Question

Difficulty: MediumMaliyet-Fayda Analizinin Temel Çerçevesi ve Refah Kriterleri

Bir kamu yatırım projesinin maliyet-fayda analizi sürecinde, projenin hayata geçirilmesiyle refahı artan kesimin elde ettiği kazancın, refahı azalan kesimin kaybını potansiyel olarak karşılayabildiği görülmektedir. Ancak, projenin uygulanmasıyla değişen gelir dağılımı ve göreceli fiyatlar sonucunda, yeni dengeden eski dengeye dönüşün de bir iyileşme olarak görülebildiği bir çelişki (reversal paradox) tespit edilmiştir.

Bu tür bir çelişkili durumu ortadan kaldırmak amacıyla geliştirilen; bir durumdan diğerine geçişin bir iyileşme sayılabilmesi için hem mevcut durumda bir iyileşme sağlanmasını hem de yeni dağılım altında eski duruma dönüşün bir iyileşme sayılmamasını şart koşan refah kriteri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Pareto Kriteri
  2. Scitovsky KriteriAnswer
  3. C
    Kaldor-Hicks Kriteri
  4. D
    Gölge Fiyatlama Yöntemi

Answer

Literatürde geri dönüş paradoksunu engellemek için geliştirilen ve çifte test öngören yaklaşım Scitovsky Kriteri'dir.
Doğru cevap olan kriter, refah iktisadında Kaldor ve Hicks tarafından ortaya atılan potansiyel tazmin kriterinin yol açtığı 'çelişkili iyileşme' (reversal paradox) durumunu çözmek için önerilmiştir. Bu kriter, projenin toplumsal faydasının sosyal maliyetinden büyük olmasının yanı sıra, projenin uygulanmasıyla oluşan yeni denge noktasında kaybedenlerin kazananları projeden vazgeçirmek için ikna edememesini de şart koşar.

Step-by-Step Solution

1
Kaldor-Hicks kriterinin eksikliğini belirleme
Kaldor-Hicks kriteri, kazananların kaybedenleri tazmin edebilme potansiyeline odaklanır ancak gelir dağılımı değiştiğinde eski duruma dönüşün de bir iyileşme gibi görünmesine (paradoks) engel olamaz.
Maliyet-fayda analizinde toplumsal refahın net artışını garanti altına almak için bu çelişkinin aşılması gerekir.
2
Scitovsky çifte kriterini uygulama
Scitovsky, hem mevcut durumdan yeni duruma geçişin bir iyileşme olmasını hem de yeni durumdan eski duruma dönüşün bir iyileşme olmamasını şart koşar.
Bu çifte test, projenin toplumsal refahı her iki dağılım altında da gerçekten artırdığını doğrular.

Key Concept

Scitovsky Geri Dönüş Paradoksu ve Çifte Kriter
Estimated Time:1m 15s
Rate this question