Examkin

Question

Difficulty: HardPozitif ve Normatif Maliye

Maliye literatüründe 'olan' (mevcut durum) ile 'olması gereken' (ideal durum) arasındaki ayrım metodolojik bir temel teşkil eder. Bir iktisatçının 'Gelir Vergisi ve Emek Arzı' üzerine hazırladığı raporda yer alan şu ifadeler dikkate alındığında:

I. Artan oranlı gelir vergisi tarifesi, yüksek gelir gruplarının boş zamanı işe tercih etmesine neden olarak ikame etkisini güçlendirmektedir.
II. Vergi oranlarının çalışma şevkini kırmaması ve ekonomik etkinliğin korunması için en üst dilimdeki vergi oranı %35'i geçmeyecek şekilde sabitlenmelidir.
III. Vergi iadesi uygulaması, düşük gelirli hanelerin harcanabilir gelirini artırarak toplam tüketim harcamalarında %5'lik bir genişleme sağlamıştır.
IV. Gelir dağılımında adaletin sağlanması için vergi sisteminde dikey adaleti güçlendirecek düzenlemelere öncelik verilmesi esastır.

Bu ifadelerden hangileri 'pozitif maliye' analizi kapsamında değerlendirilemez?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    I ve III
  3. II ve IVAnswer
  4. D
    III ve IV
  5. E
    I, II ve IV

Answer

İkinci ve dördüncü ifadeler, değer yargıları ve politika önerileri içerdikleri için normatif maliye kapsamındadır ve pozitif maliye analizi olarak değerlendirilemezler.
İkinci ifade bir politika reçetesi sunarak vergi oranının üst sınırının ne olması gerektiğine dair bir tercihte bulunmakta, dördüncü ifade ise 'adalet' kavramı üzerinden öznel bir öncelik belirlemektedir. Her iki ifade de 'olması gereken' üzerine inşa edildiği için normatif niteliktedir ve pozitif maliye analizi sayılamazlar.

Step-by-Step Solution

1
Metodolojik ayrımı tanımla
Pozitif maliye 'nedir/olan' sorularına odaklanırken; normatif maliye 'nasıl olmalı/olması gereken' ve değer yargılarına odaklanır.
Soruda istenen 'pozitif maliye kapsamında değerlendirilemez' şartı, normatif ifadelerin tespit edilmesini gerektirir.
2
I. ve III. ifadeleri analiz et
I. ifade neden-sonuç ilişkisini (ikame etkisi), III. ifade ise ampirik bir veriyi (%5 genişleme) nesnel olarak sunmaktadır.
Bu ifadeler test edilebilir ve ispatlanabilir (decriptive) oldukları için pozitif maliye kapsamındadır.
3
II. ve IV. ifadeleri analiz et
II. ifade 'sabitlenmelidir' diyerek bir reçete sunar; IV. ifade ise 'adalet' ve 'esas' kavramlarıyla öznel tercihler belirtir.
Değer yargısı, etik amaçlar ve politika önerileri içeren (prescriptive) bu ifadeler normatif maliye kapsamındadır.

Key Concept

Pozitif maliye nesnel gerçeklikleri ve mekanizmaları (olanı) incelerken, normatif maliye sosyal refah ve adalet gibi değer yargıları ışığında ideal olanı (olması gerekeni) tartışır.

Practice More

Maliye biliminde Hume'un Giyotini olarak bilinen 'is-ought' (olan-olması gereken) ayrımının vergi adaleti teorilerindeki yansımalarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question

Topics

Pozitif ve Normatif Maliye

More questions from this topic