Examkin

Question

Difficulty: HardKamu Tercihi ve Politik Karar Alma Modelleri

Kamu tercihi teorisi çerçevesinde, demokratik karar alma mekanizmalarının işleyişi ve kamu harcamalarının artışı arasındaki ilişki incelendiğinde; "siyasal başarısızlık" (political failure) kavramı ve bu başarısızlığın bütçe büyüklüğü üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Oy ticareti (logrolling) mekanizması, farklı seçmen gruplarının veya bölgelerin kendi özel projelerini birleştirerek karşılıklı onay vermeleri sonucunda, toplam kamu harcamalarının tercih edilen toplumsal optimum düzeyin üzerine çıkmasına neden olur.
  2. B
    Mali yanılsama (fiscal illusion) yaklaşımına göre, kamu harcamalarının dolaylı vergiler veya borçlanma gibi yöntemlerle finanse edilmesi, seçmenlerin vergi yükünü gerçekte olduğundan düşük algılamasına ve kamu hizmetlerine yönelik talebin yapay olarak artmasına yol açar.
  3. Niskanen'in bürokrasi modelinde bürokratlar, bütçe büyüklüğünü toplam sosyal faydanın toplam sosyal maliyete eşitlendiği (TB=TCTB = TC) noktaya kadar genişletirler ve bu durum toplum için Pareto etkin bir kaynak tahsisi sağlar.Answer
  4. D
    Rasyonel ihmal (rational ignorance) kavramı, seçmenlerin siyasal kararlar hakkında bilgi sahibi olma maliyetinin elde edecekleri marjinal faydadan yüksek olması nedeniyle, dar çıkar gruplarının bütçe üzerindeki baskılarına karşı seçmenlerin sessiz kalmasına zemin hazırlar.
  5. E
    Özel çıkar grupları, faydası kendi üyelerine yoğunlaşmış ancak maliyeti tüm topluma yayılmış (diffuse costs) projeler için lobi faaliyetleri yürüterek kamu giderlerinin rasyonel sınırların ötesinde büyümesine sebebiyet verirler.

Answer

Niskanen'in bürokrasi modelinde bütçenin toplam fayda ile toplam maliyetin eşitlendiği noktada belirlenmesinin Pareto etkin bir sonuç doğurduğu ifadesi yanlıştır.
Niskanen'in bürokrasi modelinde, bürokratlar bütçeyi toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği (TB=TCTB = TC) noktaya kadar genişletirler. Bu noktada net sosyal fayda sıfırdır ve kamu hizmeti toplumsal açıdan arzulanan (etkin) düzeyin çok üzerinde üretilmektedir. Toplumsal refahın maksimize olduğu Pareto etkin nokta ise marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu (MB=MCMB = MC) noktadır. Dolayısıyla Niskanen dengesi Pareto etkinliği sağlamaz, aksine bir refah kaybı (deadweight loss) oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Niskanen modelindeki bürokratik denge noktasını tanımlamak.
Bürokratlar, bütçeyi toplam sosyal faydanın toplam sosyal maliyete eşit olduğu (TB=TCTB = TC) noktaya kadar genişletirler.
Bürokratların kişisel faydası (prestij, yetki, maaş) bütçe büyüklüğü ile doğrudan ilişkilidir ve bütçeyi maksimize etmek temel amaçtır.
2
Toplumsal etkinlik (Pareto etkinlik) kriteri ile Niskanen dengesini karşılaştırmak.
Etkin çıktı düzeyi marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyete eşit olduğu (MSB=MSCMSB = MSC) noktadır; oysa Niskanen dengesinde marjinal fayda marjinal maliyetin çok altındadır.
TB=TCTB = TC noktasında net sosyal fayda sıfırdır, bu da kamu hizmetinin aşırı üretildiğini ve kaynakların verimsiz kullanıldığını gösterir.
3
Sonucu değerlendirmek.
Niskanen'in ulaştığı sonuç bir 'siyasal başarısızlık' örneğidir ve refah kaybına yol açar.
Yanlış olan ifadenin Pareto etkinliğe vurgu yapan seçenek olduğu teyit edilir.

Key Concept

Niskanen Bürokrasi Modeli ve Verimlilik Kaybı
Rate this question

Topics

Kamu Tercihi ve Politik Karar Alma Modelleri

More questions from this topic