Klasik maliye doktrininde bütçe denkliği, "dar kapsamlı devlet" idealinin bir sonucu olarak "mali bir tabu" şeklinde kabul edilmiştir. Ancak Dünya Ekonomik Buhranı sonrası gelişen "müdahaleci devlet" anlayışıyla birlikte bütçe, ekonomik istikrarı sağlamada kullanılan fonksiyonel bir araç haline gelmiştir.
Buna göre, bütçe denkliği ilkesinin modern maliye anlayışındaki dönüşümüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Modern maliye anlayışı, yıllık bütçe denkliği yerine, ekonomik dalgalanmaları önlemek amacıyla bütçe açıklarının kullanıldığı "telafi edici bütçe" ve bütçe dengesinin bir konjonktür boyunca sağlanmasını öngören "devrevi bütçe" yaklaşımlarını benimsemiştir.Answer
- BDevrevi bütçe teorisi, bütçe denkliğinin her yıl yıllık bazda sağlanmasını ancak bütçe fazlasının sadece yatırım harcamalarında kullanılmasını öngören klasik bir kuraldır.
- CMüdahaleci devlet anlayışında bütçe denkliği ilkesi, kamu borçlanmasını tamamen yasaklayan ve devletin piyasa üzerindeki etkisini nötrleyen temel mekanizmadır.
- DTelafi edici bütçe yaklaşımı, bütçenin her zaman denk bağlanmasını şart koşar ve sadece savaş gibi olağanüstü durumlarda açık verilmesini kabul eden geleneksel bir yöntemdir.
- EModern maliye yaklaşımında bütçe denkliği, devletin vergi gelirlerini artırarak özel sektörün harcama kapasitesini kısıtlaması için her yıl anayasal bir zorunluluk olarak uygulanır.
Answer
Modern maliye anlayışı, yıllık bütçe denkliği yerine, ekonomik dalgalanmaları önlemek amacıyla bütçe açıklarının kullanıldığı "telafi edici bütçe" ve bütçe dengesinin bir konjonktür boyunca sağlanmasını öngören "devrevi bütçe" yaklaşımlarını benimsemiştir.
Modern maliye anlayışında bütçe, artık sadece gelir ve giderlerin birbirine eşitlendiği bir hesap cetveli değil; işsizlik, enflasyon ve durgunlukla mücadele eden fonksiyonel bir araçtır. Bu değişimle birlikte, klasiklerin her yıl mutlak surette aradığı bütçe denkliği ilkesi esnemiştir. Alvin Hansen tarafından geliştirilen 'telafi edici bütçe' yaklaşımı durgunlukta açık, enflasyonda fazla verilmesini savunurken; 'devrevi bütçe' (cyclical budget) yaklaşımı dengenin yıllık değil, tüm bir ekonomik konjonktür boyunca sağlanmasını öngörür.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Klasik (Yıllık/Mutlak) Denklik vs. Modern (Fonksiyonel/Konjonktürel) Denklik