Bürokrasinin ekonomik analizini konu alan kamu tercihi modellerinde, bürokrat ile bütçeyi onaylayan siyasi makam (sponsor) arasındaki etkileşim "iki yanlı tekel" (bilateral monopoly) yapısı sergilemektedir. Bu modellemede bürokratın, bütçe büyüklüğünü ve çıktı düzeyini belirleme sürecinde siyasetçilere karşı üstünlük kurmasını sağlayan temel belirleyici aşağıdakilerden hangisidir?
- Bürokratın, hizmetin üretim maliyetleri ve bu hizmete olan toplumsal talep hakkında siyasetçilere göre sahip olduğu bilgi üstünlüğü (bilgi asimetrisi).Answer
- BBürokratların piyasa mekanizması içinde kâr maksimizasyonu hedefleyerek hareket etmeleri ve bu yolla bütçeyi kontrol etmeleri.
- CSiyasetçilerin (sponsorların) bürokratik üretim sürecinin her aşamasını teknik olarak tam bir şeffaflıkla denetleyebilmesi.
- DBürokrasinin sunduğu mal ve hizmetlerin tam kamusal mal olması nedeniyle fiyatlandırılamaması ve bu yüzden bütçenin sınırsız kabul edilmesi.
- ESeçmenlerin bürokratlar üzerinde doğrudan demokratik denetim mekanizmalarını kullanarak bütçe artışını zorunlu kılması.
Answer
Bürokratın sahip olduğu bilgi asimetrisi, ona siyasetçiler karşısında tekel gücü kazandırarak bütçeyi genişletme imkanı tanır.
Kamu tercihi literatüründe (özellikle Niskanen modelinde), bürokratın temel güç kaynağı bilgi asimetrisidir. Bürokrat, sunduğu hizmetin minimum maliyetini bilirken, siyasetçi (sponsor) bu maliyeti tam olarak denetleyemez. Bu durum bürokratın, siyasetçilere 'ya hep ya hiç' şeklinde paket teklifler sunarak bütçeyi sosyal açıdan etkin olan düzeyin ötesine taşımasına imkan verir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bilgi Asimetrisi ve İki Yanlı Tekel
Estimated Time:1m 30s