Question

Difficulty: Very hardStagflasyonla Mücadelede Maliye Politikası (Arz Yönlü Politikalar)

Bir makroekonomide girdi maliyetlerindeki beklenmedik ve sürekli artışların tetiklediği maliyet enflasyonu ile reel üretim hacmindeki daralmanın (resesyon) eş zamanlı olarak gözlemlendiği kritik bir konjonktür yaşanmaktadır.

Bu istikrarsızlık sarmalından çıkmayı hedefleyen ekonomi yönetimi, işgücü ve sermaye piyasalarındaki 'vergi takozu' (tax wedge) yükünü hafifletmeyi merkeze alan yapısal bir maliye politikası reformunu devreye sokmuştur.

Arz yönlü iktisat (supply-side economics) perspektifinden analiz edildiğinde; söz konusu vergi indirimlerinin, klasik bir Keynesyen talep enflasyonu yaratmaksızın üretim kapasitesini artırması ve mali disiplini (bütçe dengesini) bozmaması için, aşağıdaki teorik koşullardan hangisinin bir arada gerçekleşmesi zorunludur?

  1. A
    Vergi indirimlerinin harcanabilir gelir üzerindeki etkisinin marjinal tüketim eğilimi yüksek kesimlerde yoğunlaşması ve ekonominin Laffer Eğrisi'nin pozitif eğimli (olağan) bölgesinde faaliyet göstermesi.
  2. Uygulanan indirimlerin faktör arzı kararlarında yaratacağı ikame etkisinin gelir etkisine mutlak surette baskın gelmesi ve vergi oranlarının Laffer Eğrisi'nin negatif eğimli (yasak) bölgesinde bulunması.Answer
  3. C
    Çarpan mekanizmasının hızla devreye girmesi amacıyla dolaysız vergi indirimleri yerine kamu harcamalarının artırılması ve oluşan açığın emisyon (para basma) yoluyla finanse edilmesi.
  4. D
    Stagflasyonist etkileri bertaraf etmek için vergi takozunun daraltılmasıyla eş zamanlı olarak, ekonomideki toplam talebi destekleyecek genişletici bir para politikasının slumpflasyon stratejisi olarak uygulanması.
  5. E
    Vergi takozu daraltılırken ortaya çıkacak geçici bütçe açıklarının yüksek faizli iç borçlanma ile finanse edilmesi ve dışlama (crowding-out) etkisinin fiyat istikrarı ile tam istihdam arasındaki ödünleşimi ortadan kaldıracağının varsayılması.

Answer

Uygulanan indirimlerin faktör arzı kararlarında yaratacağı ikame etkisinin gelir etkisine mutlak surette baskın gelmesi ve vergi oranlarının Laffer Eğrisi'nin negatif eğimli (yasak) bölgesinde bulunması.
Arz yönlü iktisat yaklaşımına göre stagflasyonla mücadelede vergi indirimlerinin (vergi takozunun daraltılmasının) enflasyon yaratmadan başarıya ulaşması iki kesin şarta bağlıdır: Birincisi, ikame etkisinin gelir etkisinden mutlak şekilde büyük olması gerekir ki; net getirisi artan bireyler boş zaman yerine çalışmayı, tüketim yerine tasarruf/yatırım yapmayı tercih etsin ve üretim artsın. İkincisi, vergi indirimlerinin devletin gelirlerini düşürerek bütçe açığına ve enflasyona sebep olmaması için, başlangıçtaki vergi oranlarının Laffer Eğrisi'nin 'yasak' (negatif eğimli) bölgesinde olması zorunludur. Ancak bu bölgede oranlar düşürüldüğünde, üretken faaliyetler üzerindeki baskı kalktığı için vergi matrahı genişler ve toplam vergi hasılatı artar.

Step-by-Step Solution

1
Stagflasyonun doğasının ve arz yönlü iktisadın temel hedefinin analiz edilmesi.
Maliyet enflasyonu ve resesyonun aynı anda yaşandığı ortamda, toplam arz eğrisini sağa kaydırmak (üretimi artırıp fiyatları düşürmek) ana hedeftir.
Sadece talep yönetimine odaklanmak enflasyonu daha da artıracağı için arz yönlü (vergi takozunu daraltan) maliye politikası tercih edilmiştir.
2
Vergi indirimlerinin faktör arzı (emek ve sermaye) üzerindeki mikroekonomik etkilerinin ayrıştırılması.
Vergi indirimi net geliri artırır. Başarının şartı, artan net gelirle bireyin daha fazla çalışmayı seçmesidir (İkame Etkisi > Gelir Etkisi).
Eğer gelir etkisi büyük olursa, bireyler artan refahla daha fazla boş zaman talep eder, emek arzı düşer ve üretim azalır.
3
Mali disiplin (bütçe dengesi) kısıtının Laffer eğrisi üzerinden makroekonomik değerlendirmesinin yapılması.
Vergi indiriminin bütçe açığı (ve buna bağlı talep enflasyonu) yaratmaması için ekonominin Laffer Eğrisi'nin yasak (negatif eğimli) bölgesinde olması gerektiği saptanır.
Yasak bölgede oranların düşürülmesi, aşırı vergi yükünden kaçan veya kayıt dışına çıkan matrahı ekonomiye kazandırarak toplam vergi gelirlerini artırır.

Key Concept

Arz Yönlü İktisatta Vergi İndirimlerinin Etki Mekanizması (İkame Etkisi ve Laffer Yasak Bölgesi)
Estimated Time:2m 30s
Rate this question