde edebileceği gibi (özel ekonomik gelirler), sahip olduğu egemenlik gücünü kullanarak tek taraflı iradesiyle de gelir (siyasal veya hukuki gelirler) yaratabilir.

Buna göre, aşağıda verilen gelir türlerinden hangisi Wagner'in yaptığı bu ayrımda 'siyasal veya hukuki gelirler' grubuna dahil edilirken, diğerleri 'özel ekonomik gelirler' grubunda yer alır?

  1. A
    Devletin sahip olduğu meraların hayvancılık faaliyetleri için kiralanmasından sağlanan bedeller
  2. B
    Kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) piyasaya sunduğu mal satışlarından elde ettiği karlar
  3. C
    Maden yataklarının işletme haklarının devredilmesi sonucu sağlanan mülkiyet gelirleri
  4. Taşınmaz sahiplerinin imar değişikliği sonrası ödedikleri yapı kullanma izin harçlarıAnswer
  5. E
    Devlet ormanlarından elde edilen kereste ve diğer ürünlerin satış hasılatı

Answer

Taşınmaz sahiplerinin imar değişikliği sonrası ödedikleri yapı kullanma izin harçları
Adolph Wagner'in sınıflandırmasında temel ölçüt devletin gelir elde ederken takındığı tavırdır. Devlet bir piyasa aktörü gibi hareket edip mal/hizmet satıyor veya mülkünü işletiyorsa 'özel ekonomik gelir' elde eder. Yapı kullanma izin harcı gibi gelirler ise devletin kamu otoritesini ve egemenlik gücünü kullanarak sunduğu izin/onay hizmetleri karşılığında tek taraflı olarak belirlenir. Bu nedenle harçlar, 'siyasal veya hukuki gelirler' grubunda yer almaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Wagner'in tasnif kriterlerini belirle
Wagner gelirleri devletin 'iktisadi kişiliği' (özel ekonomik) ve 'siyasi kişiliği' (hukuki) olarak ikiye ayırır.
Sınıflandırmanın temel mantığını anlamak için bu ayrım zorunludur.
2
Özel ekonomik gelir örneklerini analiz et
Mera kiraları, KİT karları, maden mülkiyet gelirleri ve orman hasılatı devletin bir 'mülk sahibi' veya 'işletmeci' olarak elde ettiği gelirlerdir.
Bu gelirlerde devlet piyasa kurallarına ve özel hukuk hükümlerine yakın hareket eder.
3
Siyasal veya hukuki gelirlerin niteliğini tespit et
Harçlar, devletin kamu otoritesini kullanarak ve bir kamu hizmeti karşılığında cebri unsurlar barındırarak aldığı gelirlerdir.
Harç ödemesi devletin egemenlik gücüne dayandığı için Wagner bu tür gelirleri siyasal/hukuki kategoriye koyar.

Key Concept

Wagner'in İktisadi ve Siyasi Kişilik Ayrımı
Rate this question