Question

Difficulty: MediumKamu Tercihi ve Politik Karar Alma Modelleri

Kamu tercihi (public choice) teorisine göre; politikacıların oy maksimizasyonu, bürokratların bütçe maksimizasyonu (Niskanen modeli) ve seçmenlerin rasyonel bilgisizliği gibi unsurlar, kamu harcamalarının toplumsal ihtiyacın ötesinde verimsiz bir şekilde büyümesine yol açmaktadır. James Buchanan ve Gordon Tullock gibi teorisyenler tarafından bu 'hükümet başarısızlığı' durumunu kontrol altına almak ve devletin 'Leviathan' (devleşmiş devlet) haline gelmesini engellemek amacıyla önerilen temel kurumsal çözüm aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kamu harcamalarının ve bütçe büyüklüğünün anayasal kurallarla sınırlandırılması (mali anayasacılık)Answer
  2. B
    Kamu harcamalarının artışını ekonomideki organik büyüme oranına (Wagner Kanunu) endekslemek
  3. C
    Harcama artışlarını Peacock ve Wiseman'ın belirttiği gibi yalnızca sıçrama etkisi yaratan kriz dönemleri ile sınırlı tutmak
  4. D
    Bürokratların bütçe hazırlama sürecindeki yetkilerini artırarak teknokratik karar alma mekanizmasını güçlendirmek
  5. E
    Mali illüzyon (mali yanılsama) teknikleri kullanılarak seçmenlerin vergi yükünün gizlenmesi ve kamu finansmanının kolaylaştırılması

Answer

Kamu harcamalarının ve bütçe büyüklüğünün anayasal kurallarla sınırlandırılması (mali anayasacılık)
Kamu tercihi teorisinin temel temsilcileri olan James Buchanan ve Gordon Tullock, siyasal süreçteki aktörlerin rasyonel çıkar peşinde koşmalarının kamu bütçesini aşırı genişlettiğini savunurlar. Bu durumu (politik yozlaşma ve bütçe açıkları) engellemek için, bütçe büyüklüğüne, borçlanmaya ve vergi oranlarına anayasal sınırlandırmalar getirilmesini (Mali Anayasacılık) temel çözüm olarak sunarlar.

Step-by-Step Solution

1
Siyasal aktörlerin (politikacı, bürokrat, seçmen) davranışlarını kamu tercihi perspektifinden değerlendir.
Bu aktörlerin kendi çıkarlarını (oy, bütçe, düşük maliyetli bilgi) maksimize etme çabalarının kamu harcamalarını verimsiz bir şekilde artırdığı (hükümet başarısızlığı) tespit edilir.
Sorunun kaynağını anlamak, önerilen çözümü kavramak için gereklidir.
2
Buchanan ve Tullock'un 'Anayasal İktisat' yaklaşımını analiz et.
Siyasetçilerin ve bürokratların yetkilerinin 'discretionary' (keyfi) olmaktan çıkarılıp anayasal kurallara bağlanması gerektiği sonucuna ulaşılır.
Teorinin 'Leviathan' devletine karşı temel önerisi budur.

Key Concept

Mali Anayasacılık (Constitutional Economics)

Alternative Method

Hükümet başarısızlığı (Government Failure) kavramı ile piyasa başarısızlığı (Market Failure) arasındaki farkı hatırlayarak; piyasa başarısızlığının 'devlet müdahalesi' ile, hükümet başarısızlığının ise 'kurumsal kısıtlar ve anayasal kurallar' ile çözüldüğü mantığı kurulabilir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question