Eksik istihdam koşullarında uygulanan genişletici iradi mali adımların etkinliği, iktisadi düşünce okulları arasında temel bir tartışma konusudur. Parasalcı (Monetarist) yaklaşıma göre, para otoritesinin para arzını ekonominin büyüme oranına paralel ve sabit bir hızda artırdığı (-kuralı) bir sistemde; devletin sadece piyasadan borç senedi satarak (iç borçlanma) finanse ettiği bir kamu harcaması artışının makroekonomik sonuçları değerlendirilmektedir.
Bu teorik çerçeve dikkate alındığında, söz konusu maliye politikasının işleyiş mekanizması ve uzun dönemdeki nihai etkisi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Devletin ilave finansman talebi borçlanılabilir fonlar piyasasında denge faiz haddini yukarı yönde baskılayarak, özel sektörün tüketim ve yatırım harcamalarını bütünüyle daraltacak ve neticede reel gelir düzeyi uzun dönemde değişmeden kalacaktır.Answer
- Bİradi mali müdahale, otonom harcama çarpanını hızla harekete geçirerek toplam talebi canlandıracak ve -kuralı gereği para arzı sabit kalsa dahi, uzun dönemde reel üretimi ve istihdamı kalıcı olarak artıracaktır.
- CToplumdaki bireyler artan kamu borcunu gelecekteki vergi artışlarının habercisi olarak değerlendirip cari tasarruflarını eş anlı yükselteceğinden, mali müdahale henüz faiz oranları değişmeden anında etkisizleşecektir.
- DGenişletici maliye politikasının iradi (ihtiyari) kararlarla yürütülmesi faiz hadlerindeki yükselişi durdururken, aynı etkinin otomatik istikrar sağlayıcılar üzerinden gerçekleşmesi tam dışlama ile sonuçlanacaktır.
- EEkonominin enflasyonist bir evrede olması durumunda, tahvil ihracı piyasadaki atıl likiditeyi emeceği için bu genişletici mali uygulama, enflasyonu düşürmede -kuralından daha güçlü bir daraltıcı etki yaratacaktır.
Answer
Parasalcı modele göre iç borçlanmayla finanse edilen kamu harcaması artışı, faiz oranlarını yükselterek özel yatırımları tam olarak dışlayacak ve uzun dönemde reel gelir düzeyini değiştirmeyecektir.
Parasalcı (Monetarist) yaklaşıma göre, para arzının sabit bir oranda artırıldığı (-kuralı) durumda, kamu harcamalarının sadece iç borçlanma ile finanse edilmesi borçlanılabilir fonlar piyasasında devlet ile özel sektörü karşı karşıya getirir. Devletin artan fon talebi, para arzının genişlememesi nedeniyle piyasa faiz oranlarını şiddetle yükseltir. Artan faiz oranları, özel sektörün yatırımlarını ve faize duyarlı tüketim harcamalarını kamu harcamalarındaki artış kadar azaltarak 'tam dışlama' (full crowding out) etkisine yol açar. Paranın yansızlığı ilkesiyle birleştiğinde, mali müdahale uzun dönemde reel milli gelir ve istihdam düzeyini değiştiremez, sadece ekonomideki kamu/özel sektör kompozisyonunu değiştirir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tam Dışlama Etkisi (Full Crowding-Out) ve Parasalcı Maliye Politikası Görüşü