William Niskanen tarafından geliştirilen 'Bürokrasi Modeli'nde, kamu kesiminde mal ve hizmet üreten bürolar ile bu hizmetleri finanse eden 'sponsor' (meclis veya bütçe komisyonu) arasındaki ilişki arz yönlü bir yaklaşımla ele alınır. Bürokratın bütçe maksimizasyonu güdüsüyle hareket ettiği varsayıldığında, ulaşılan denge çıktı düzeyi ve toplumsal etkinlik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Bürokrat, sponsorun toplam faydasının toplam maliyete eşit olduğu () noktada üretim yaparak, marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu () sosyal etkin çıktı düzeyinin üzerinde bir üretim gerçekleştirir.Answer
- BBürokratın temel motivasyonu oy maksimizasyonudur; bu nedenle kamu harcamaları seçmenlerin mali illüzyon içinde bulunduğu dönemlerde, marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyete eşitlendiği noktada artış gösterir.
- CKamu harcamalarındaki artış, sanayileşme ve ekonomik kalkınma sürecinde devletin üstlendiği hukuki ve idari görevlerin organik olarak genişlemesinin bir sonucudur.
- DSavaş ve kriz gibi olağanüstü dönemlerde vergi tahammül sınırının yükselmesi (sıçrama etkisi), kamu harcamalarının bürokratik baskıdan bağımsız olarak yeni bir platoya ulaşmasına neden olur.
- EKamu kesiminde verimlilik artışının düşük kalmasına rağmen ücretlerin özel sektörle paralel artması, birim maliyetleri yükselterek bürokratı marjinal maliyetin marjinal faydaya eşit olduğu noktada üretim yapmaya zorlar.
Answer
Bürokratın bütçe maksimizasyonu hedefi doğrultusunda, toplam faydanın toplam maliyete eşit olduğu () noktada üretim yaparak sosyal etkin düzeyin () üzerinde bir çıktı seviyesine ulaşmasıdır.
Niskanen modeline göre, bürokratlar bilgi asimetrisinden yararlanarak sponsora 'ya hep ya hiç' şeklinde bütçe teklifleri sunarlar. Bu süreçte bütçe, toplam faydanın toplam maliyete eşit olduğu () noktaya kadar şişirilir. Toplumsal refahın maksimize edildiği nokta ise marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu () noktadır. Dolayısıyla bürokratik denge, aşırı üretim ve etkinsizlik içerir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Niskanen'in Bütçe Maksimizasyonu ve Arz Yönlü Kamu Gider Artışı