Question

Difficulty: MediumKaynak Dağılımında Etkinlik Amacı

Bir ekonomide, firmaların çalışanlarına yönelik mesleki eğitim yatırımları yapmaktan kaçındığı, çünkü eğitim alan nitelikli işçilerin daha yüksek ücret teklif eden rakip firmalara geçme riskinin yüksek olduğu gözlemlenmiştir. İşletmelerin katlandığı eğitim maliyetlerinin faydasını, rakip firmaların ve genel olarak toplumun bedel ödemeden elde etmesi, piyasada optimum seviyenin altında mesleki eğitim verilmesine ve nitelikli işgücü açığına yol açmıştır.

Hükûmet, bu sorunu çözmek amacıyla işletmelerin eğitim harcamalarının tamamını kurumlar vergisi matrahından iki katı oranında indirebilmesine olanak tanıyan bir teşvik mekanizması uygulamaya koymuştur.

Buna göre, hükûmetin uyguladığı bu maliye politikası aracı öncelikle hangi temel amaca hizmet etmektedir ve piyasa mekanizmasındaki hangi aksaklığı gidermeye yöneliktir?

  1. Kaynak dağılımında etkinlik amacı – Pozitif dışsallıkların içselleştirilmesiAnswer
  2. B
    Gelir dağılımında adalet amacı – Asimetrik bilgi sorununun önlenmesi
  3. C
    Ekonomik istikrar amacı – Eksik rekabet piyasalarının düzenlenmesi
  4. D
    Ekonomik büyüme ve kalkınma amacı – Tam kamusal malların finansmanı
  5. E
    Kaynak dağılımında etkinlik amacı – Doğal tekel gücünün kırılması

Answer

Hükûmetin uygulaması, kaynak dağılımında etkinlik amacı doğrultusunda pozitif dışsallıkların içselleştirilmesine yöneliktir.
Soruda anlatılan durum, bir firmanın yaptığı yatırımın maliyetine katlanmayan diğer firmalara fayda sağlamasıdır. Bu durum iktisat ve maliye literatüründe 'pozitif dışsallık' olarak adlandırılır. Pozitif dışsallıkların varlığında piyasa mekanizması ilgili mal veya hizmeti toplumsal açıdan optimum olan seviyeden daha az üretir. Devletin sübvansiyonlar veya vergi harcamaları (indirim/istisna) yoluyla bu eksik üretimi gidermesi ve kaynakların o alana daha fazla kanalize edilmesini sağlaması, maliye politikasının 'kaynak dağılımında etkinlik' amacı kapsamındadır.

Step-by-Step Solution

1
Piyasa aksaklığının türünü tespit etme
Eğitim maliyetine bir firma katlanırken, faydanın diğer firmalara (üçüncü kişilere) bedelsiz geçmesi durumu saptanır.
Bir ekonomik faaliyetin, o faaliyete taraf olmayan üçüncü kişilere bedelsiz fayda sağlaması 'pozitif dışsallık' olarak tanımlanır.
2
Mali müdahalenin amacını belirleme
Pozitif dışsallık nedeniyle piyasada eksik üretilen (nitelikli işgücü) bir hizmetin, vergi teşvikleri yoluyla optimum seviyeye çıkarılmasının hedeflendiği görülür.
Piyasa başarısızlıklarını (dışsallık, kamusal mal, tekel vb.) düzelterek kaynakların toplum için en verimli alanlara yönlendirilmesi 'kaynak dağılımında etkinlik' amacının temelidir.

Key Concept

Kaynak Dağılımında Etkinlik ve Piyasa Başarısızlıkları (Pozitif Dışsallık)
Estimated Time:1m 15s
Rate this question