Question

Difficulty: HardMülk ve Teşebbüs Gelirleri (Dometik Gelirler)

Kamu maliyesi literatüründe 'dometik gelirler' olarak da adlandırılan mülk ve teşebbüs gelirleri ile devletin egemenlik gücünü kullanarak piyasada tekel yaratması sonucu elde ettiği 'mali tekel gelirleri' arasındaki ayrım, gelirin hukuki niteliği ve elde ediliş yöntemi açısından kritik önem arz etmektedir. Buna göre, mülk ve teşebbüs gelirlerini mali tekel gelirlerinden ayıran temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Devletin özel hukuk kişisi (fiskus) sıfatıyla, kamu gücü kullanmadan ve rızai sözleşmelere dayalı olarak bu gelirleri elde etmesiAnswer
  2. B
    Devletin egemenlik hakkına dayanarak piyasaya girişleri kısıtlaması sonucu oluşan tekel kârlarını bütçeye aktarması
  3. C
    Sosyal güvenlik kurumları gibi kamu tüzel kişilerinin, üyelerine sundukları hizmet karşılığında zorunlu olarak tahsil ettiği bedeller olması
  4. D
    Belirli bir kamu hizmetinden doğrudan yararlananların, hizmetin maliyetine katılım payı olarak ödediği yarı-cebri nitelikli ödemeler olması
  5. E
    Devletin para basma imtiyazını kullanması sonucunda, paranın üzerindeki değer ile üretim maliyeti arasındaki farktan sağlanan kazanç olması

Answer

Mülk ve teşebbüs gelirlerini mali tekel gelirlerinden ayıran temel fark, devletin bu gelirleri elde ederken kamu gücü (imperium) kullanmaması ve bir özel hukuk kişisi (fiskus) gibi rızai sözleşmelere dayalı hareket etmesidir.
Doğru yanıt, devletin mülk ve teşebbüs gelirlerini elde ederken bir özel hukuk kişisi (fiskus) gibi hareket etmesini ve faaliyetlerinde kamu gücü (imperium) kullanmamasını temel alan seçenektir. Bu gelirler, devletin sahip olduğu taşınmazlardan (mülk) veya iktisadi faaliyetlerinden (teşebbüs) elde edilen, rızai ve sözleşmeye dayalı (iradi) gelirlerdir.

Step-by-Step Solution

1
Gelirin hukuki rejimini belirle.
Mülk ve teşebbüs gelirleri özel hukuk hükümlerine tabidir.
Devlet bu faaliyetlerde egemen bir güç olarak değil, ekonomik bir aktör (fiskus) olarak yer alır.
2
Kamu gücü (imperium) kullanımını analiz et.
Bu gelirlerin elde edilmesinde zorlama yoktur, rızai sözleşmeler esastır.
Vatandaşlar devletin mülkünü kiralamak veya teşebbüsünden mal/hizmet almak zorunda değildir; bu bir tercih meselesidir.
3
Mali tekel gelirleri ile karşılaştır.
Mali tekellerde devlet piyasayı kapatır ve zorunlu bir fiyat/vergi bileşeni oluşturur.
Mali tekellerde amaç kar maksimizasyonundan ziyade kamu gücüyle gelir sağlamaktır.

Key Concept

Fiskus (Özel Hukuk Kişisi Olarak Devlet) Kavramı

Practice More

Mali tekeller (tütün, alkol vb.) ile KİT karlarının hukuki rejim farklarını incelemek bu konudaki ayrımı pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question