Question

Difficulty: MediumCebri ve İradi Gelirler Ayrımı

Kamu gelirlerinin tasnifinde kullanılan "cebri-iradi gelir" ayrımı, gelirin hukuki dayanağı ve mükellefin rızası esas alınarak yapılmaktadır. Buna göre, devletin bir iktisadi birim olarak piyasa koşullarında faaliyet göstermesi sonucu elde ettiği ve bireylerle olan ilişkisinin kural olarak özel hukuk hükümlerine (akdi ilişkiye) dayandığı gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mülk ve teşebbüs gelirleriAnswer
  2. B
    Harçlar
  3. C
    Parafiskal gelirler
  4. D
    Şerefiyeler
  5. E
    Resimler

Answer

Mülk ve teşebbüs gelirleri, devletin özel hukuk hükümlerine tabi sözleşmeler yoluyla elde ettiği iradi bir gelir türüdür.
Mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), devletin özel mülkiyetindeki taşınmazları kiralaması, satması veya sahip olduğu işletmelerin kâr elde etmesi gibi yollarla toplanır. Bu süreçte devlet, vatandaşla bir sözleşme (akid) yapar ve piyasa mekanizması içinde hareket eder. Bu nedenle bu gelirler, devletin egemenlik gücüne (imperiumimperium) dayanmayan "iradi gelirler" grubunda yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Gelirin dayandığı hukuk dalını belirleme
Soruda belirtilen "akdi ilişki" ve "özel hukuk hükümleri" ifadeleri, gelirin kamu hukuku (imperiumimperium) yerine özel hukuk çerçevesinde elde edildiğini gösterir.
Cebri gelirler kamu hukukuna, iradi gelirler ise kural olarak özel hukuka dayanır.
2
Piyasa koşulları ve rıza unsurunu değerlendirme
Devletin piyasada bir iktisadi aktör olarak yer alması (örneğin kira geliri elde etmesi veya mal satması), karşı tarafın rızasına dayalı bir mübadele ilişkisi kurduğunu kanıtlar.
İradi gelirlerde devlet ile birey arasındaki ilişki hiyerarşik değil, eşittir.
3
Seçenekler arasından iradi olanı seçme
Harç, resim, şerefiye ve parafiskal gelirler kamu gücüne dayalı cebri/yarı-cebri gelirlerken; mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler) iradi gelirler kategorisindedir.
Mülk ve teşebbüs gelirlerinde devlet, egemenlik gücünü kullanmadan gelir elde eder.

Key Concept

İradi Gelirlerin Akdi Niteliği
Estimated Time:50s
Rate this question