Bir ülkede hanehalkı tüketim eğilimindeki zayıflama ve özel sektör yatırımlarındaki yavaşlama sonucunda ortaya çıkan efektif talep yetersizliği, ekonominin eksik istihdam dengesinde kalmasına ve devresel (konjonktürel) işsizliğin artmasına neden olmuştur. Politika yapıcılar, ekonomiyi yeniden tam istihdam düzeyine ulaştırmak amacıyla miktar olarak birbirine mutlak değerce eşit olan () iki farklı iradi maliye politikası alternatifi üzerinde çalışmaktadır:
I. Alternatif: Kamu alım harcamalarının genişletilmesi.
II. Alternatif: Götürü (otonom) vergilerin indirilmesi.
Ekonomideki marjinal tüketim eğiliminin () aralığında olduğu bilindiğine göre, basit Keynesyen model çerçevesinde bu iki politikanın işsizliği azaltma potansiyelleri karşılaştırıldığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?
- Kamu harcamalarının milli gelir ve istihdam üzerindeki genişletici etkisi, aynı tutardaki vergi indirimine kıyasla daha yüksektir; zira vergi indiriminin harcanabilir gelirde yarattığı artışın bir bölümü doğrudan tasarrufa sızar.Answer
- BHer iki politikanın da istihdam üzerindeki net etkisi denk bütçe çarpanı mekanizması nedeniyle birbirine tam eşittir; bu yüzden makroekonomik istikrar açısından hangi alternatifin seçildiğinin bir önemi yoktur.
- Cİkinci alternatif olan vergi indirimi, yasama sürecine ihtiyaç duymadan ekonomik daralmaya anında tepki veren pür bir otomatik istikrar sağlayıcı olduğundan, devresel işsizliği çok daha hızlı giderir.
- DGeleneksel maliye politikası anlayışına göre, kamu harcamalarının artırılması doğrudan müdahale niteliği taşıdığından, tarafsızlık ilkesini ihlal eden vergi indirimlerine kıyasla işsizliği önlemede temel araç olarak kabul edilir.
- EBirinci alternatif olan kamu harcamalarındaki artış her koşulda tam dışlama (crowding-out) etkisine yol açacağından, eksik istihdamı gidermenin tek yolu arz yönlü vergi teşviklerinin devreye sokulmasıdır.