Question

Difficulty: MediumAnayasal İktisat Yaklaşımı

James Buchanan ve Gordon Tullock tarafından temelleri atılan "Anayasal İktisat" yaklaşımına göre; siyasal karar alma sürecindeki aksaklıkları ve devletin (Leviathan) aşırı büyüme eğilimini kontrol altına alabilmek için önerilen temel çözüm aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Siyasal aktörlerin takdir yetkisini sınırlayan ve "oyunun kurallarını" belirleyen bağlayıcı kuralların anayasal düzeyde tesis edilmesiAnswer
  2. B
    Politikacıların ve bürokratların kişisel çıkarlarını bir kenara bırakarak toplumsal refahı gözetmelerini sağlayacak ahlaki bir seçim mekanizmasının oluşturulması
  3. C
    Piyasa başarısızlıklarının giderilmesi amacıyla devletin ekonomiye müdahale alanının genişletilerek tam istihdamın hedeflenmesi
  4. D
    Siyasal sürecin işleyişinden ziyade, elde edilen ekonomik sonuçların (çıktıların) verimlilik kriterlerine göre her dönem yeniden revize edilmesi
  5. E
    Bütçe dengesi ve vergilendirme gibi konularda hükümetlerin takdir yetkisinin (discretionary) artırılarak ekonomik dalgalanmalara karşı esneklik sağlanması

Answer

Siyasal aktörlerin takdir yetkisini sınırlayan ve "oyunun kurallarını" belirleyen bağlayıcı kuralların anayasal düzeyde tesis edilmesi
Doğru yanıt olan yaklaşım, Buchanan'ın vurguladığı gibi siyasal süreci bir mübadele (exchange) süreci olarak görür ve bu sürecin toplumsal fayda üretebilmesi için "oyunun kurallarının" (constitutional rules) tüm oyuncular için bağlayıcı ve sınırlayıcı şekilde tasarlanması gerektiğini savunur. Bu, devletin keyfi genişlemesini (Leviathan) önlemenin tek yoludur.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal İktisat yaklaşımının temel metodolojik çerçevesini belirlemek
Yaklaşım, siyaseti bir "oyun" olarak görür ve analizi bireylerin bu oyun içindeki stratejik hamlelerinden ziyade oyunun kurallarına odaklandırır.
Bireylerin (politikacı, seçmen, bürokrat) rasyonel ve çıkar maksimize eden (homo economicus) varlıklar olduğu varsayımı altında, verimliliğin ancak kurallarla sağlanabileceği kabul edilir.
2
Devletin büyüme eğilimi (Leviathan) ve siyasal yozlaşma sorununa yönelik önerilen çözüm yolunu analiz etmek
Devletin gücünü sınırlamak için bütçe açığı limitleri, vergi oranları sınırları ve borçlanma kısıtları gibi "mali anayasa" kuralları önerilir.
Siyasal aktörlerin takdir yetkisinin (discretionary power) geniş olması, rant kollama ve bütçe maksimizasyonu gibi verimsiz sonuçlara yol açtığı için bu yetkinin anayasal olarak kısıtlanması gerekir.

Key Concept

Anayasal İktisat ve Oyunun Kuralları

Practice More

Mali anayasa kapsamında önerilen vergi sınırlandırmaları ve denk bütçe kurallarını incelemek konuyu pekiştirir.

Alternative Method

James Buchanan'ın 'Hesaplaşma Kalkülüsü' (The Calculus of Consent) kitabındaki 'oybirliği kuralı' ve 'karar alma maliyetleri' analizini hatırlamak, yaklaşımın kural odaklı yapısını anlamaya yardımcı olur.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question