Examkin

Question

Difficulty: HardZorlama Derecesine Göre Kamu Borçları (Gönüllü, Zorunlu, Yarı Zorunlu)

Aşağıda bir ülkedeki çeşitli olağanüstü finansman ve borçlanma pratiklerine ilişkin durumlar verilmiştir:

I. Merkez Bankası'nın ticari bankalara uyguladığı disponibilite (zorunlu karşılık) oranlarının bir bölümünün, Hazine tarafından ihraç edilen tahvillerle tutulmasının yasal olarak emredilmesi.
II. Savaş döneminde artan harcamaları karşılamak üzere, vatandaşların gayrimenkul değerleri üzerinden bir defaya mahsus ve kesinlikle geri ödenmemek (karşılıksız) koşuluyla mali bir yükümlülük getirilmesi.
III. Kamu personelinin maaşlarının bir kısmının, ileride anapara ve faiziyle birlikte itfa edilmek (geri ödenmek) üzere mecburi olarak devlet tahvilleriyle ödenmesi.
IV. Ülkenin altyapı yatırımlarını finanse etmek amacıyla kamuoyunda yoğun bir 'milli dayanışma' propagandası yürütülerek, vatandaşların tasarruflarını devlet tahviline yönlendirmesinin sağlanması.

Bu durumların kamu maliyesi literatüründeki sınıflandırmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    I numaralı durum zorunlu borçlanmaya örnek teşkil ederken, III numaralı durum yarı zorunlu borçlanmadır.
  2. B
    II numaralı durum, devletin egemenlik gücüne dayandığı için olağanüstü dönemlerde başvurulan bir zorunlu (cebri) borçlanma türüdür.
  3. III numaralı durum doğrudan zorunlu borçlanma örneği iken, IV numaralı durum ahlaki baskı (moral suasion) unsurunu barındıran yarı zorunlu borçlanmadır.Answer
  4. D
    I ve IV numaralı durumlar, mülkiyet hakkına doğrudan müdahale içermediğinden literatürde tamamen gönüllü borçlanma kapsamında değerlendirilir.
  5. E
    II ve III numaralı durumların her ikisi de hukuki nitelikleri gereği devletin ileride geri ödeme yükümlülüğü taşımadığı birer olağanüstü servet vergisidir.

Answer

III numaralı durum doğrudan zorunlu borçlanma örneği iken, IV numaralı durum ahlaki baskı (moral suasion) unsurunu barındıran yarı zorunlu borçlanmadır.
Doğru seçenekte ifade edildiği gibi, III numaralı durumda kamu personeline yapılan tahvil ödemesi hukuki bir mecburiyet taşıdığı ve ileride itfa vaadi barındırdığı için doğrudan 'zorunlu (cebri) borçlanma' niteliğindedir. IV numaralı durumda ise yasal bir zorunluluk olmamasına karşın devlet tarafından yoğun bir ahlaki/sosyal baskı (moral suasion) yaratılarak tahvil satışı gerçekleştirildiği için bu durum literatürde 'yarı zorunlu borçlanma' kapsamında değerlendirilir.

Step-by-Step Solution

1
I numaralı durumu analiz et.
Banka disponibilite oranlarının Hazine bonosu olarak tutulması idari bir düzenleme baskısıdır, dolayısıyla 'Yarı Zorunlu Borçlanma'dır.
Hukuki olarak doğrudan bir el koyma olmamakla birlikte, bankacılık faaliyetini yürütmenin bir şartı olarak dolaylı bir yaptırım içerir.
2
II numaralı durumu analiz et.
Geri ödenmemek (karşılıksız) koşuluyla yapılan tahsilat bir 'Vergi' (Olağanüstü Servet Vergisi) uygulamasıdır.
Kamu borçlanmasını vergiden ayıran en temel unsur itfa, yani anapara ve faiziyle birlikte geri ödeme vaadidir.
3
III numaralı durumu analiz et.
Maaşların devlet tahviliyle ödenmesi mecburi olduğu ve itfa vaadi taşıdığı için doğrudan 'Zorunlu Borçlanma'dır.
Kişilerin rızası aranmaksızın yasal bir dayanakla alacaklı konumuna düşürülmeleri zorunlu borçlanmanın tipik örneğidir.
4
IV numaralı durumu analiz et.
Vatandaşların vatanseverlik duygularına hitap edilerek tahvil satılması 'Yarı Zorunlu Borçlanma'dır.
Kanuni bir zorunluluk olmamasına rağmen yoğun psikolojik ve ahlaki baskı (moral suasion) söz konusudur.

Key Concept

Zorlama Derecesine Göre Kamu Borçları
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Zorlama Derecesine Göre Kamu Borçları (Gönüllü, Zorunlu, Yarı Zorunlu)

More questions from this topic