Question

Difficulty: MediumCebri ve İradi Gelirler Ayrımı

Kamu gelirlerinin 'cebri' (zorunlu) ve 'iradi' (rızai) olarak ikiye ayrılmasında temel kriter; devletin geliri elde ederken egemenlik gücünü (imperiumimperium) kullanıp kullanmaması ve işlemin tabi olduğu hukuk rejimidir. Buna göre, devletin sunduğu belirli bir kamu hizmetinden yararlananların ödediği 'harçlar' ile devletin mülkiyetindeki bir araziden elde edilen 'kira gelirleri' karşılaştırıldığında ulaşılabilecek en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Harçlar, bir kamu hizmetinden yararlanma karşılığında kanunla düzenlenen 'yarı cebri' gelirler iken; kira gelirleri devletin mülkiyet hakkına dayalı, özel hukuk hükümlerine tabi 'iradi' bir gelirdir.Answer
  2. B
    Her iki gelir türü de devletin kamu ekonomisindeki üstün konumundan kaynaklandığı için kamu hukuku rejimine tabi cebri gelirler grubunda yer alır.
  3. C
    Kira gelirleri devletin mülkiyet (mülk) hakkına dayanması sebebiyle cebri; harçlar ise bireyin hizmetten yararlanma talebiyle başladığı için tamamen iradi gelirdir.
  4. D
    Her iki gelir de devletin bir mal veya hizmet sunumu karşılığında elde ettiği bedeller olduğu için özel hukuk rejimine tabi iradi gelirler olarak sınıflandırılır.
  5. E
    Harçlar vergi gibi karşılıksız ve tamamen zorunlu bir gelir türü iken; kira gelirleri devletin borçlanma yoluyla elde ettiği olağanüstü iradi bir gelirdir.

Answer

Harçlar, kamu hizmetinden yararlanma karşılığında kanunla düzenlenen yarı cebri gelirler iken; kira gelirleri mülkiyet hakkına dayalı iradi gelirlerdir.
Harçlar, devletin egemenlik gücüne (imperiumimperium) dayanarak sunduğu kamusal hizmetlerden yararlananlardan aldığı, miktar ve kuralları kanunla (kamu hukuku) belirlenen gelirlerdir; bu nedenle 'cebri' (yarı cebri) niteliktedir. Kira gelirleri ise devletin mülk sahibi sıfatıyla, özel hukuk hükümlerine göre ve tarafların özgür iradesiyle imzaladığı sözleşmelere dayanan 'iradi' gelirlerdir.

Step-by-Step Solution

1
Harç gelirinin niteliğini analiz et
Harç, devletin egemenlik gücüyle sunduğu bir hizmetten yararlananlardan kamu hukuku çerçevesinde aldığı yarı cebri bir gelirdir.
Harçların miktarının ve usulünün kanunla (tek taraflı) belirlenmesi cebir unsurunu, hizmetten yararlanmanın isteğe bağlı olması ise rıza unsurunu barındırır.
2
Kira (mülk) gelirinin niteliğini analiz et
Devletin taşınmazlarından elde ettiği kira geliri, özel hukuk hükümlerine tabi, tarafların rızasına dayanan iradi bir gelirdir.
Devlet burada egemenlik gücünü değil, mülkiyet hakkını kullanarak bir özel hukuk kişisi gibi sözleşme yapar.
3
İki geliri karşılaştır
Harçlar cebri gelirler kategorisinde, mülk gelirleri (kira vb.) ise iradi gelirler kategorisinde yer alır.
Temel ayrım, işlemin dayandığı hukuk rejimi ve egemenlik gücü (imperium) kullanımıdır.

Key Concept

Hukuki Rejim ve Egemenlik Gücü Ayrımı
Rate this question