Bir metropolde yerel yönetim, şehir merkezindeki aşırı araç kullanımının yol açtığı zaman kaybı, çevre kirliliği ve gürültü gibi toplumsal maliyetleri yansıtan bir fiyatlama mekanizması kurmak amacıyla, zirve saatlerde belirli bölgelere giren özel araçlardan "tıkanıklık vergisi" tahsil etmeye karar vermiştir. Bu uygulamadan elde edilecek fonların tamamının ise alternatif çevreci ulaşım sistemlerine aktarılması planlanmıştır.
Yerel yönetimin uyguladığı bu maliye politikasının teorik temelindeki asıl ve öncelikli makroekonomik amaç aşağıdakilerden hangisidir?
- Negatif dışsallıkları içselleştirmek suretiyle piyasa başarısızlığını gidermek ve kaynak dağılımında etkinliği sağlamak.Answer
- BUlaşım harcamalarını dar gelirliler lehine sübvanse ederek kişisel gelir dağılımında adaleti tesis etmek.
- CTüketim harcamalarını kısıp toplam talebi daraltarak makroekonomik düzeyde talep enflasyonu ile mücadele etmek.
- DKamu yatırımlarını ulaşım altyapısına yönlendirerek içsel büyüme dinamiklerini ve ekonomik kalkınmayı tetiklemek.
- EVergi hasılatını maksimize ederek kamu kesimi borçlanma gereğini azaltmak ve denk bütçe hedefine ulaşmak.
Answer
Bu uygulamanın asıl amacı, negatif dışsallıkları içselleştirerek piyasa başarısızlığını gidermek ve kaynak dağılımında etkinliği sağlamaktır.
Trafik sıkışıklığı, gürültü ve hava kirliliği, özel araç kullanımının yarattığı spesifik negatif dışsallıklardır. Bireyler özel araçlarıyla seyahat ederken sadece kendi katlandıkları özel maliyetleri (yakıt, amortisman vb.) dikkate alır, topluma yükledikleri ilave maliyetleri hesaba katmazlar. Bu durum, piyasa mekanizmasında aşırı tüketime ve dolayısıyla kaynakların etkinsiz kullanımına (piyasa başarısızlığına) neden olur. Uygulanan tıkanıklık vergisi (Pigou vergisi), bu dışsal maliyeti içselleştirerek bireylerin rasyonel karar alma sürecine dahil etmeyi amaçlar. Maliye politikasının dışsallıkları giderme, kamusal malları sunma veya tekelci yapıları düzenleme gibi müdahalelerinin tümü, kaynakların optimal kullanımını hedefleyen 'kaynak dağılımında etkinlik' amacı kapsamındadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Piyasa Başarısızlıkları ve Negatif Dışsallıkların İçselleştirilmesi