Question

Difficulty: Very hardNiskanen Bürokrasi Modeli

Kamu hizmetlerinin sunumunda bilgi asimetrisinden yararlanan bir kamu kurumunun, üretim miktarını toplumun marjinal faydasının marjinal maliyete eşit olduğu (MSB=MSCMSB = MSC) sosyal optimum noktasının ötesine taşıdığı saptanmıştır. Kurum, hizmet sunumunu yasama organının (sponsor) katlanmaya razı olduğu toplam bütçenin toplam maliyete eşitlendiği (TB=TCTB = TC) kritik sınıra kadar genişleterek, hizmetten elde edilecek net sosyal fazlayı tamamen kendi bünyesinde eritmektedir. Bu durum, kamu harcamalarındaki artışın talep koşullarından ziyade, kurumsal yapıdan kaynaklanan "arz yönlü" bir dinamiğe dayandığını göstermektedir.

Yukarıda üretim miktarının belirlenme mekanizması ve sosyal fazla üzerindeki etkisi açıklanan bu teorik yaklaşım ile bu yaklaşımın diğer harcama artış teorilerinden ayrılan temel yönü, aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. Yaklaşım Niskanen’in Bürokrasi Modeli'dir; politikacıların oy maksimizasyonu hedefine odaklanan kamu tercihi modellerinden farklı olarak, atanmış yöneticilerin bütçe maksimizasyonu güdüsüyle hareket ettiğini ve tekel gücünü kullanarak harcamaları sosyal optimumun ötesine taşıdığını savunur.Answer
  2. B
    Yaklaşım Mali İllüzyon Teorisi'dir; seçmenlerin vergi yükünü eksik algılamasından yararlanan siyasilerin oy maksimizasyonu hedefiyle bütçeyi genişlettiğini ve Niskanen modelinin aksine harcama artışının kaynağının bürokratlar değil politikacılar olduğunu öne sürer.
  3. C
    Yaklaşım Wagner Kanunu'dur; harcamalardaki artışın görünüşte değil gerçek bir artış olduğunu savunurken, Peacock-Wiseman modelinden farklı olarak bu genişlemenin sosyal krizler yerine sanayileşmeye bağlı sürekli bir arz yönlü süreç olduğunu ileri sürer.
  4. D
    Yaklaşım Peacock ve Wiseman'ın Sıçrama Tezi'dir; olağanüstü dönemlerde yasama organının vergi toleransının artmasını kullanarak bütçeyi genişleten kurumların, kriz sonrasında da harcama seviyesini düşürmeyerek kalıcı bir arz yönlü büyüme yarattığını açıklar.
  5. E
    Yaklaşım Baumol Hastalığı'dır; kamu sektöründeki verimlilik artışının özel sektöre göre düşük kalması nedeniyle birim maliyetlerin sürekli arttığını ve bu durumun Wagner'in talep yönlü büyüme teorisinin aksine harcamaları bilgi asimetrisi yoluyla şişirdiğini belirtir.

Answer

Soru kökünde bahsedilen teorik çerçeve William Niskanen'in Bürokrasi Modeli'dir. Bu model bürokratik bütçe maksimizasyonu üzerine kuruludur.
Doğru seçenek Niskanen'in Bürokrasi Modeli'ni tam ve eksiksiz tanımlar. Niskanen'e göre bürokratlar (hizmet sağlayıcılar) kendi faydalarını maksimize etmek için bütçe büyüklüğünü hedefler. Bürokrat, üretim maliyetlerini tam olarak bilen tek taraf olmanın verdiği bilgi asimetrisiyle yasama organından (sponsor) bütçe koparır. Üretim, marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu sosyal optimum noktasında durmaz; bürokratın yasama organından alabileceği maksimum bütçenin toplam maliyeti karşıladığı üst sınıra (TB=TC) kadar devam eder. Bu durum, kamu hizmetlerinin aşırı arzına (oversupply) neden olur. Bu model, politikacıları merkeze alan ve onların 'oy maksimizasyonu' hedeflediğini savunan kamu tercihi yaklaşımlarından aktör ve motivasyon bazında net bir şekilde ayrılır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki denge koşullarını analiz et.
Kurumun, üretim miktarını MSB=MSCMSB = MSC olan optimal noktadan, TB=TCTB = TC (Toplam Bütçe = Toplam Maliyet) noktasına kadar ittiği belirlenmiştir.
Bu koşul, hangi harcama artış teorisinin mekanizmasının işletildiğini teşhis etmek için temel veridir.
2
Denge koşulunu kamu ekonomisi teorileriyle eşleştir.
TB=TCTB = TC dengesi, yasama organı ile bürokratlar arasındaki ikili tekel ilişkisini inceleyen Niskanen modeline aittir.
Niskanen modelinde bürokratlar, bilgi asimetrisini kullanarak hizmetin toplam faydasının tam olarak toplam maliyete eşitlendiği noktaya kadar fon talep eder ve sosyal fazlayı (tüketici rantını) sıfırlar.
3
Bu yaklaşımın diğer teorilerden ayrılan yönünü belirle.
Bu yaklaşım arz yönlüdür ve faili bürokratlardır. Politikacıların oy maksimizasyonunu temel alan diğer kamu tercihi modellerinden (örneğin Downs modeli) bürokratların 'bütçe maksimizasyonu' hedefiyle ayrışır.
Seçeneklerde doğru teoriyi bulmak ve onu Mali İllüzyon veya Wagner gibi diğer açıklamalardan kusursuz bir şekilde ayıran ifadeyi seçmek gerekmektedir.

Key Concept

Niskanen Bürokrasi Modeli'nde Bütçe Maksimizasyonu
Rate this question