Question

Difficulty: HardCebri ve İradi Gelirler Ayrımı

Kamu maliyesi literatüründe gelirlerin 'cebri' (zorunlu) ve 'iradi' (rızai) olarak tasnif edilmesinde temel kriter; devletin geliri elde ederken egemenlik gücünü (imperiumimperium) kullanıp kullanmaması ve işlemin tabi olduğu hukuki rejimdir. Cebri gelirler kamu hukuku rejimine tabi olup tek taraflı iradeyle belirlenirken; iradi gelirler özel hukuk hükümlerine ve akdi (sözleşmeye dayalı) ilişkilere dayanmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin bir kamu otoritesi sıfatıyla değil, mülkiyet hakkına dayalı bir iktisadi aktör olarak elde ettiği iradi (rızai) bir gelirdir?

  1. A
    Harçlar
  2. B
    Parafiskal gelirler
  3. C
    Şerefiyeler
  4. Mülk ve teşebbüs gelirleriAnswer
  5. E
    Resimler

Answer

Mülk ve teşebbüs gelirleri
Mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), devletin taşınmazlarını kiralaması, satması veya sahip olduğu işletmelerden kâr elde etmesi gibi piyasa koşullarında ve özel hukuk sözleşmeleriyle elde edilen gelirlerdir. Bu süreçte devlet bir kamu otoritesi olarak değil, bir mülk sahibi veya girişimci (özel hukuk kişisi gibi) olarak hareket eder.

Step-by-Step Solution

1
Gelirin hukuki rejimini analiz etme
Cebri gelirler Kamu Hukuku, iradi gelirler Özel Hukuk rejimine tabidir.
Sınıflandırmanın temel dayanağı devletin egemenlik gücünü kullanma biçimidir.
2
Seçeneklerdeki gelir türlerini dayanaklarına göre gruplandırma
Harç, resim, şerefiye ve parafiskal gelirler kamu gücüne dayalıdır; mülk ve teşebbüs gelirleri ise akdi (sözleşmeye dayalı) ilişkiden doğar.
Seçenekler arasındaki temel fark, ödemenin rızai bir sözleşmeye mi yoksa kanuni bir zorunluluğa mı dayandığıdır.

Key Concept

İradi (rızai) gelirler, devletin kamu gücünü kullanmadan, mülkiyet hakları çerçevesinde elde ettiği gelirlerdir.

Practice More

Devletin 'mali tekel gelirleri' ile 'mülk ve teşebbüs gelirleri' arasındaki farkı, egemenlik gücünün kullanımı açısından inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question