A ülkesinde Hazine, altyapı yatırımlarını finanse etmek üzere piyasaya 5 yıl vadeli devlet tahvili ihraç etmiş ve tasarruf sahipleri kendi tercihleriyle bu senetleri satın almıştır. Ancak üç yıl sonra derinleşen küresel krizin bütçe üzerindeki baskısını hafifletmek amacıyla yasama organı bir düzenleme yapmış; söz konusu tahvillerin vadesini resen 10 yıla uzatmış ve ödenecek faiz oranını aşağı yönlü revize etmiştir. Bu duruma itiraz eden bir grup kurumsal yatırımcı, sözleşme şartlarının kendi rızaları hilafına değiştirilemeyeceğini iddia etmiştir.
Kamu borçlanması teorileri ve borcun hukuki niteliği dikkate alındığında, yatırımcıların bu iddiasını geçersiz kılan ve devletin söz konusu müdahalesine meşruiyet sağlayan temel hukuki gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
- Borç alma işleminin kökeninde tarafların karşılıklı rızasına dayanan bir sözleşme bulunsa da, devletin kamu yararını gözetmek şartıyla mali egemenlik vasfından kaynaklanan tek taraflı tasarrufta bulunma ayrıcalığına sahip olmasıAnswer
- BKamu ve özel sektör borçlanmalarının hukuki yaptırımlarının eşdeğer olması nedeniyle, devletin tıpkı anonim şirketler gibi ticari kâr sağlama güdüsüyle sözleşme serbestisi kapsamında bu kararı alabilmesi
- CVade ve faiz oranındaki bu revizyonun hukuken doğrudan borcun reddi anlamına gelmesi ve özel hukuktaki iflas/haciz süreçlerini devlet aleyhine otomatik olarak başlatması
- DDevletin ihraç ettiği borçlanma senetlerinin tıpkı vergi mükellefiyeti gibi baştan itibaren bütünüyle cebri bir nitelik taşıması ve hukuki sürecin hiçbir aşamasında rızai bir özellik barındırmaması
- EVade uzatımının teknik bir konversiyon (değiştirim) işlemi kabul edilmesi ve borç hukukunun genel ilkeleri gereğince bu tarz müdahalelerin daima alacaklıların çoğunluğunun onayına tabi olması