Examkin

Question

Difficulty: MediumHukuki Sınıflandırma: Olağan ve Olağanüstü Giderler

Bir kamu idaresinin mali yıl içinde gerçekleştirdiği iki farklı harcama kalemi şu şekildedir:

I. Her yıl bütçe kanunuyla öngörülen ve kurumun rutin idari faaliyetlerini sürdürebilmesi için yapılan aydınlatma, kırtasiye ve personel maaş ödemeleri.
II. Ülke tarımını tehdit eden ve önceden tahmin edilemeyen ani bir biyolojik afet (çekirge istilası) nedeniyle, acil olarak havadan ilaçlama yapılması ve zarar gören çiftçilere gelir kaybı tazminatı ödenmesi amacıyla katlanılan maliyetler.

Kamu maliyesi literatüründeki hukuki sınıflandırma dikkate alındığında, bu harcama kalemlerinin niteliği ve aralarındaki temel ayrım ölçütü aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. I. numaralı kalem olağan, II. numaralı kalem olağanüstü giderdir; ayrımın temel ölçütü harcamaların periyodik olarak tekrarlanma sıklığı ve önceden öngörülebilirlik durumudur.Answer
  2. B
    I. numaralı kalem cari, II. numaralı kalem yatırım gideridir; ayrımın temel ölçütü harcamaların sağladığı faydanın bir mali yılı aşıp aşmamasına dayanmasıdır.
  3. C
    I. numaralı kalem gerçek, II. numaralı kalem gerçek olmayan (transfer) giderdir; ayrımın temel ölçütü devletin bu harcamalar karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet elde edip etmemesidir.
  4. D
    I. numaralı kalem kurumsal, II. numaralı kalem fonksiyonel giderdir; ayrımın temel ölçütü harcamayı gerçekleştiren idarenin tüzel kişiliği ile harcamanın nihai makroekonomik amacıdır.
  5. E
    I. numaralı kalem idari, II. numaralı kalem iktisadi unsurlu giderdir; ayrımın temel ölçütü harcamaların parlamento onayı (bütçe kanunu) ile yapılıp yapılmadığıdır.

Answer

Birinci harcama periyodik ve öngörülebilir olduğu için olağan gider, ikinci harcama ise afet kaynaklı ve tahmin edilemez olduğu için olağanüstü giderdir; bu ayrım literatürde hukuki sınıflandırma olarak bilinir.
Kamu maliyesi literatüründe giderlerin ortaya çıkış frekansına (sürekli/arızi) ve öngörülebilirlik durumuna göre yapılan tasnife 'Hukuki Sınıflandırma' denir. Bu sınıflandırmaya göre her mali yılda tekrarlanan ve bütçelenebilen giderler 'olağan gider' (I. durum); savaş, doğal afet, kriz gibi tahmin edilemeyen durumlarda ortaya çıkanlar ise 'olağanüstü gider' (II. durum) olarak adlandırılır. Doğru eşleştirme ve ayrım ölçütü bu seçenekte verilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen harcama senaryolarının özelliklerini tespit etmek.
I. harcamanın her yıl tekrarlanan, bütçede yeri olan rutin bir idari harcama olduğu; II. harcamanın ise beklenmedik bir afet (çekirge istilası) sonucu ortaya çıkan acil bir maliyet olduğu belirlenir.
Harcamanın niteliğini anlamak, doğru sınıflandırma ölçütünü bulmanın ilk adımıdır.
2
Soru kökündeki 'hukuki sınıflandırma' kısıtına göre ilgili teorik çerçeveyi hatırlamak.
Hukuki sınıflandırmanın, kamu giderlerini 'olağan' ve 'olağanüstü' olarak ikiye ayıran tasnif olduğu hatırlanır.
Seçeneklerde yer alan ekonomik, fonksiyonel veya Rozenberg gibi diğer sınıflandırmaları eleyebilmek için soru kökündeki kısıt kullanılmalıdır.
3
Harcamaları hukuki sınıflandırma ölçütleriyle eşleştirmek.
Tekrarlanma sıklığı yüksek ve öngörülebilir olan I. harcama 'olağan', tekrarlanmayan ve öngörülemeyen II. harcama 'olağanüstü' gider olarak sınıflandırılır. Temel ölçüt periyodiklik ve öngörülebilirliktir.
Hem sınıflandırma isimlerinin hem de bu sınıflandırmanın altında yatan teorik ölçütün doğru eşleştirilmesi gerekir.

Key Concept

Hukuki Sınıflandırma (Olağan ve Olağanüstü Giderler)
Rate this question

Topics

Hukuki Sınıflandırma: Olağan ve Olağanüstü Giderler

More questions from this topic