Question

Difficulty: MediumMülk ve Teşebbüs Gelirleri (Dometik Gelirler)

Kamu maliyesi literatüründe "dometik gelirler" olarak da bilinen mülk ve teşebbüs gelirlerinin hukuki rejimi ve özellikleri dikkate alındığında, bu gelirlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bu gelirlerin elde edilmesinde devlet egemenlik gücüne (imperium) dayanan bir kamu otoritesi olarak değil, bir özel hukuk kişisi (fiskus) gibi hareket eder.
  2. B
    Bedelin belirlenmesinde kural olarak yasama organının onayı yerine piyasa şartları, maliyet esasları veya sözleşme serbestisi belirleyicidir.
  3. C
    Bu gelirlerden kaynaklanan alacakların tahsilinde, kural olarak 61836183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanmaz.
  4. D
    Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) dönem kârları, devletin iştiraklerinden elde ettiği temettü gelirleri ve orman ürünleri satış bedelleri bu kapsamda değerlendirilir.
  5. Bu gelirler bir kamu hukuku ilişkisinden doğduğu için, söz konusu alacaklarla ilgili uyuşmazlıkların çözümünde kural olarak idari yargı kolları görevlidir.Answer

Answer

Mülk ve teşebbüs gelirlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde idari yargının görevli olduğunu savunan ifade yanlıştır; bu gelirler özel hukuk ilişkisine dayandığı için çözüm yeri adli yargıdır.
Mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), devletin 'fiskus' sıfatıyla, yani bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek girdiği sözleşmelerden (kira, satış, kâr paylaşımı vb.) elde edilir. Bu tür ilişkiler özel hukuk karakteri taşıdığı için bu ilişkilerden doğan uyuşmazlıkların çözüm yeri idari yargı değil, adli yargıdır. Dolayısıyla uyuşmazlıkların idari yargıda çözüleceğini savunan ifade bu gelirlerin temel hukuki niteliğiyle çelişmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Gelirin niteliğini analiz et
Mülk ve teşebbüs (dometik) gelirleri, devletin "fiskus" sıfatıyla elde ettiği özel hukuk gelirleridir.
Bu gelirler, devletin kamu gücünü (imperium) kullanmadığı, piyasa aktörü gibi davrandığı alanları temsil eder.
2
Hukuki rejimi ve yargı yolunu belirle
Özel hukuk ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklar, genel görevli olan adli yargı (hukuk mahkemeleri) tarafından çözümlenir.
İdari yargı, ancak kamu gücünün kullanıldığı ve idari bir işlem veya eylemin söz konusu olduğu durumlarda görevlidir.
3
Tahsilat usulünü değerlendir
Tahsilat sürecinde 61836183 sayılı Kanun değil, İcra İflas Kanunu hükümleri uygulanır.
Alacak-borç ilişkisi tarafların rızasına ve sözleşmeye dayandığı için kamu alacağı niteliği taşımaz.
4
Seçenekleri karşılaştırarak yanlış olanı saptayarak doğrula
İdari yargının görevli olduğunu iddia eden seçenek hatalıdır.
Özel hukuk sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların çözüm yeri adli yargıdır.

Key Concept

Mülk ve Teşebbüs Gelirlerinin Özel Hukuk Niteliği ve Adli Yargı Denetimi
Estimated Time:1m 15s
Rate this question