Question

Difficulty: MediumAnayasal İktisat Yaklaşımı

Anayasal İktisat yaklaşımının öncüsü James Buchanan'a göre; siyasal aktörlerin kendi çıkarları doğrultusunda hareket ederek devletin harcamalarını ve borçlanmasını kontrolsüzce artırdığı 'Leviathan' devlet eğilimini engellemenin en etkin yolu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Siyasal karar alma sürecinde her türlü kararın alınması için oybirliği (unanimity) kuralının mutlak bir zorunluluk haline getirilmesi
  2. B
    Bürokratların bütçe maksimizasyonu motivasyonlarını kamu yararı ile uyumlu hale getirecek performans kriterlerinin belirlenmesi
  3. Politikacıların ve bürokratların takdir yetkisini kısıtlayan bütçe dengesi, harcama sınırları ve borçlanma limitleri gibi mali kuralların anayasal güvenceye kavuşturulmasıAnswer
  4. D
    Siyasal süreçte çıkar grupları arasındaki oy ticareti (logrolling) ve rant kollama (rent-seeking) faaliyetlerine yasal statü kazandırılarak bunların şeffaflaştırılması
  5. E
    Medyan seçmen teoremi uyarınca siyasal partilerin merkezdeki seçmen tercihlerine daha hızlı uyum sağlaması için seçim dönemlerinin sıklaştırılması

Answer

Politikacıların ve bürokratların takdir yetkisini kısıtlayan bütçe dengesi, harcama sınırları ve borçlanma limitleri gibi mali kuralların anayasal güvenceye kavuşturulması
Anayasal İktisat yaklaşımına göre; politikacıların seçim kazanma ve bürokratların bütçelerini büyütme gibi bencil motivasyonları, devletin ekonomik sınırlarını aşarak 'Leviathan' niteliği kazanmasına neden olur. James Buchanan ve Gordon Tullock'a göre bu sorunun temel çözümü, iktidara sahip olanların ekonomik takdir yetkisini (discretion) kısıtlayarak, üzerinde anayasal bir uzlaşı sağlanmış 'mali kuralları' (bütçe dengesi, borçlanma tavanı, vergi sınırları vb.) zorunlu hale getirmektir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal İktisat yaklaşımının temel varsayımını analiz et.
Siyasal aktörlerin (politikacı, bürokrat) homo economicus olarak kendi çıkarlarını gözettiği ve bu durumun devletin aşırı büyümesine (Leviathan) yol açtığı saptanır.
Sorunun kaynağını belirlemek, önerilen çözümün mantığını kavramak için gereklidir.
2
Yaklaşımın çözüm önerisini (kurallara dayalı yönetim) değerlendir.
Çözümün, bireysel takdir yetkisini sınırlayan ve 'oyun kuralları' olarak adlandırılan anayasal düzenlemeler olduğu anlaşılır.
Anayasal iktisat, politika seviyesindeki değişiklikler yerine kural seviyesindeki (anayasal) köklü kısıtlamaları savunur.
3
Seçenekler arasından 'takdir yetkisinin kurallarla sınırlandırılması' ilkesine en uygun olanı belirle.
Mali kuralların anayasal düzeyde belirlenmesi seçeneği, Buchanan'ın 'kurallara dayalı iktisat' felsefesiyle tam örtüşmektedir.
Anayasal mali kurallar, hükümetlerin seçim ekonomisi veya bütçe disiplinsizliği gibi eğilimlerini hukuk yoluyla engeller.

Key Concept

Anayasal Mali Kurallar ve Takdir Yetkisinin Sınırlandırılması
Estimated Time:1m 15s
Rate this question