Examkin

Question

Difficulty: MediumKamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

Kamu gelirlerinin tasnifinde, gelirin dayandığı hukuki temele göre yapılan 'kamu hukuku gelirleri' (jus imperiijus\ imperii) ve 'özel hukuk gelirleri' (jus gestionisjus\ gestionis) ayrımı büyük önem taşımaktadır. Buna göre, devletin bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek elde ettiği 'özel hukuk gelirleri' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Bu gelirlerin tahsilinde devlet, kamu gücünden kaynaklanan 're'sen tahakkuk' ve 'icrailik' yetkilerini kullanarak tek taraflı işlem tesis eder.Answer
  2. B
    Devlet ile birey arasındaki hukuki ilişki bir sözleşmeye (akit) dayanır ve tarafların karşılıklı irade beyanları esastır.
  3. C
    Gelirin elde edilme sürecinde devlet ve birey hukuk karşısında eşit statüde kabul edilir ve irade serbestisi ilkesi geçerlidir.
  4. D
    Söz konusu gelirlerin miktarının belirlenmesinde piyasa koşulları, arz-talep dengesi ve fiyat mekanizması belirleyici bir role sahiptir.
  5. E
    Bu gelirlerle ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar, kural olarak idari yargıda değil genel hükümlere göre adli yargı mercilerinde çözümlenir.

Answer

Devletin özel hukuk gelirleri elde ederken 're'sen tahakkuk' ve 'icrailik' gibi kamu gücü ayrıcalıklarını kullanabileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu yetkiler yalnızca egemenlik gücüne dayanan kamu hukuku gelirleri için geçerlidir.
Devletin özel hukuk gelirleri (jus gestionisjus\ gestionis), devletin bir mülk sahibi veya ticari girişimci gibi hareket ederek elde ettiği gelirlerdir. Bu alanda devlet, bireylerle eşit hukuki statüdedir. 'Re'sen tahakkuk' ve 'icrailik' ise devletin tek taraflı iradesiyle borç yaratma ve bu borcu yargı kararı olmaksızın cebren tahsil etme yetkisini ifade eder ki bu yetkiler sadece egemenlik gücüne (jus imperiijus\ imperii) dayanan vergi, resim, harç gibi kamu hukuku gelirlerinde mevcuttur. Dolayısıyla bu yetkilerin özel hukuk gelirlerinde kullanıldığını savunan ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Özel hukuk gelirlerinin (jus gestionisjus\ gestionis) temel niteliğini belirle.
Devletin mülkiyetindeki taşınmazları kiralaması veya işletmelerinden kar elde etmesi gibi faaliyetler, devletin egemenlik gücünü kullanmadığı, bir özel hukuk kişisi gibi hareket ettiği alanlardır.
Soruda istenen 'yanlış' ifadeyi bulmak için bu gelirlerin hukuki rejimini anlamak gerekir.
2
Kamu gücü ayrıcalıklarının (jus imperiijus\ imperii) kapsamını değerlendir.
'Re'sen tahakkuk' (idarenin tek taraflı işlemiyle borç doğurması) ve 'icrailik' (zorla tahsil yetkisi), devletin üstün yetkilerle donatıldığı vergi gibi kamu hukuku gelirlerine özgüdür.
Özel hukuk ilişkilerinde devlet bu üstün yetkilere sahip değildir; alacağını ancak genel hükümler çerçevesinde takip edebilir.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri karşılaştır.
Sözleşme temeli, tarafların eşitliği, adli yargı yolu ve piyasa fiyatı özel hukuk gelirlerinin doğru özellikleriyken; tek taraflı işlem ve icrailik yetkisi yanlış bir nitelendirmedir.
Özel hukuk gelirlerinde ilişki 'iki taraflı' (bilateral) olup irade serbestisine dayanır.

Key Concept

Özel hukuk gelirlerinde devletin egemenlik gücünü (jus imperiijus\ imperii) değil, yönetim yetkisini (jus gestionisjus\ gestionis) kullanması ve taraflar arası eşitlik.

Practice More

Devletin egemenlik gücüne dayalı ancak karşılıklı olan 'harçlar' ile tamamen karşılıksız olan 'vergiler' arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Kamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

More questions from this topic