Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen "Erken Teşhis Hayat Kurtarır" projesi kapsamında, kanser tarama kitleri ihale yoluyla piyasa rayiç bedelinin altında temin edilmiştir. Proje uygulama sürecinde, görevlendirilen her bir laboratuvar teknisyeni başına düşen günlük tarama sayısı, bütçe hazırlık aşamasında öngörülen hedefin üzerine çıkmıştır. Ancak, tarama sonuçlarının takip mekanizmasındaki sistemik aksaklıklar nedeniyle, bölgedeki "geç evre kanser teşhis edilme oranı"nda hedeflenen düşüş sağlanamamıştır.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda yer alan performans esaslı bütçeleme ve denetim ilkeleri çerçevesinde, bu projenin çıktı-sonuç ilişkisi ve kaynak kullanımı hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Proje, girdi maliyetlerinin minimize edilmesi ve birim girdiyle daha fazla çıktı üretilmesi bakımından başarılıdır; ancak hedeflenen sosyal sonuç elde edilemediği için etkililik ilkesi açısından başarısızdır.Answer
- BTarama sayısının hedeflenenin üzerine çıkması projenin etkililiğini kanıtlarken, kitlerin ucuza alınması verimlilik ilkesinin temel göstergesidir.
- CGeç evre teşhis oranının düşmemesi, kaynakların piyasa bedelinin altında alınmasıyla (tutumluluk) açıklanabileceğinden proje verimlilik ilkesine aykırıdır.
- D5018 sayılı Kanun uyarınca çıktıların (tarama sayısı) hedefleri aşması durumunda, nihai sosyal sonuçların (teşhis oranları) gerçekleşip gerçekleşmemesi performans denetiminin kapsamı dışındadır.
- EProje girdi-çıktı rasyosu açısından başarılı (verimli) olsa da, kitlerin piyasa değerinin altında alınması kaliteyi düşürdüğü için tutumluluk ilkesine aykırı bir durum oluşturmaktadır.