Question

Difficulty: MediumBorçlanan Kurumun Niteliğine Göre Kamu Borçları

Sayıştay denetçileri tarafından hazırlanan bir mali uyum raporunda, çeşitli kurumların kullandığı kredilerin ve ihraç ettiği borç senetlerinin sınıflandırılmasında kavramsal hatalar yapıldığına dikkat çekilmiştir. Raporda; borçların kaynağına, vadesine ve verimliliğine göre yapılan iktisadi tasniflerin, 'borçlanan kurumun niteliği (hukuki statüsü)' kriteri ile birbirine karıştırıldığı vurgulanmıştır.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi söz konusu raporda karıştırıldığı belirtilen 'borçlanan kurumun niteliğine' dayalı sınıflandırma ayrımını doğru bir şekilde yansıtmaktadır?

  1. Devlet borcu kavramı dar anlamda yalnızca genel bütçe kapsamındaki idareler adına Hazine tarafından üstlenilen yükümlülükleri ifade ederken; mahalli idarelerin ve Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) borçları geniş anlamda kamu borcu havuzunda yer alır.Answer
  2. B
    Dış piyasalardan yabancı para birimi cinsinden sağlanan her türlü finansman, işlemi gerçekleştiren kamu idaresinin hukuki statüsünden bağımsız olarak doğrudan Devlet borcu (merkezi yönetim borcu) olarak tasnif edilmelidir.
  3. C
    Kendi anapara ve faiz yükünü yatırımın sağladığı gelirle karşılayabilen (kendi amortismanını sağlayan) verimli borçların tamamı, borçlu birime bakılmaksızın Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) borcu kabul edilir.
  4. D
    Geçici nakit açıklarını kapatmak amacıyla bir yıldan kısa vadeyle piyasaya sürülen tüm borçlanma araçları, ihraç eden kurumun bütçe türüne bakılmaksızın dalgalı Devlet borcu sayılır.
  5. E
    Özel hukuk tüzel kişilerinin kendi kâr hedefleri doğrultusunda sermaye piyasalarından sağladığı fonlar, genel ekonomik dengeye dolaylı katkı sundukları gerekçesiyle geniş anlamda kamu borcu içinde sınıflandırılır.

Answer

Borçlanan kurumun niteliğine göre yapılan tasnifte, dar anlamda kamu borcunu (Devlet borcunu) yalnızca genel bütçeli idarelerin Hazine aracılığıyla üstlendiği yükümlülükler oluştururken; yerel yönetimler ve KİT borçları geniş anlamda kamu borcu kapsamına girer.
Kamu borçlarının kurumsal sınıflandırmasında temel ölçüt, borcu ihraç eden birimin tüzel kişilik yapısıdır. Literatürde 'Devlet borcu' (dar anlamda kamu borcu) kavramı kesin ve teknik bir sınırla sadece genel bütçe kapsamındaki idareler adına Hazine ve Maliye Bakanlığının üstlendiği finansman yükümlülüklerini tanımlar. Mahalli idarelerin, sosyal güvenlik kurumlarının, özel bütçeli kuruluşların ve Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) piyasalardan veya fonlardan sağladığı yükümlülükler ise 'geniş anlamda kamu borcu' içinde konsolide edilir. Doğru seçenek, bu yasal ve idari hiyerarşiyi eksiksiz şekilde ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Soru metnindeki hedeflenen sınıflandırma kriterini belirlemek
Sorunun 'borçlanan kurumun niteliği' yani borçlanan idarenin hukuki ve idari yapısı üzerine odaklandığı tespit edilir.
Yanlış seçenekleri eleyebilmek için, kurumların hukuki statüsüne dayanmayan tüm özellikleri (kaynak, vade, verimlilik) dışlamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki iktisadi tasniflerle kurumsal tasnifleri ayrıştırmak
Yabancı para (kaynak), kendi amortismanını sağlama (verimlilik), bir yıldan kısa vade (vade) ve özel şirketlerin kâr hedefi (kamu-özel ayrımı) gibi ifadelerin kurumsal niteliği açıklamadığı belirlenir.
Sınıflandırma hataları tam da bu farklı kriterlerin birbirinin yerine kullanılmasıyla oluşur.
3
Kurumsal sınıflandırmanın doğru tanımını tespit etmek
Devlet borcu ile genel bütçe eşleşmesi yapılırken, diğer idarelerin geniş anlamda kamu borcu havuzuna atıldığı ifade seçilir.
Türk mali sisteminde Devlet borcu dar kapsamlıdır ve Hazine yükümlülüklerini ifade eder.

Key Concept

Kamu Borçlarının Sınıflandırılmasında Borçlu İdarenin Hukuki Statüsü (Dar ve Geniş Anlamda Kamu Borcu)
Estimated Time:1m 30s
Rate this question