Question

Difficulty: MediumKamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

Kamu gelirlerinin hukuki dayanaklarına göre yapılan sınıflandırmada; devletin egemenlik gücünü (jus imperiijus\ imperii) kullanmadığı, piyasa koşulları çerçevesinde bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek elde ettiği "özel hukuk gelirleri" (jus gestionisjus\ gestionis) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bu gelirler devlet ile birey arasındaki rızaya dayalı bir sözleşme ilişkisinden doğar ve kural olarak özel hukuk (Borçlar Hukuku) hükümlerine tabidir.Answer
  2. B
    Bu gelirlerin ödenmemesi durumunda devlet, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerini uygulayarak cebri tahsilat yapar.
  3. C
    Harçlar ve şerefiyeler, bir kamu hizmetinden yararlanma karşılığında ödendikleri için özel hukuk gelirleri kapsamında değerlendirilir.
  4. D
    Bu gelirler devletin tek taraflı irade beyanı ve kamu gücü üstünlüğüne dayanarak belirlenen "cebri" nitelikli gelirlerdir.
  5. E
    Parafiskal gelirler, kamu kurumlarının sunduğu mal ve hizmetlerin piyasa bedeli üzerinden satılmasıyla elde edilen özel hukuk gelirleridir.

Answer

Özel hukuk gelirleri, devlet ile birey arasındaki rızaya dayalı bir sözleşme ilişkisinden doğar ve kural olarak özel hukuk (Borçlar Hukuku) hükümlerine tabidir.
Özel hukuk gelirleri (jus gestionisjus\ gestionis), devletin piyasa ekonomisi kuralları içinde, bireylerle eşit şartlarda girdiği hukuki ilişkilerden (örneğin mülklerin kiralanması veya satılması) elde edilir. Bu ilişkiler rızaya dayalı sözleşmelerle kurulduğu için uyuşmazlıklar Borçlar Hukuku çerçevesinde adli yargıda çözümlenir.

Step-by-Step Solution

1
Gelirin hukuki kaynağını analiz et
Devletin egemenlik gücüne (jus imperiijus\ imperii) değil, bir özel hukuk kişisi gibi hareket etmesine (jus gestionisjus\ gestionis) dayandığı belirlenir.
Bu ayrım, uygulanacak hukuki rejimi ve uyuşmazlık çözüm yerini belirler.
2
İlişkinin niteliğini değerlendir
İlişkinin 'tek taraflı' (cebri) değil, 'iki taraflı' (iradi/sözleşmesel) olduğu görülür.
Özel hukuk gelirlerinde devlet, karşı tarafla eşit hukuki statüde bir sözleşme (kira, satış vb.) yapar.
3
Uygulanacak mevzuatı belirle
Kamu hukuku değil, Borçlar Hukuku gibi özel hukuk hükümlerinin esas alınması gerektiği sonucuna varılır.
Egemenlik gücü kullanılmadığı için uyuşmazlıklar idari yargıda değil, adli yargıda çözülür.

Key Concept

Özel Hukuk Gelirleri (Jus Gestionis) ve Kamu Hukuku Gelirleri (Jus Imperii) Ayrımı
Estimated Time:1m 15s
Rate this question