Question

Difficulty: Very hardVergi Tarifesi ve Oranları

Vergi hukukunda "gizli artan oranlılık" (gayrişahsi artan oranlılık) yaratan uygulamalar, düz oranlı bir tarifeyi vergi ödeme gücü ilkesine yaklaştırmayı amaçlar. Bir ülkede uygulanan gelir vergisi sisteminde, vergi oranı tüm matrah düzeyleri için sabit bir oranda (%25\%25) belirlenmiş; ancak sosyal ve mali amaçlarla her mükellefe 100.000100.000 TL tutarında bir "sabit matrah indirimi" (dedüksiyon) uygulanması kararlaştırılmıştır.

Buna göre, vergi öncesi matrahı 500.000500.000 TL olan bir mükellefin ödeyeceği vergi ve karşı karşıya kaldığı vergi yükü dikkate alındığında, bu mükellef için geçerli olan "verginin matrah esnekliği" (EE) katsayısı kaçtır?

  1. A
    0,800,80
  2. B
    1,001,00
  3. C
    1,201,20
  4. 1,251,25Answer
  5. E
    1,501,50

Answer

Verginin matrah esnekliği katsayısı 1,251,25 olarak hesaplanmaktadır.
Verilen sistemde matrah indirimi sonrası uygulanan tek oran, 'gizli artan oranlılık' sonucunu doğurur. 500.000500.000 TL matrahın 100.000100.000 TL'si vergiden muaf tutulduğunda, kalan 400.000400.000 TL üzerinden %25\%25 oranında 100.000100.000 TL vergi hesaplanır. Bu durumda mükellefin gerçek vergi yükü (ortalama oran) 100.000/500.000=%20100.000 / 500.000 = \%20 olur. Marjinal oran ise sistemin yasal oranı olan %25\%25'tir. Esneklik formülü (E=tm/taE = t_m / t_a) uygulandığında 0,25/0,20=1,250,25 / 0,20 = 1,25 sonucu elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Vergi borcunun (TT) hesaplanması
T=(500.000100.000)×0,25=100.000T = (500.000 - 100.000) \times 0,25 = 100.000 TL
Vergi, matrahtan indirim yapıldıktan sonra kalan tutar üzerinden yasal oranla hesaplanır.
2
Ortalama vergi oranının (tat_a) hesaplanması
ta=100.000/500.000=0,20t_a = 100.000 / 500.000 = 0,20 (yani %20\%20)
Ortalama vergi oranı, toplam vergi borcunun toplam matraha bölünmesiyle bulunur.
3
Marjinal vergi oranının (tmt_m) belirlenmesi
tm=%25t_m = \%25 (yani 0,250,25)
Sistem tek oranlı olduğu için matrahtaki son birimlik artış yasal oran olan %25\%25 ile vergilendirilir.
4
Verginin matrah esnekliğinin (EE) hesaplanması
E=tm/ta=0,25/0,20=1,25E = t_m / t_a = 0,25 / 0,20 = 1,25
Verginin matrah esnekliği, marjinal vergi oranının ortalama vergi oranına oranıdır.

Key Concept

Gizli Artan Oranli Vergi Esnekliği

Alternative Method

Esneklik katsayısı pratik olarak E=M/(MD)E = M / (M - D) formülüyle de hesaplanabilir (burada MM matrah, DD ise indirim tutarıdır). 500.000/(500.000100.000)=500.000/400.000=1,25500.000 / (500.000 - 100.000) = 500.000 / 400.000 = 1,25.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question