Bir vergi sisteminde uygulanan dilimli artan oranlı vergi tarifesi ve bir mükellefin birbi… — KPSS Maliye

Bir vergi sisteminde uygulanan dilimli artan oranlı vergi tarifesi ve bir mükellefin birbirini takip eden iki farklı dönemdeki matrah bilgileri aşağıda verilmiştir:

Matrah Dilimi	Vergi Oranı
$100.000$ TL'ye kadar	$\%15$
$100.000$ TL'yi aşan kısım için	$\%45$

Mükellefin 1. dönem matrahı $100.000$ TL, 2. dönem matrahı ise $200.000$ TL'dir.

Buna göre, bu mükellef için verginin gelir esnekliği katsayısı kaçtır ve bu katsayı tarifenin hangi türde olduğunu kanıtlar?

$3,0$ - Artan oranlıAnswer
B
$0,33$ - Azalan oranlı
C
$1,0$ - Düz oranlı
D
$2,0$ - Artan oranlı
E
$3,0$ - Azalan oranlı

Answer

Verginin gelir esnekliği katsayısı

3,0

olup, bu değer verginin artan oranlı olduğunu kanıtlar.

Verginin gelir esnekliği katsayısı, vergi borcundaki oransal artışın matrahtaki oransal artışa bölünmesiyle bulunur (

E_g = \Delta T/T \div \Delta M/M

). Örnekte matrah 100.000'den 200.000'e çıkarak %100 artmış; vergi borcu ise 15.000'den 60.000'e çıkarak %300 artmıştır. 300/100 işlemi sonucu esneklik katsayısı 3,0 olarak bulunur. Katsayının 1'den büyük olması, verginin matrahtan daha hızlı arttığını, yani sistemin artan oranlı olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1. Dönem Vergi Borcunun (

T_1

) Hesaplanması

T_1 = 100.000 \times \%15 = 15.000

İlk dönem matrahı tam olarak birinci dilim sınırında olduğu için tek oran uygulanır.

2. Dönem Vergi Borcunun (

T_2

) Hesaplanması

T_2 = (100.000 \times \%15) + (100.000 \times \%45) = 15.000 + 45.000 = 60.000

Dilimli tarifede matrahın her dilime giren kısmı kendi oranıyla çarpılarak toplam vergi bulunur.

Matrah ve Vergi Borcundaki Oransal Değişimlerin Hesaplanması

Matrah artışı:

\%100

(

200.000 / 100.000 = 2

kat); Vergi artışı:

\%300

(

60.000 / 15.000 = 4

kat, artış oranı

(60.000-15.000)/15.000 = 3

)

Esneklik formülü için değişim oranları gereklidir.

Verginin Gelir Esnekliği (

E_g

) Formülünün Uygulanması

E_g = \frac{\%\Delta T}{\%\Delta M} = \frac{\%300}{\%100} = 3,0

Vergi borcundaki yüzde değişimin, matrahtaki yüzde değişime oranı esnekliği verir.

Sonucun Yorumlanması

E_g > 1

olduğu için tarife 'Artan Oranlı'dır.

Esneklik katsayısı 1'den büyükse vergi yükü gelirden daha hızlı artıyor demektir.

Key Concept

Verginin Gelir Esnekliği

Practice More

Sınıflı artan oranlı tarifelerde 'sıçrama' (jump) etkisini ve bu etkinin esneklik üzerindeki anlık etkisini inceleyiniz.

Alternative Method

Verginin gelir esnekliği aynı zamanda marjinal vergi oranının (

m

) ortalama vergi oranına (

a

) bölünmesiyle de bulunabilir (

E = m/a

). İkinci dönemdeki marjinal oran %45, ortalama oran ise

60.000 / 200.000 = \%30

’dur.

45/30 = 1,5

(Bu yöntem anlık esnekliği verir, ancak iki nokta arasındaki yay esnekliği sorulduğunda yüzde değişimler üzerinden gitmek daha sağlıklıdır).

Estimated Time:3m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Alternative Method

Topics

More questions from this topic