Examkin

Question

Difficulty: HardKaynağına Göre Kamu Borçları (İç ve Dış Borçlar)

Hazine ve Maliye Bakanlığı, makroekonomik dengeleri gözeterek 2026 yılı finansman programı dâhilinde aşağıdaki iki farklı borçlanma işlemini gerçekleştirmiştir:

I. İşlem: Yurt içinde faaliyet gösteren yerleşik ticari bankalara, ödemeleri döviz üzerinden yapılacak olan euro cinsinden devlet tahvili ihraç edilmiştir.
II. İşlem: Yurt dışında mukim (yerleşik) bir uluslararası finansal kuruluşa, ulusal piyasalarda işlem gören Türk Lirası cinsinden hazine bonosu satılmıştır.

Kamu borçlarının kaynağına (iç borç - dış borç) göre sınıflandırılmasında kullanılan teorik kıstaslar dikkate alındığında, bu işlemlerin niteliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Hukuki kıstas merkeze alındığında; I. işlem alacaklının yurt içi yerleşik olması sebebiyle iç borç, II. işlem ise alacaklının yurt dışı mukimi olması sebebiyle dış borç olarak tasnif edilir.Answer
  2. B
    Hukuki kıstasa göre sınıflandırmada borcun ifa edileceği para birimi belirleyici kabul edildiğinden, euro üzerinden gerçekleştirilen I. işlem mutlak surette dış borçlanmadır.
  3. C
    İktisadi kıstas açısından değerlendirildiğinde; borçlanma araçlarının (tahvil ve bono) vade yapısı esas alındığı için her iki işlem de dalgalı borç kabul edilir.
  4. D
    İktisadi kıstasa göre tasnifte alacaklının uyruğu (tabiiyeti) yegâne belirleyici olduğundan, uluslararası finansal kuruluşa yapılan II. işlem iç borç statüsündedir.
  5. E
    Yurt içi yerleşik bankalara döviz üzerinden ihraç edilen tahviller, bankaların kâr amacı gütmesi nedeniyle kamu borclanması niteliğini kaybederek özel borçlanma statüsüne geçer.

Answer

Hukuki kıstas merkeze alındığında; I. işlem alacaklının yurt içi yerleşik olması sebebiyle iç borç, II. işlem ise alacaklının yurt dışı mukimi olması sebebiyle dış borç olarak tasnif edilir.
Kamu maliyesi teorisinde borçlar kaynağına göre sınıflandırılırken iki ana kıstas kullanılır. 'Hukuki kıstas'; borçlanmanın yapıldığı piyasayı, uygulanan hukuku ve en önemlisi alacaklının yerleşiklik durumunu (uyruğunu) dikkate alır. Buna göre alacaklı yurt içinde yerleşik ise borç hukuken 'iç borç', yurt dışında yerleşik ise 'dış borç' kabul edilir. Sorudaki I. işlemde, borç euro cinsinden dahi olsa alacaklı yurt içi yerleşik bankalar olduğu için hukuki olarak iç borçtur. II. işlemde ise, ödeme Türk Lirası cinsinden yapılacak olsa dahi alacaklı yurt dışı mukimi bir finansal kuruluş olduğu için işlem hukuki olarak dış borçtur. Doğru seçenek bu teorik ayrımı eksiksiz olarak ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Kamu borçlarının sınıflandırılmasında kullanılan temel kıstasların tanımlarını hatırlamak.
Hukuki kıstas alacaklının uyruğuna, yerleşikliğine ve tabi olunan hukuka bakarken; iktisadi kıstas sağlanan kaynağın reel olarak yurt içinden mi yurt dışından mı geldiğine (ve paranın cinsine) odaklanır.
Senaryodaki karmaşık döviz ve yerleşiklik eşleşmelerini doğru çözümleyebilmek için.
2
I. İşlemi hukuki kıstasa göre analiz etmek.
Borç euro cinsinden ihraç edilmiş olsa da, tahvili satın alanlar yurt içinde yerleşik ticari bankalar olduğundan, işlem hukuki olarak 'iç borç' sınıfına girer.
Hukuki kıstasta paranın cinsinin (döviz veya ulusal para) bir önemi yoktur.
3
II. İşlemi hukuki kıstasa göre analiz etmek.
Borç Türk Lirası cinsinden ihraç edilmiş olsa da, alacaklı yurt dışında mukim uluslararası bir yatırım fonu olduğu için, işlem hukuki olarak 'dış borç' sınıfına girer.
Alacaklının dar mükellef (yurt dışı yerleşik) olması doğrudan hukuki dış borç yaratır.
4
Elde edilen sonuçları seçeneklerle eşleştirerek doğru yargıya ulaşmak.
I. işlemin iç borç, II. işlemin dış borç olarak tanımlandığı ifadenin kesinlikle doğru olduğu tespit edilir.
Öğrenciyi çeldirmeyi hedefleyen kavram karmaşasını bertaraf etmek için.

Key Concept

Kaynağına Göre Kamu Borçları ve Sınıflandırma Kıstasları (Hukuki ve İktisadi Kıstas)
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Kaynağına Göre Kamu Borçları (İç ve Dış Borçlar)

More questions from this topic