Examkin

Question

Difficulty: MediumFayda ve Maliyetlerin Sınıflandırılması

Kamu yatırımlarının maliyet-fayda analizinde (MFA), projelerin ortaya çıkardığı etkiler farklı kategorilere ayrılarak incelenir. Bu süreçte bazı etkilerin hesaplamalara dâhil edilmesi çift saymanlık (double counting) hatasına yol açarken, bazı etkiler ise doğrudan piyasa fiyatı olmamasına rağmen toplumsal refahı etkilediği için analize katılır.

Buna göre, bir 'Sulak Alan ve Kıyı Şeridi Rehabilitasyon Projesi'nin değerlendirilmesinde aşağıdakilerden hangisi yalnızca gelir dağılımını etkileyen 'parasal (pekünyer) fayda' kapsamında değerlendirilir ve net toplumsal fayda hesaplamasına dâhil edilmemelidir?

  1. Rehabilitasyon çalışmaları sonucunda proje bölgesi çevresindeki özel mülkiyete ait gayrimenkullerin piyasa değerlerinde ve kira gelirlerinde meydana gelen artışAnswer
  2. B
    Sulak alanın ekolojik dengesinin onarılmasıyla ortaya çıkan ve doğrudan piyasa fiyatı olmayan çevresel ve estetik iyileşmeler
  3. C
    Proje inşaatı sırasında yüklenici firmalara yapılan hakediş ödemelerinin analitik bütçede sermaye giderleri kaleminden karşılanması
  4. D
    Temizlenen su kaynakları sayesinde projeye doğrudan taraf olmayan bölge çiftçilerinin tarımsal üretim miktarında yaşanan artış
  5. E
    Taşkın riskinin ortadan kalkmasıyla bölge halkının gelecekte karşılaşabileceği sel kaynaklı altyapı hasarlarının ve onarım maliyetlerinin önlenmesi

Answer

Rehabilitasyon çalışmaları sonucunda proje çevresindeki gayrimenkul değerlerinde yaşanan artış, yeni bir kaynak yaratmayan ve analize dâhil edilmesi çift saymanlığa yol açan parasal (pekünyer) faydadır.
Kamu yatırımlarının maliyet-fayda analizinde gayrimenkul ve arsa değerlerindeki artışlar 'parasal (pekünyer) fayda' olarak sınıflandırılır. Bu tür faydalar, ekonomide reel bir mal veya hizmet artışı yaratmaz, sadece göreli fiyatlardaki değişimler yoluyla toplumun bir kesiminden diğerine rant aktarımı sağlar. Projenin asıl yarattığı gerçek faydalar (temiz hava, rekreasyon, taşkın koruma vb.) zaten arazi fiyatlarına kapitalize olduğu için, gayrimenkul değer artışının analize katılması çift saymanlık (double counting) hatasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Projenin yarattığı etkileri 'gerçek' ve 'parasal' fayda olarak ayırt et.
Tarımsal üretim artışı, ekolojik iyileşme ve hasar önleme gibi etkiler ekonomide reel bir değişim yarattığından 'gerçek (reel) fayda' sınıfına girer.
Gerçek faydalar toplumsal refahı doğrudan artırır veya toplum için kaynak tasarrufu sağlar.
2
Gayrimenkul değerlerindeki artışın ekonomik niteliğini analiz et.
Arsa ve konut fiyatlarındaki artış, projenin yarattığı çevresel iyileşmelerin (gerçek faydaların) piyasa fiyatlarına kapitalize olmasıdır (yansımasıdır).
Bu değişim ekonomide yeni bir üretim veya kaynak artışı yaratmaz, sadece göreli fiyatların değişmesiyle servetin el değiştirmesine (refah transferine) neden olur.
3
Maliyet-fayda analizinde (MFA) hesaplama kuralını uygula.
Parasal (pekünyer) faydalar, hesaplama yönteminin doğası gereği çift saymanlık (double counting) hatasını önlemek için net fayda hesabına dâhil edilmez.
Analize dâhil edilen estetik ve çevresel iyileşmeler (gerçek faydalar), ikinci kez gayrimenkul değer artışı adı altında sayılamaz.

Key Concept

Maliyet-Fayda Analizinde Parasal (Pekünyer) Fayda ve Çift Saymanlık Sorunu
Rate this question

Topics

Fayda ve Maliyetlerin Sınıflandırılması

More questions from this topic