Question

Difficulty: MediumKaynak Dağılımında Etkinlik Amacı

Günümüzde pek çok ülke, temiz enerji teknolojilerine yönelik temel araştırma-geliştirme (Ar-Ge) projelerinin toplumsal getirisinin, özel getirisinden çok daha yüksek olması nedeniyle, piyasa mekanizmasının bu alana optimal düzeyin altında fon aktardığını gözlemlemektedir. Bu sorunu aşmak isteyen bir hükümet, söz konusu projelere doğrudan finansman sağlamakta ve bu alanda faaliyet gösteren firmalara kapsamlı vergi istisnaları sunmaktadır.

Maliye politikasının makroekonomik amaçları ve piyasa başarısızlıkları çerçevesinde değerlendirildiğinde, hükümetin bu politika hamlesinin temel amacı ve müdahale gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde en doğru şekilde ifade edilmiştir?

  1. A
    Gelir dağılımında adaleti tesis etmek amacıyla, yüksek teknoloji sektörlerindeki kârları sosyal transferlere yönlendirmek
  2. B
    Geleneksel maliye politikası yaklaşımı doğrultusunda, devletin piyasa işleyişine doğrudan müdahale etmeyerek yalnızca temel kurumsal altyapıyı finanse etmesi
  3. C
    Ekonomik istikrarı sağlamak amacıyla, yatırımları teşvik ederek potansiyel enflasyonist baskıları arz yönlü politikalarla kontrol altına almak
  4. Kaynak dağılımında etkinliği sağlamak amacıyla, toplumsal getirisi özel getirisinden yüksek olan faaliyetlerin yarattığı pozitif dışsallıkları içselleştirmekAnswer
  5. E
    Kaynak dağılımında etkinliği sağlamak amacıyla, piyasadaki eksik rekabetten kaynaklanan fiyat dalgalanmalarını otomatik istikrar sağlayıcı araçlar kullanarak dengelemek

Answer

Kaynak dağılımında etkinliği sağlamak amacıyla, toplumsal getirisi özel getirisinden yüksek olan faaliyetlerin yarattığı pozitif dışsallıkları içselleştirmek
Verilen senaryoda, bir faaliyetin (Ar-Ge) topluma sağladığı genel faydanın, o faaliyeti yürüten özel firmaların elde ettiği faydadan büyük olması durumu ifade edilmektedir. İktisat literatüründe bu duruma 'pozitif dışsallık' denir. Pozitif dışsallıkların varlığında piyasa mekanizması, kâr güdüsüyle hareket ettiğinden, söz konusu faaliyete optimal olandan daha az kaynak ayırır. Devletin doğrudan finansman ve vergi istisnaları yoluyla müdahale etmesinin amacı, firmaların maliyetlerini düşürerek bu dışsallığı içselleştirmek ve üretimi toplumsal açıdan istenen düzeye çekmektir. Piyasa başarısızlıklarının bu şekilde düzeltilmesi 'kaynak dağılımında etkinlik' amacına hizmet eder.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki temel iktisadi sorunu (piyasa başarısızlığını) tanımlamak
Senaryoda yer alan 'toplumsal getirinin özel getiriden yüksek olması' ifadesi doğrudan 'pozitif dışsallık' kavramının tanımıdır.
Devletin müdahale gerekçesini tespit etmek için öncelikle sorunun iktisadi niteliği belirlenmelidir.
2
Devlet müdahalesinin hangi maliye politikası amacına yönelik olduğunu belirlemek
Pozitif dışsallıkların olduğu durumlarda piyasa mekanizması eksik üretim yapar. Bu eksik üretimin sübvansiyon ve teşviklerle desteklenmesi 'kaynak dağılımında etkinlik' sağlama çabasıdır.
Dışsallıkların içselleştirilmesi yoluyla piyasanın Pareto optimumuna yaklaştırılması, maliye politikasının kaynak tahsisi (etkinlik) işlevi kapsamındadır.

Key Concept

Kaynak Dağılımında Etkinlik ve Pozitif Dışsallıkların İçselleştirilmesi
Estimated Time:1m 15s
Rate this question