Kamu maliyesi literatüründe kamu gelirlerinin cebri (zorunlu) ve iradi (rızai) olarak sınıflandırılmasında, devletin geliri elde ederken büründüğü hukuki statü ve taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirleyici bir kriterdir. Buna göre; devletin mülk ve teşebbüs gelirlerini, cebri nitelikteki 'harç' ve 'resim' gibi gelirlerden ayıran temel hukuki özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- AGelirin miktarının ve ödeme zamanının devlet tarafından tek taraflı bir idari işlemle belirlenmesi
- BGelirin elde edilmesinde kamu hukuku rejiminin ve devletin egemenlik gücünün (imperium) geçerli olması
- Gelirin, devlet ile birey arasında 'eşitlik' ilkesi çerçevesinde ve özel hukuk hükümleri uyarınca kurulan bir akdi (sözleşmeye dayalı) ilişkiye dayanmasıAnswer
- DGelirin, sunulan belirli bir kamu hizmetinden doğrudan yararlanma karşılığında ve maliyetlere katılım amacıyla tahsil edilmesi
- EGelirin tahsil edilmemesi durumunda devletin rüçhan hakkı ve cebri icra gibi ayrıcalıklı yetkilerini kullanabilmesi
Answer
İradi gelirlerin temel özelliği, devletin özel hukuk kişileriyle eşit statüde, rızaya dayalı ve akdi (sözleşmesel) bir ilişki kurarak gelir elde etmesidir.
İradi gelirler (rızai gelirler), devletin egemenlik gücünü kullanmadan, özel hukuk tüzel kişisi gibi hareket ederek elde ettiği gelirlerdir. Mülk ve teşebbüs gelirleri bu kategoridedir ve temel özellikleri; taraflar arasında hukuki eşitliğin olması, gelirin bir sözleşmeye (akde) dayanması ve özel hukuk hükümlerine tabi olmasıdır. Harç ve resim gibi gelirlerde ise bir karşılık olsa dahi, ilişki kamu hukuku rejimine tabi olup devletin tek taraflı belirleme yetkisi (cebir) mevcuttur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İradi Gelirlerin Akdi ve Özel Hukuka Dayalı Niteliği
Practice More
Devletin bir taşınmazını piyasa rayicinden kiraya vermesi ile bir kamu hizmeti karşılığında harç alması arasındaki 'hukuki statü' farkını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s