Bir kamu idaresi, şehir merkezinde yer alan eski bir sanayi sitesini yerleşim yeri dışına taşıyarak bu alanı geniş kapsamlı bir kentsel dönüşüm ve yeşil alan projesiyle değerlendirmeyi planlamaktadır. Gölge fiyatlar dikkate alınarak yapılan sosyal maliyet-fayda analizine göre, projenin topluma sağladığı toplam fayda, yol açtığı toplam maliyetten yüksektir. Ancak proje hayata geçirildiğinde çevre sakinleri (kazananlar) temiz hava ve düzenli kentleşme sayesinde ciddi bir refah artışı elde ederken, bölge esnafı ve tesis çalışanları (kaybedenler) artan lojistik ve işe gidiş-geliş masrafları yüzünden refah kaybına uğrayacaktır.
Bu yatırım kararının refah iktisadı bağlamında Scitovsky çift kriterini karşıladığının kabul edilebilmesi için, aşağıdaki teorik şartlardan hangisinin tahakkuk etmesi kesinlikle zorunludur?
- Kazanan grubun elde edeceği faydanın kaybedenleri potansiyel olarak tazmin edebilecek büyüklükte olmasının yanı sıra; kaybeden tarafın, projeyi durdurmak ve mevcut durumu korumak adına kazananları ikna edecek bir bedeli ödeyecek kapasitede bulunmaması.Answer
- BÇevre sakinlerinin sağladığı refah artışının esnafın katlandığı maliyetlerden büyük olması nedeniyle, idarenin herhangi bir fiili tazminat mekanizması kurmasına gerek kalmadan projenin net bugünkü değerinin pozitif çıkması.
- CProje sonucunda toplumdaki hiçbir bireyin durumunun mutlak olarak kötüleşmemesi ve zarar görme ihtimali olan esnafın tüm maliyetlerinin devletin karşılıksız transfer harcamalarıyla tamamen sıfırlanması.
- DProjenin sadece piyasa fiyatlarıyla hesaplanan özel getirisinin özel maliyetini aşması ve kamu idaresinin tıpkı bir özel sektör firması gibi doğrudan finansal kâr elde etme güdüsüyle hareket etmesi.