Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Borçlanmanın Tarihsel Gelişimi

Osmanlı Devleti'nin 1854'te başlayan dış borçlanma sürecinin 1875'te iflasla sonuçlanması ve Cumhuriyet döneminde 1958 ile 1980 yıllarında yaşanan ödemeler dengesi krizleri, kamu borç yönetiminde sağlam bir kurumsal altyapının önemini ortaya koymuştur. Bu tarihsel kriz döngülerinin bir sonucu olarak 2001 yılında yürürlüğe giren 4749 sayılı 'Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un, Türkiye'nin borç yönetimi paradigmasında yarattığı en temel kurumsal devrim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Borçlanma yetkisinin sadece Hazineye verilerek tek elde toplanması ve mali yıl içinde yapılabilecek borçlanma miktarına Bütçe Kanunu ile katı bir 'net borçlanma limiti' kuralının getirilmesiAnswer
  2. B
    KİT'ler ve yerel yönetimlerin altyapı yatırımları için Hazine garantisi olmaksızın uluslararası piyasalardan serbestçe dış borç bulabilmelerinin yasal güvence altına alınması
  3. C
    İç borç stokunun çevrilemediği kriz dönemlerinde, dalgalı borçların uzun vadeli konsolide borçlara dönüştürülmesi (tahkim) işleminin Hazinenin tek taraflı kararıyla yapılabilmesine olanak tanınması
  4. D
    Olası bir moratoryum (borç erteleme) riskini ortadan kaldırmak amacıyla, vadesi gelen iç ve dış borç ödemelerinin doğrudan Merkez Bankası kısa vadeli avanslarıyla karşılanmasının zorunlu tutulması

Answer

Doğru cevap, borçlanma yetkisinin sadece Hazineye verilerek tek elde toplanması ve mali yıl içinde yapılabilecek borçlanma miktarına Bütçe Kanunu ile katı bir 'net borçlanma limiti' kuralının getirilmesini ifade eden seçenektir.
2001 yılında yürürlüğe giren 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un Türkiye'deki borç yönetimine getirdiği en büyük paradigma değişikliği, borçlanma yetkisini parçalı yapıdan kurtarıp sadece Hazineye (bugünkü adıyla Hazine ve Maliye Bakanlığına) vermesidir. Aynı zamanda mali disiplini sağlamak ve keyfi borçlanmanın önüne geçmek için, bütçe kanununda belirtilen başlangıç ödenekleri ile tahmin edilen gelirler arasındaki fark kadar borçlanılabilmesini kurala bağlayan 'net borçlanma limiti' mekanizmasını getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki tarihsel dönüm noktalarını (1875, 1958, 1980) ve 2001 yılında çıkarılan 4749 sayılı Kanun'un ortaya çıkış gerekçesini analiz et.
Geçmişte yaşanan krizlerin temelinde farklı kamu kurumlarının denetimsiz borçlanması ve sınır tanımaz mali genişleme politikalarının yattığı belirlenir.
Tarihsel perspektifi doğru okumak, yasanın hangi sorunları çözmek için kurgulandığını anlamayı sağlar.
2
Seçeneklerde sunulan mekanizmaların 2001 sonrası modern maliye ve piyasa politikalarıyla uyumunu değerlendir.
Merkez Bankası avansları (parasallaşma) ve zorunlu tahkim gibi devletin tek taraflı dayattığı piyasa dışı uygulamaların 2001 reformlarıyla bağdaşmadığı, aksine bu uygulamaların kaldırıldığı tespit edilir.
4749 sayılı Kanun şeffaflık, serbest piyasa uyumu ve katı mali disiplin ilkeleri üzerine inşa edilmiştir.
3
4749 sayılı Kanun'un getirdiği en önemli yönetimsel kuralı belirle.
Yetki karmaşasını bitiren 'borçlanmanın tek elde (Hazine) toplanması' ve bütçe dışı hesapsız harcamaları engelleyen 'net borçlanma limiti' kuralının yasanın özünü oluşturduğu sonucuna varılır.
Hazinenin borç stokunu, koşullu yükümlülükleri ve finansal riskleri tek merkezden yönetebilmesinin yasal önkoşulu budur.

Key Concept

4749 Sayılı Kanun ve Borçlanma Limiti
Rate this question

Topics

Türkiye'de Borçlanmanın Tarihsel Gelişimi

More questions from this topic