Question

Difficulty: HardKamu Giderlerinin Sosyal Etkileri

Kamu harcamalarının sosyal etkileri incelenirken, harcama kalemlerinin sadece miktarı değil, bu harcamalardan hangi toplumsal kesimlerin fiilen yararlandığı da kritik bir analiz konusudur. Özellikle yükseköğretim ve bazı uzmanlaşmış sağlık hizmetleri gibi yarı kamusal malların finansmanında uygulanan düşük ücret veya tamamen ücretsiz sunum politikaları, literatürde gelir dağılımı açısından bazen 'regresif' (artan oranlı olmayan) bir etki yaratmakla eleştirilir. Bu eleştiriler, düşük gelirli grupların bu hizmetlere erişimde karşılaştığı yüksek fırsat maliyetleri ve yapısal engeller nedeniyle, kamu sübvansiyonunun büyük kısmının fiilen orta ve üst gelir grupları tarafından kullanılmasına dayanır.

Buna göre, söz konusu durumun yarattığı sosyal etki aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

  1. A
    Kamu giderlerinin dar anlamda, sadece merkezi yönetim bütçesiyle sınırlı tutulması sonucunda yerel refahın ve sosyal adaletin zayıflaması
  2. B
    Eğitim ve sağlık harcamalarının cari gider niteliği taşıması nedeniyle, ekonomi üzerinde uzun vadeli bir yatırım çarpanı etkisi yaratmaması
  3. C
    Devletin sunduğu bu sosyal hizmetlerin karşılığında, faydalanan bireylerden doğrudan bir mal veya hizmet sunma yükümlülüğü beklenmesi
  4. Finansmanı toplumun genelinden toplanan vergilerle sağlanan bir hizmetin faydasının üst gelir gruplarında yoğunlaşması sonucu oluşan 'tersine gelir transferi'Answer
  5. E
    Kamu harcamalarının temel güdüsünün bütçe denkliği üzerinden mali kâr elde etmek olması nedeniyle, toplumsal sosyal faydanın göz ardı edilmesi

Answer

Finansmanı toplumun geneli tarafından sağlanan hizmetlerin faydasının üst gelir gruplarına aktığı 'tersine gelir transferi' durumu.
Doğru yanıt olan seçenek, yarı kamusal malların (eğitim, sağlık vb.) finansmanındaki çarpıklığı ifade eder. Eğer bir kamu hizmeti tüm vergi mükelleflerinin katkısıyla finanse ediliyor ancak yapısal engeller nedeniyle bu hizmetten sadece üst gelir grupları yararlanabiliyorsa, kamu kaynakları yoksuldan zengine doğru aktarılmış olur. Literatürde buna 'tersine gelir transferi' denir ve bu durum kamu giderlerinin beklenen olumlu sosyal etkisini ortadan kaldırır.

Step-by-Step Solution

1
Politika amacını belirleme
Eğitim ve sağlık gibi yarı kamusal malların sübvansiyonla sunulması, fırsat eşitliğini sağlamayı hedefler.
Sosyal devlet ilkesi gereği, bu hizmetlerin toplumun her kesimine ulaşması istenir.
2
Erişim engellerini analiz etme
Düşük gelirli grupların eğitimden vazgeçme maliyeti (fırsat maliyeti) daha yüksek olduğu için bu hizmetlerden daha az yararlandıkları görüldü.
Yükseköğretim gibi hizmetlerde, sadece okul ücretinin düşük olması yetmez; geçim maliyeti ve hazırlık kursları gibi ek masraflar alt gelir gruplarını dışlayabilir.
3
Net mali etkiyi saptama
Vergiler herkesçe ödenirken, sübvansiyonlu hizmetten ağırlıklı olarak zengin kesim faydalandığında bir 'tersine transfer' oluşur.
Bu durum, kamu harcamalarının gelir dağılımını iyileştirmek yerine bazen daha da bozmasına yol açan sosyal bir başarısızlıktır.

Key Concept

Tersine Gelir Transferi (Matthew Etkisi)

Practice More

Kamu harcamalarının fonksiyonel sınıflandırması ile sosyal harcamaların bütçedeki payı arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question