Question

Difficulty: MediumMaliyet-Fayda Analizinin Temel Çerçevesi ve Refah Kriterleri

Kamu yatırım projelerinin maliyet-fayda analizi sürecinde kullanılan refah kriterleri arasında yer alan; bir toplumsal durum değişikliğinin refah artışı sayılabilmesi için en az bir kişinin durumunun iyileşmesi ve hiç kimsenin durumunun kötüleşmemesi gerektiğini savunan, ancak gerçek hayattaki projelerin çoğunun mutlaka birilerini olumsuz etkilemesi nedeniyle uygulama alanı oldukça dar olan ve 'oy birliği' gerektiren kriter aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kaldor-Hicks Kriteri
  2. B
    Scitovsky Kriteri
  3. Pareto KriteriAnswer
  4. D
    Little Kriteri

Answer

Pareto Kriteri
Pareto Kriteri, toplumsal refahın artması için bireylerden en az birinin faydasının artması ve diğerlerinin faydasının azalmaması gerektiğini savunan en katı refah kriteridir. Gerçek dünyadaki kamu yatırımları (örneğin bir baraj inşaatı veya yol yapımı) genellikle bazı kesimlere maliyet yüklediği için, bu kriterin uygulanması herkesin onayını (oy birliğini) gerektirir ve bu durum kriterin pratik kullanımını kısıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Kriterin temel şartını analiz etme
Refah artışı için 'kimsenin durumunun kötüleşmemesi' (ΔUi0 ΔU_i ≥ 0 ) ve 'en az bir kişinin durumunun iyileşmesi' (ΔUj>0 ΔU_j > 0 ) gerekir.
Pareto kriteri, değer yargılarından kaçınmak için kimsenin zarar görmediği durumları refah artışı sayar.
2
Uygulama kısıtlarını değerlendirme
Projeler genellikle vergi veya kamulaştırma yoluyla birilerini olumsuz etkilediğinden, bu kriter gerçek hayatta 'oy birliği' (unanimity) gerektirir.
Herhangi bir birey zarar gördüğünde Pareto iyileşmesi sağlanamaz, bu da kriterin pratik projelerdeki uygulama alanını daraltır.

Key Concept

Pareto Etkinliği ve Oy Birliği Kuralı
Estimated Time:1m 15s
Rate this question