Kamu maliyesi literatüründe gelirler; devletin geliri elde etme sürecindeki hukuki statüsü, sahip olduğu yetkiler ve işlem tesis etme yöntemine göre 'cebri' ve 'iradi' olarak iki ana gruba ayrılır. Devletin egemenlik gücünü () kullanmadığı ve piyasa mekanizması içerisinde bir özel hukuk kişisi () gibi hareket ederek elde ettiği 'iradi gelirler' (rızai gelirler) için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Bu gelirlerin temelinde taraflar arasında karşılıklı rızaya dayanan akdi (sözleşmesel) bir ilişki bulunmaktadır.Answer
- BÖdeme yükümlülüğü, ilgilinin rızasına bakılmaksızın kanunla tek taraflı olarak tesis edilir.
- CBu gelirler, sunulan bir kamu hizmetinden yararlanmanın yarı-cebri nitelikteki karşılığı olan harçlardan oluşur.
- DGelirin matrahı, oranı ve tahsil usulü anayasal kanunilik ilkesine sıkı sıkıya bağlıdır.
- EKamu gücü kullanılarak elde edilen bu gelirler, ödenmemesi durumunda cebri icra yoluyla tahsil edilme özelliğine sahiptir.
Answer
İradi gelirlerin temel özelliği, devletin egemenlik gücünü kullanmadan taraflar arasında karşılıklı rızaya dayanan akdi (sözleşmesel) bir ilişki kurmasıdır.
İradi gelirler, devletin tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi piyasa şartlarına tabi olduğu durumlarda elde edilir. Bu gelirlerin en belirgin özelliği, devletin egemenlik gücünü (zorlama yetkisini) kullanmaması ve gelirin tarafların karşılıklı irade beyanına dayanan sözleşmeler (akdi ilişkiler) yoluyla (örneğin mülk satışı veya kira) elde edilmesidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Cebri ve İradi Gelirler Ayrımı
Estimated Time:1m 15s