Question

Difficulty: MediumMaliyet-Fayda Analizinin Temel Çerçevesi ve Refah Kriterleri

Bir kamu kurumu, bölgesel kalkınmayı desteklemek amacıyla yeni bir sanayi bölgesi altyapı projesini değerlendirmektedir. Proje değerleme aşamasında yalnızca doğrudan inşaat maliyetleri ve tesis satış gelirleri değil; aynı zamanda bölgede yaratılacak istihdam olanakları, trafik yoğunluğundaki artış ve hava kalitesindeki değişim gibi unsurlar da hesaplamaya dâhil edilmiştir.

Yapılan incelemede, projeden kazançlı çıkanların elde edeceği toplam faydanın, zarar görenlerin kaybını telafi edebilecek büyüklükte olduğu saptanmış (ancak fiili bir tazminat ödemesi planlanmamıştır). Buna ek olarak, projeden zarar gören kesimin, projenin iptal edilmesi için kazançlı çıkanları vazgeçirecek ödeme gücüne sahip olmadığı da teyit edilmiştir.

Bu değerlendirme sürecinde dikkate alınan analiz kapsamı ve projenin uygulanabilirliğini onaylayan refah kriteri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Analiz kapsamı sosyal maliyet ve faydalardır; projeyi onaylayan kriter Scitovsky Çifte Kriteri'dir.Answer
  2. B
    Analiz kapsamı özel (finansal) maliyet ve faydalardır; projeyi onaylayan kriter Scitovsky Çifte Kriteri'dir.
  3. C
    Analiz kapsamı sosyal maliyet ve faydalardır; projeyi onaylayan kriter Pareto Optimumu'dur.
  4. D
    Analiz kapsamı sosyal maliyet ve faydalardır; fiili bir telafi ödemesi yapılmadığı için proje geçerli hiçbir refah kriterini sağlamaz.

Answer

Sosyal maliyet ve faydaların dikkate alındığı, onaylayan refah kriterinin ise Scitovsky Çifte Kriteri olduğu seçenektir.
Verilen senaryoda dışsallıkların (hava kalitesi, trafik vb.) dikkate alınması, sürecin bir 'sosyal maliyet-fayda analizi' olduğunu gösterir. Kazananların kazançlarının kaybedenlerin kayıplarından fazla olması Kaldor-Hicks kriterini sağlarken, kaybedenlerin projeyi engellemek için yeterli kaynağa sahip olmaması (tersine telafi mekanizmasının işlememesi) doğrudan Scitovsky Çifte Kriteri'nin sağlandığını doğrular.

Step-by-Step Solution

1
Analiz kapsamını belirle
İstihdam artışı, trafik yoğunluğu ve hava kalitesi gibi çevresel/sosyal dışsallıklar analize dâhil edilmiştir.
Bu unsurlar, analizin sadece finansal (özel) değil, toplumsal (sosyal) maliyet-fayda analizi olduğunu kanıtlar.
2
Kaldor-Hicks kriterini test et
Kazananların elde ettiği fayda, kaybedenlerin zararını telafi edebilecek düzeydedir.
Bu durum Kaldor-Hicks kriterinin sağlandığını gösterir.
3
Scitovsky tersine telafi (reversal) testini uygula
Zarar görenler, projeyi iptal ettirmek için kazananları ikna edecek ödeme gücüne sahip değildir.
Hem Kaldor-Hicks hem de tersine telafinin işlememesi durumu birlikte sağlandığı için geçerli olan en kapsamlı kural Scitovsky Çifte Kriteri'dir.
4
Fiili ödeme şartını değerlendir
Fiili tazminat ödenmemesi refah kriterini geçersiz kılmaz.
Kaldor-Hicks ve Scitovsky kriterleri yalnızca 'potansiyel' telafiye dayanır.

Key Concept

Maliyet-Fayda Analizinin Kapsamı ve Scitovsky Çifte Kriteri
Estimated Time:1m 30s
Rate this question