Question

Difficulty: Hard2001 Sonrası Borçlanma ve 4749 Sayılı Kanun

Merkezi yönetim kapsamındaki bir kamu idaresinin finansman ihtiyacı doğrultusunda, döviz cinsinden ihraç edilen borçlanma senetleri tamamıyla yurtiçinde yerleşik bir ticari bankaya satılmıştır. Aynı mali yıl içerisinde, bütçe kanununda başlangıç ödenekleri ile tahmin edilen gelirler arasındaki fark olarak belirlenen "net borçlanma limiti"ne ulaşılmış, ancak makroekonomik dalgalanmalar sebebiyle yılın son çeyreğinde ilave borçlanma ihtiyacı doğmuştur.

4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un getirdiği ilke ve kurallar dikkate alındığında, bu borçlanma işleminin sınıflandırılması ve ortaya çıkan ilave finansman ihtiyacının karşılanabilmesi için izlenmesi gereken hukuki usul aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

  1. İhraç edilen senetler döviz cinsinden olsa dahi alıcının statüsü gereği "iç borç" olarak sınıflandırılır; ilave ihtiyaç için net borçlanma limiti önce ilgili Bakan onayıyla yüzde 5, yeterli olmaması halinde Cumhurbaşkanı kararıyla ilave yüzde 5 oranında artırılabilir.Answer
  2. B
    Senetlerin döviz cinsinden ihraç edilmiş olması, borcun "dış borç" statüsünde izlenmesini zorunlu kılar; borçlanma limitinin aşılabilmesi ise ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılacak bir ek bütçe kanunu ile mümkündür.
  3. C
    Limit aşımı ve borçlanma işlemleri, 2001 öncesi uygulamalarda olduğu gibi Hazine ve Devlet Planlama Teşkilatının müşterek kararıyla yürütülür ve yıl sonu gerçekleşen nakit açığına göre borçlanma limiti otomatik olarak geriye dönük revize edilir.
  4. D
    İlgili kamu idaresi genel bütçe kapsamında olduğundan, limit aşımı durumunda Hazine garantisi olmaksızın doğrudan uluslararası sermaye piyasalarına çıkarak kendi adına tahvil ihraç edebilir ve bu tutar limit hesaplamasından muaf tutulur.
  5. E
    Limit aşımının yasal olarak engellenmesi amacıyla Hazine, portföyündeki mevcut kısa vadeli borçları uzun vadeli olanlarla değiştirerek (tahkim) veya faiz yükünü hafifleterek (değiştirim) net borçlanma tutarını yasal sınırlar içine çekmekle mükelleftir.

Answer

Döviz cinsinden ihraç edilse dahi yurtiçinde yerleşik kişi ve kurumlara satılan senetler iç borç kabul edilir. Net borçlanma limiti ise ihtiyaca binaen önce Bakan tarafından %5, ardından Cumhurbaşkanı tarafından ilave %5 artırılabilir.
Doğru yanıt, 4749 sayılı Kanun'un iki temel özelliğini kusursuz yansıtmaktadır. Birincisi, kanunda yerleşiklik esası benimsenmiştir; bu nedenle yurtiçi yerleşiğe dövizle borçlanmak iç borçtur. İkincisi, kanunun 5. maddesi gereğince bütçe başlangıç ödenekleri ile tahmin edilen gelirler arasındaki fark olan net borçlanma limiti, yıl içindeki acil ihtiyaçlar için önce Bakan (Hazine ve Maliye Bakanı) tarafından %5, ardından Cumhurbaşkanı kararıyla ilave %5 artırılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Kanundaki borç sınıflandırma kriterini belirle
4749 sayılı Kanun'a göre borcun iç veya dış olması para birimine (döviz/TL) değil, alacaklının yerleşiklik durumuna bağlıdır.
Yurtiçinde yerleşik bankaya yapılan döviz cinsi satışın hukuki niteliğini doğru tespit etmek için.
2
Senaryodaki borcun türünü sınıflandır
Alıcı yurtiçinde yerleşik bir banka olduğu için, işlem döviz üzerinden yapılmış olsa dahi bu bir 'iç borç' işlemidir.
Birinci adımdaki kuralın olaya uygulanması.
3
Net borçlanma limitinin artırılma usulünü incele
Kanunun 5. maddesine göre net borçlanma limiti, yıl içinde ortaya çıkan ihtiyaçlar üzerine önce Hazine ve Maliye Bakanı tarafından %5 oranında, bu tutarın yetmemesi halinde Cumhurbaşkanı kararıyla ilave bir %5 oranında artırılabilir.
Limit aşımı durumunda doğrudan meclis kararı veya geriye dönük esnetme gibi yanlış bilgileri elemek için.

Key Concept

4749 Sayılı Kanun'da Borç Tanımları ve Net Borçlanma Limiti
Rate this question